Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή, Μαθηματικός Έλληνας Δάσκαλος παγκοσμίου αναγνωρίσεως

Καραθεοδωρή Κωνσταντίνος. Έλληνας επιστήμονας παγκοσμίου αναγνωρίσεως. Εργάτης της μαθηματικής επιστήμης και αξιολογότατος σκαπανεύς της επιστήμης της φυσικής αλλά και της αρχαιολογίας. Δάσκαλος με κεφαλαίο δέλτα και επιστήμονας με το έψιλον κεφαλαίο που (πρέπει να) κάνει όλους μας ως Έλληνες να αισθανόμαστε υπερήφανοι για αυτόν. Σπάνια η επιστήμη χαρίζει το όνομα του επιστήμονα σε εφεύρεσή του, όπως έκανε με τον Καραθεοδωρή. Μεγαλούργησε και εκτιμήθηκε το έργο του στην αλλοδαπή περισσότερο παρά στην Ελλάδα. Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή γεννήθηκε στο Βερολίνο 13 Σεπτεμβρίου του 1873 και 2 Φεβρουαρίου 1950 στο Μόναχο αφήνει την τελευταία του πνοή, εγκαταλείποντας τα γήινα και αναχωρώντας για το αιώνιο ταξίδι της επιστημονικής καταξίωσης και δικαίωσης. Ο πατέρας του Στέφανος Καραθεοδωρή, ήταν νομικός από την Κωνσταντινούπολη με καταγωγή από το Μποσνοχώρι ή Βύσσα (σήμερα μεταφέρθηκε στη Νέα Βύσσα του Νομού Έβρου) της Δυτικής Θράκης. Εργάστηκε ως διπλωμάτης για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αρχικά ως γραμματέας και κατόπιν ως πρέσβης του Σουλτάνου στις Βρυξέλλες, την Αγία Πετρούπολη και το Βερολίνο. Η μητέρα του Καραθεοδωρή, Δέσποινα, το γένος Πετροκοκκίνου, καταγόταν από τη Χίο. Έμεινε ορφανός από μητέρα σε ηλικία 6 ετών και ανατράφηκε από την γιαγιά του Ευθαλία. Μεγάλωσε σε ένα ευρωπαϊκό, επιστημονικό και αριστοκρατικό περιβάλλον. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στις Βρυξέλλες, όπου ο πατέρας του ήταν πρέσβης της Υψηλής Πύλης από το 1875, με αποτέλεσμα να έχει ως μητρική γλώσσα τα ελληνικά και τα φλαμανδικά. Πριν ακόμη μπει στην εφηβεία μιλά τα τουρκικά και τα γερμανικά. Από το 1883 έως το 1885 φοιτά σε σχολεία της Ριβιέρα και του Σαν Ρέμο. Ένα χρόνο φοίτησε σε γυμνάσιο των Βρυξελλών, όπου στο μάθημα της Γεωμετρίας αισθάνθηκε την αγάπη και την κλίση που είχε για τα Μαθηματικά. Το 1886 γράφεται στο γυμνάσιο Ατενέ Ρουαγιάλ των Βρυξελλών, από όπου αποφοίτησε το 1891. Στο Βέλγιο τότε γινόταν διαγωνισμός μαθηματικών στον οποίο κλήθηκε η τάξη του να διαγωνιστεί για δύο χρονιές κατά σειρά και ο Καραθεοδωρή πήρε την πρώτη θέση και τις δύο χρονιές. Το 1895 αποκτά το πτυχίο του μηχανικού και αποδεχόμενος πρόσκληση του θείου του Αλέξανδρου Στεφάνου Καραθεοδωρή, ο οποίος ήταν γενικός διοικητής της Κρήτης, και τον επισκέφθηκε στα Χανιά. Εκεί γνωρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Μια σχέση φιλίας και αλληλοεκτίμησης αναπτύσσεται μεταξύ των δυο ανδρών και η οποία σχέση θα έχει συνέχεια. Εν συνεχεία μεταβαίνει στη Λέσβο, όπου συμμετέχει στην κατασκευή έργων και το 1898 μεταβαίνει στην Αίγυπτο για να εργασθεί στην κατασκευή του φράγματος του Ασουάν, ως μηχανικός. Εκεί μελετώντας τις πυραμίδες του Χέοπος και μαθηματικά συγγράμματα ανακαλύπτει την μεγάλη του αγάπη και το κρυφό ταλέντο. Το κρυμμένο ταλέντο των Μαθηματικών. Η αγάπη για τα μαθηματικά τον οδηγεί να εγκαταλείψει τη δουλειά του μηχανικού και να σπουδάσει την επιστήμη των αριθμών το 1900 σε ηλικία 27 ετών. Για δύο χρόνια παρακολουθεί μαθήματα Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, αποφοιτώντας αρχίζει η ένδοξη ανάδειξή του.Στο Βερολίνο ο Καραθεοδωρή είχε την τύχη να παρακολουθήσει μαθήματα από μεγάλους μαθηματικούς όπως ο Χέρμαν Σβαρτς , ο Γκέοργκ Φρομπένιους , ο Έρχαρντ Σμιτ και ο Λάζαρος Φουκς. Ο Σμιτ το φθινόπωρο του 1901 έφυγε για το πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν και παρακίνησε τον Καραθεοδωρή να αποφασίσει να εγκατασταθεί κι εκείνος εκεί. Έτσι το 1902, ο Καραθεοδωρή μεταγράφεται στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν για να κάνει διδακτορική διατριβή υπό την επίβλεψη του Χέρμαν Μινκόβσκι .Το Γκέτινγκεν εκείνη την εποχή είχε θεωρηθεί σαν το μεγαλύτερο κέντρο των Μαθηματικών και δύο διάσημοι καθηγητές, ο Νταβίντ Χίλμπερτ και ο Φέλιξ Κλάιν , διδάσκουν εκεί. Αυτοί οι δύο σπουδαίοι μαθηματικοί επέδρασαν πολύ στη ζωή και στη σταδιοδρομία του ως μαθηματικού. Ο Καραθεοδωρή αναγορεύτηκε διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν το 1904 και αμέσως μετά ζήτησε να εργαστεί στην Ελλάδα. Οι αρμόδιοι όμως του απαντούν ότι είχε ελπίδες να διοριστεί μόνο σαν δάσκαλος σε σχολεία της επαρχίας. Γυρίζει τότε στη Γερμανία, όπου τον επόμενο χρόνο (Μάρτιος 1905) αναγορεύεται υφηγητής των Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, όπου διδάσκει μέχρι το 1908. Την ίδια χρονιά νυμφεύεται την τότε 24χρονη Ευφροσύνη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, τον Στέφανο και τη Δέσποινα.Η επιστημονική αναγνώριση. Από το 1909 έως το 1920 διδάσκει Μαθηματικά σε διάφορα γερμανικά ακαδημαϊκά ιδρύματα: Αννόβερο, Μπρέσλαου (Βρότσλαβ στη σημερινή Πολωνία), Γκέτινγκεν και Βερολίνο. Η φήμη του ως μαθηματικού τον έφερε σε φιλική και επαγγελματική επαφή με άλλους μεγάλους ομολόγους της εποχής του όπως ο Μαξ Πλανκ, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο Σβαρτς, ο Φρομπένιους, ο Σμιτ, ο Ντάβιντ Χίλμπερτ, ο Κλάιν κ.ά. Ιδιαίτερη ήταν η σχέση που συνέδεε τον Καραθεοδωρή με τον Άλμπερτ Αϊνστάιν. Οι δύο άνδρες γνωρίσθηκαν το 1915 διατήρησαν μια επιστημονική σχέση, στηριγμένη στην αλληλοεκτίμηση και σεβασμό. Το 1911, μετά από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο Καραθεοδωρή συμμετέχει  στην επιτροπή επιλογής καθηγητών για το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1913 αναγορεύεται καθηγητής της Α΄ έδρας της μαθηματικής επιστήμης του Πανεπιστημίου του Γκεντινγκεν, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1918. Το 1920, πάλι με πρόσκληση του Βενιζέλου, αναλαμβάνει να οργανώσει το Ιωνικό Πανεπιστήμιο στη Σμύρνη. Στη Σμύρνη ο Καραθεοδωρή έμεινε μέχρι την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου τον Αύγουστο του 1922. Όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν στην πόλη, ο 49χρονος, τότε,  Καραθεοδωρή κατορθώνει να διασώσει τη βιβλιοθήκη και πολλά από τα εργαστηριακά όργανα του Ιωνικού Πανεπιστημίου και να τα μεταφέρει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η δωρεά Καραθεοδωρή βρίσκεται στο Μουσείο Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1922 διορίζεται καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1923 διορίζεται καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Μάλλον απογοητευμένος από τη μίζερη κατάσταση των ελληνικών πανεπιστημίων, εγκατέλειψε την Ελλάδα το 1924, για να αναλάβει καθηγητική θέση στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, που εκείνο τον καιρό ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της Γερμανίας και δίδασκαν σ' αυτό κορυφαία ονόματα. Το Νοέμβριο του 1926, έγινε μέλος στη νεοϊδρυθείσα Ακαδημία Αθηνών για την τάξη των Θετικών Επιστημών. Το 1928, ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και την Αμερικανική Μαθηματική Εταιρεία, επισκέπτεται  τις ΗΠΑ μαζί με τη γυναίκα του για έναν σχεδόν χρόνο, για να δώσει διαλέξεις σε διάφορα αμερικανικά πανεπιστήμια, ανάμεσα στα οποία το Πανεπιστήμιο Πρίνστον, το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν και άλλα.Το 1930, πάλι μετά από πρόσκληση του Ελευθέριου Βενιζέλου, ανέλαβε καθήκοντα κυβερνητικού επιτρόπου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για να βοηθήσει στην αναδιοργάνωση του πρώτου και στην οργάνωση του (νεοσύστατου) δεύτερου.

Τα τελευταία χρόνια.

Το 1932, επιστρέφει στην έδρα του στο Μόναχο και παραμένει στην πόλη αυτή, ακόμα και μέσα στα δύσκολα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1945, διάφορα αμερικανικά πανεπιστήμια τον προσκάλεσαν για να εγκατασταθεί και να διδάξει στις ΗΠΑ, αλλά προτίμησε να μείνει στη Γερμανία, αφού ήταν ηλικιωμένος και είχε ήδη χάσει τη σύζυγό  του. Τον Δεκέμβριο του 1949 έδωσε την τελευταία του διάλεξη στο Μόναχο. Πέθανε δύο μήνες αργότερα. Η σορός του ενταφιάστηκε στο Κοιμητήριο Waldfriedhof του Μονάχου.

Το επιστημονικό του έργο.

Ο Καραθεοδωρή άρχισε να συγγράφει επιστημονικές μελέτες ήδη από τον καιρό που εργάζονταν ως μηχανικός στην Αίγυπτο. Οι έρευνες του, τις οποίες δημοσίευσε κυρίως στα γερμανικά, συνθέτουν ένα τεράστιο και πολύπλευρο έργο, το οποίο τον κατατάσσει μεταξύ των μεγαλύτερων μαθηματικών. Αρχικά ασχολήθηκε με τον Λογισμό των Μεταβολών και η διδακτορική διατριβή του (Γκέτινγκεν, 1904) φέρει τον τίτλο «Περί των ασυνεχών λύσεων στον Λογισμό των Μεταβολών». Στη συνέχεια, καταπιάστηκε με όλους σχεδόν του κλάδους των Μαθηματικών: θεωρία πραγματικών συναρτήσεων, θεωρία μιγαδικών συναρτήσεων, διαφορικές εξισώσεις, θεωρία συνόλων και διαφορική γεωμετρία, σύμμορφες απεικονίσεις κ.ά. Οι μαθηματικές του αποδείξεις χαρακτηρίζονται από «κομψότητα και απλότητα», αλλά και αυστηρότητα που δίνει απόλυτη ασφάλεια στα συμπεράσματα που προκύπτουν. Με τη συμβολή του στον Λογισμό των Μεταβολών βοήθησε στην ανάπτυξη της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας προκαλώντας τον θαυμασμό του ίδιου του Αϊνστάιν: «Αν θέλετε να μπείτε στον κόπο να μου εξηγήσετε ακόμα και τους κανονικούς μετασχηματισμούς θα βρείτε έναν ευγνώμονα και ευσυνείδητο ακροατή. Αν όμως λύσετε και το πρόβλημα των κλειστών γραμμών του χρόνου, θα σταθώ μπροστά σας με σταυρωμένα χέρια. Πίσω από αυτό υπάρχει κρυμμένο κάτι που είναι αντάξιο του ιδρώτα των καλυτέρων.» — Επιστολή του Αϊνστάιν προς τον Καραθεοδωρή, 1916.Η συμβολή του στη Θεωρητική Φυσική ήταν ουσιαστική στη μαθηματική θεμελίωση τομέων της Φυσικής όπως η Θερμοδυναμική, η γεωμετρική οπτική, η μηχανική και η σχετικότητα. Το 1909 δημοσίευσε μία εργασία με τίτλο «Έρευνα επί των βάσεων της Θερμοδυναμικής» στο περιοδικό Mathematische Annalen. Η εργασία αυτή έγινε ευρέως γνωστή στους κύκλους των φυσικών μόνο το 1921 από ένα σχετικό άρθρο του Μαξ Μπορν (Max Born) στο περιοδικό Physikalische Zeitschrift. Στην εργασία του 1909 περιέχεται και η περίφημη Αρχή Καραθεοδωρή: «σε κάθε κατάσταση θερμοδυναμικής ισορροπίας ενός συστήματος υπάρχουν μερικές απείρως γειτονικές καταστάσεις ισορροπίας στις οποίες δεν μπορούμε να φτάσουμε με αδιαβατικές μεταβολές». Με απλά αξιώματα και υποθέσεις, ο Καραθεοδωρή κατόρθωσε να φτάσει στον ορισμό θεμελιωδών θερμοδυναμικών μεγεθών όπως της εντροπίας, χωρίς καμία αναφορά σε θερμοδυναμικούς κύκλους κ.λπ. Υπήρξε μέλος των ακαδημιών Βερολίνου (1919), Γκέτινγκεν (1920), Μονάχου (1925), Κολωνίας (1926, Αθηνών (1927) και Ρώμης (1929). ΤέκναΤο μαθηματικό έργο του (βιβλία, άρθρα, κλπ.) συλλέχθηκε επιμελώς από τον γιο του, Στέφανο, και εκδόθηκε στα γερμανικά το 1957. Η κόρη του, Δέσποινα Καραθεοδωρή-Ροδοπούλου, επιμελήθηκε την έκδοση της βιογραφίας του στα ελληνικά. Γεννήθηκε, το 1909, και μεγάλωσε στη Γερμανία. Παντρεύτηκε τον πολιτικό, πρόεδρο της βουλής και υπουργό, Κωνσταντίνο Ροδόπουλο με τον οποίο απέκτησε ένα παιδί, το Στέφανο. Το 1950 με την επιστροφή της από τη Γερμανία έζησε σε ένα κτήμα στην Παραλία Σκοτίνας στην Πιερία συγγράφοντας βιβλία με θέμα τον διάσημο πατέρα της, όπως Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής ο σοφός Έλλην του Μονάχου (μαζί με τη Δέσποινα Βλαχοστεργίου - Βασβατέκη). Πέθανε τον Νοέμβριο του 2009. Με τον θάνατό της εξέλιπε και το όνομα της οικογένειας.

Συνέδρια και τιμές στη μνήμη του

Το 1973, η Ελληνική Μαθηματική Εταιρία διοργάνωσε διεθνές συμπόσιο για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Καραθεοδωρή, ενώ το 2000 το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης διοργάνωσε παγκόσμιο συνέδριο Μαθηματικών για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου επιστήμονα. Ανδριάντες του έχουν στηθεί στην Κομοτηνή - με πρωτοβουλία του εκεί παραρτήματος της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρίας - καθώς και στο Περιστέρι Αττικής. Η προτομή του ανεγέρθηκε στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ενώ σε πολλές οδούς ελληνικών πόλεων έχει δοθεί το όνομα του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή. Ο Σύλλογος Ελλήνων Επιστημόνων Βερολίνου, το κτίριο Διοίκησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το Γυμνάσιο Παλαιού Ψυχικού, το 4ο Λύκειο Γαλατσίου, το 30ό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης και το Ελληνικό Λύκειο Μονάχου φέρουν το όνομα "Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή". Το Μουσείο Καραθεοδωρή ιδρύθηκε και λειτουργεί στην Κομοτηνή και εκεί εκτίθενται βιβλία, χειρόγραφες επιστολές από και προς τους Einstein, Rosenthal, Kneser, αυθεντικά έγγραφα, φωτογραφίες της οικογένειας Καραθεοδωρή κ.ά.            Σε συνεδρίαση της Βουλής το Δεκέμβριο του 1929 ο Βενιζέλος λέει τα εξής: «Όπως γνωρίζετε, ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή δεν είναι μόνον μια μεγάλη Μαθηματική Εξοχότης, αλλά και διακεκριμένος Οργανωτής Ανωτέρων Σχολών της Ευρώπης. Η Μεγάλη Γερμανία ανέθεσε εις αυτόν την οργάνωση του Πανεπιστημίου του Breslau, ενώ ο Υπουργός Παιδείας Γεώργιος Παπανδρέου συμπληρώνει:«Θεωρούμεν ευτυχές το γεγονός για τα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θεσσαλονίκης και ενός τρίτου (!) που ενδεχομένως είναι το Πανεπιστήμιο Αιγαίου (!) με έδρα τη Μυτιλήνη ή τη Χίο, διότι, ως Έλλην Επιστήμων, ο Κων. Καραθεοδωρή ο οποίος τιμά το Ελληνικόν όνομα εις την ξένη, έτρεξε να προσφέρει τα φώτα του προς την Πατρίδα» (αυτά Δεκέμβρη του ’29).

Η σχέση του με τον Αϊνστάιν.

Μέσα στην τεράστια και λαμπρή επιστημονική του καριέρα ξεχωρίζει και η σχέση του με τον Αϊνστάιν. Μέσα από την αλληλογραφία του (ξεκινά τον Σεπτέμβρη του 1916) προκύπτει η μεγάλη συμβολή του Έλληνα μαθηματικού σε 3 δυσκολίες που συνάντησε στη διατύπωση της γενικής θεωρίας της σχετικότητας. Ο Αϊνστάιν αναγνώρισε τη βοήθεια που δέχτηκε από τον Κ. Καραθεοδωρή. Σε μία επιστολή, αντίγραφο της οποίας βρίσκεται στα αρχεία του μουσείου Κ. Καραθεοδωρή, γράφει: «Αξιότιμε κύριε συνάδελφε! Θεωρώ την παράγωγό σας υπέροχη. Αρχικά με δυσκόλεψε ένα μικρό γραφικό λάθος που βρισκόταν στην δεύτερη σελίδα. Τώρα όμως κατανοώ τα πάντα. Θα έπρεπε να δημοσιεύσετε την θεωρία μ’ αυτήν την μορφή στo Αnnalen der Physik, γιατί οι Φυσικοί συνήθως δεν γνωρίζουν τίποτε για το αντικείμενο αυτό, όπως και εγώ άλλωστε. Θα πρέπει να σας φάνηκα με την επιστολή μου σαν τον Βερολινέζο εκείνο, ο οποίος μόλις τώρα ανακάλυψε το Γκρούνεβαλντ και ρωτάει αν υπήρξαν ποτέ άνθρωποι εκεί μέσα. Αν θέλετε δε να κάνετε τον κόπο να μου αναπτύξετε και τους κανονικούς μετασχηματισμούς θα βρείτε στο πρόσωπό μου έναν ευγνώμονα και συνειδητό ακροατή. Κι αν επιπλέον λύσετε το πρόβλημα των κλειστών χρονικών γραμμών, τότε προσκυνώ σας. Εδώ κρύβεται κάτι, με το οποίο αξίζει να ασχοληθούν οι κορυφαίοι. Τους εξαιρετικούς μου χαιρετισμούςΔικός σας Α. Αϊνστάιν».

Η   επιστημονική   εργασία   του   Κωνσταντίνου   Καραθεοδωρή

* Διατριβή  με  θέμα ” Για  τις  ασυνεχείς   λύσεις  του  λογισμού  των μεταβολών ”. Το 1904 παραδίδει τη διατριβή στον καθηγητή   Hermann Minkowski, θεμελιωτή της ειδικής θεωρίας της  σχετικότητας.

* Υφηγεσία με θέμα ”Ισχυρά μέγιστα και ελάχιστα των απλών   ολοκληρωμάτων ” (1905).

* Απόδειξη του θεωρήματος A. Poincare  (1919).* Ενασχόλιση  με τα μαθηματικά των πλατωνικών διαλόγων.

*Παρουσίαση στην Πρωσική Ακαδημία Επιστημών της  αξιωματικής της Θεωρίας της Σχετικότητας (1924).

* Μαθηματική Ανάλυση της Γεωμετρίας.* Μαθηματική απεικόνιση στη Θερμοδυναμική.*Μελέτη της  Γεωμετρικής Οπτικής που οδηγεί σε αξιόλογες εφαρμογές.

      Το σύστημα τηλεσκοπίων του Palomar (USA) βασίζεται στη θεωρία Καραθεοδωρή.

* Παρουσίαση  του  θεωρήματός  του. Θεώρημα  Καραθεοδωρή. Τα βιβλία του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή που υπάρχουν σήμερα:

1.  Άπαντα μαθηματικά έργα, σε 5 τόμους των 500 σελίδων   καθένας   που  εκδόθηκαν το 1954 στο Μόναχο με την επιμέλεια της Βαυαρικής Ακαδημίας Επιστημών.

2.  Λογισμός των  Μεταβολών, 400 σελίδων που εκδόθηκε το  1939.

3.  Σύμμορφες Απεικονίσεις, 114 σελίδων που εκδόθηκε το  1932.

4.  Θεωρία Πραγματικών Συναρτήσεων, 720  σελίδων  που   εκδόθηκε   το  1918.

5.  Θεωρία  Μιγαδικών   Συναρτήσεων  μιας  Μεταβλητής, σε  2  τόμους  των  300  και  200  σελίδων  αντίστοιχα  που   εκδόθηκε  το  1950.

6. Γεωμετρική Οπτική, 350  σελίδων  που  εκδόθηκε  το  1932  στη   Στουτγκάρδη.

7.  Αλγεβρική  Θεωρία του Μέτρου Ολοκλήρωσης, 367  σελίδων, έκδοση   1939.Νοιώθω υπερήφανος ως Έλληνας γιατί ένας ακόμη συμπολίτης μας συνέβαλε αποφασιστικά στην πρόοδο της επιστήμης του, διακρίθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο και, δυστυχώς, η πατρίδα του δεν ανακάλυψε τις ικανότητες του και δεν ωφελήθηκε από τα λαμπρά του επιστημονικά (μαθηματικά) προσόντα ενός   παιδιού της. Ο Κωνσταντίνος μας έκανε υπερήφανους και έμεινε  αθάνατος στην διεθνή επιστημονική κοινότητα με το Θεώρημα Καραθεοδωρή

Μυργιώτης  Παναγιώτης
Μαθηματικός

Αββᾶς Ἰσαάκ ο Σύρος. Όποιος συναισθάνεται την αμαρτωλότητά του, είναι ανώτερος εκείνου πού ανασταίνει με την προσευχή του νεκρούς!…

Ἀπό τίς ἁγιοπνευματικές ἐμπειρίες τοῦ ἀββᾶ Ἰσαάκ τοῦ Σύρου

181 . Ὅποιος συναισθάνεται τήν ἁμαρτωλότητά του, εἶναι ἀνώτερος ἐκείνου πού ἀνασταίνει μέ τήν προσευχή του νεκρούς!…

Ὅποιος στενάζει μιά ὥρα γιά τήν ψυχή του εἶναι ἀνώτερος ἐκείνου πού ὠφελεῖ ὅλο τόν κόσμο μέ τή διδασκαλία του!…

Ὅποιος ἀκολουθεῖ πίσω ἀπό τό Χριστό πενθώντας εἶναι ἀνώτερος αὐτοῦ πού ἐπαινεῖται στήν ἐκκλησία ἀπό τό λαό!…

182 . Ἄς ἐνθυμούμεθα τό θάνατο καί ἄς καταφρονήσουμε τή ματαιότητα τοῦ κόσμου καί τίς ἡδονές, γιά ν᾿ ἀξιωθοῦμε τῆς μελλούσης τρυφῆς τοῦ παραδείσου!…

183 . Πρῶτα πρέπει μέ τήν ἀμεριμνία ν᾿ ἀπαλλαγοῦμε ἀπό τήν ταραχή τῶν βιοτικῶν μεριμνῶν. Καί μετά νά ἐπιθυμήσουμε τή μετά τοῦ Θεοῦ συνομιλία μέ τήν εὐχή, πού ὁδηγεῖ στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί μακαριότητα!…

184 . Δέν κατοικεῖ τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ σ᾿ ἐκείνους πού ζοῦν μέ ἀνάπαυση, ἀλλά τό πνεῦμα τοῦ διαβόλου. Οἱ γνήσιοι δοῦλοι, τοῦ Θεοῦ ζοῦν μέ θλίψεις καί στενοχώριες, ὁ δέ κόσμος μέ τρυφή καί ἀναπαύσεις. Αὐτοί μέν κλαίουν ὁ δέ κόσμος γελᾶ. Αὐτοί στενάζουν· ὁ κόσμος χαίρει. Αὐτοί νηστεύουν· ὁ κόσμος τρυφᾶ!…

185 . Ἡ ἀρετή, δηλαδή ἡ φύλαξη τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, ἀκολουθεῖται ἀπό λύπη, πού ἀφείλεται στίς θλίψεις καί πειρασμούς ἀπό φθόνο τῶν δαιμόνων. Μέ τήν ὑπομονή φθάνουμε στήν ταπείνωση καί στή συνέχεια ἀπολαμβάνουμε τή χάρη τοῦ Θεοῦ!…

186 . Ἡ ἀμοιβή δέν δίνεται στόν ἄνθρωπο γιά τήν ἀρετή του, ἀλλά γιά τήν ταπείνωσή του. Χωρίς τήν ταπείνωση ὅλα εἶναι μάταια!…

187 . Ὁ Χριστός δέν ζητεῖ τήν ἐργασία τῶν ἐντολῶν, ἀλλά τή διόρθωση τῆς ψυχῆς!…

ΠΗΓΗ

simeiakairwn.gr 

π. Ανανίας Κουστένης. “Και τότε φωτίζει ο Χριστός στην κατάλληλη την ώρα…”

π. Ανανίας Κουστένης

Φωνάζει η γυναίκα για τον άνδρα της ότι δεν πηγαίνει στην Εκκλησία, φωνάζει ο ένας, ο άλλος. Κάτσε αδερφέ. Μην του βγάζεις την ψυχή!

Πήγαινε εσύ και άναψέ του κεράκι. Την ώρα που βγαίνουν τα Άγια μνημόνευσέ τον, στα “Σά εκ των σων” επίσης! Πές “Χριστέ μου, εσύ που είσαι το φως του κόσμου, φώτισέ τον! Εσύ μπορείς!” Κι ό,τι θέλουμε να λέμε στους άλλους που είναι δυσκολεμένοι και δεν το αντέχουν, ας το λέμε στο Θεό μας. Με πίστη, με πόνο, με δάκρυα, με αγρυπνία, με νηστεία. Και ‘κει βγαίνει καλό αποτέλεσμα. Τον φωτίζει ο Κύριος.

Μην ξεχνάμε ότι ο άλλος έχει ελευθερία και αυτεξούσιον, δώρο του Θεού μοναδικό και ανεπανάληπτο, πάνω στο οποίο σκοντάφτει και ο ίδιος ο Πλάστης. Και ο ίδιος ο Πλάστης σκοντάφτει πάνω στο δώρο Του. Ούτε το ανακαλεί το δώρο Του, είναι αμεταμέλητα τα χαρίσματα του Θεού, λέει ο Απόστολος Παύλος.

Και τότε φωτίζει ο Χριστός στην κατάλληλη την ώρα.

Πηγή: “Λόγοι”, Αρχιμανδρίτης Ανανίας Κουστένης, εκδ. Αρμός, τομ. Γ, σελ. 1

ΠΗΓΗ

simeiakairwn.gr

  

Πρώτα οι συναυλίες, μετά τα πάνελ, στο τέλος τι;

Πρώτα οι συναυλίες, μετά τα πάνελ, στο τέλος τι;

Γεώργιος Αποστολάκης

Από την Αγία Τράπεζα στο πολιτικό πάνελ

Καντήλια, κάμερες και πολιτική υποκρισία

Ομολογώ ότι όταν είδα τις φωτογραφίες της εκδήλωσης αισθάνθηκα βαθιά θλίψη. Όχι πολιτική. Εκκλησιαστική. Αισθάνθηκα όμως χρέος να καταθέσω την άποψή μου.

Κάποτε οι χριστιανοί έμπαιναν στον ναό για να ανάψουν κερί, να γονατίσουν, να σιωπήσουν, να κλάψουν, να προσευχηθούν. Σήμερα, σε ορισμένες περιπτώσεις, φαίνεται πως κάποιοι θεωρούν ότι ο ναός μπορεί να λειτουργεί και ως αίθουσα πολιτικής προβολής, δημόσιων σχέσεων και επικοινωνιακού “rebranding” της εξουσίας.

Το πρόσφατο γεγονός σε ιερό ναό της Μητροπόλεως Σταγών και Μετεώρων[1], όπου οργανώθηκε εκδήλωση με σαφές κυβερνητικό και πολιτικό πρόσημο, δεν είναι ένα “αθώο περιστατικό”. Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης αλλοίωσης του ορθόδοξου φρονήματος. Διότι όταν βλέπει κανείς τη σύνθεση του πάνελ, τα πολιτικά πρόσωπα που έσπευσαν, τον χαρακτήρα της εκδήλωσης και το επικοινωνιακό της ύφος, αντιλαμβάνεται εύκολα ότι δεν επρόκειτο για πνευματική σύναξη, αλλά για δημόσια πολιτική παρουσίαση “έργου”.

Και γεννάται εύλογα το ερώτημα: Πόσοι από αυτούς που φωτογραφήθηκαν κάτω από τις εικόνες και τα καντήλια εκκλησιάζονται πραγματικά; Πόσοι πιστεύουν; Πόσοι βλέπουν την Εκκλησία ως Σώμα Χριστού και όχι ως χρήσιμο σκηνικό λαϊκής νομιμοποίησης;

Γιατί εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη υποκρισία της εποχής μας. Μια πολιτική τάξη που νομοθετεί καθημερινά εναντίον της ορθόδοξης ανθρωπολογίας, εναντίον της παραδόσεως, εναντίον της πνευματικής ελευθερίας του ανθρώπου, εμφανίζεται ξαφνικά μέσα στους ναούς για να φωτογραφηθεί δίπλα σε ιερείς και δεσποτάδες, αναζητώντας λίγη από τη χαμένη κοινωνική αξιοπιστία της πίστεως.

Η εξουσία γνωρίζει καλά κάτι: ο λαός εξακολουθεί να εμπιστεύεται περισσότερο το ράσο παρά το κοστούμι. Γι’ αυτό και επιδιώκει τη “μετάγγιση” κύρους. Δεν χρησιμοποιεί την Εκκλησία επειδή πιστεύει. Τη χρησιμοποιεί επειδή την χρειάζεται.

Εξίσου βαριά, όμως, είναι και η ευθύνη εκείνων των εκκλησιαστικών προσώπων που ανοίγουν τον ναό σε αυτή τη λογική.

Διότι ο ορθόδοξος ναός δεν είναι “πολυχώρος”. Δεν είναι πολιτιστικό κέντρο. Δεν είναι συνεδριακή αίθουσα. Δεν είναι χώρος κοσμικών δρωμένων με “χριστιανικό περιτύλιγμα”.

Είναι τόπος αγιασμού. Τόπος Θυσίας. Τόπος παρουσίας του Θεού.

Οι Ιεροί Κανόνες, η πατερική παράδοση και ολόκληρο το βίωμα της Ορθοδοξίας αντιμετώπιζαν πάντοτε τον ναό με δέος. Η Αγία Τράπεζα δεν υπάρχει για να γίνεται φόντο πολιτικών φωτογραφιών. Ο ναός δεν καθαγιάστηκε για να φιλοξενεί κομματικές εκδηλώσεις, χορωδίες κοσμικού χαρακτήρα, συναυλίες, δημόσιες σχέσεις και κάθε είδους “δρώμενα”.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη πλάνη πολλών καλόπιστων ιερέων: νομίζουν ότι έτσι “φέρνουν κόσμο στην Εκκλησία”. Στην πραγματικότητα, όμως, συνηθίζουν τον άνθρωπο να βλέπει τον ναό όχι ως τόπο μετανοίας και ιερής σιωπής, αλλά ως έναν ακόμη κοινωνικό χώρο πολλαπλών χρήσεων.

Αυτό λέγεται αποϊεροποίηση. Και η αποϊεροποίηση δεν έρχεται πάντα με βεβήλωση ή διωγμό. Συχνά έρχεται “γλυκά”, με εκδηλώσεις, χειροκροτήματα, μικρόφωνα, πολιτιστικές βραδιές, “καλές προθέσεις” και επικοινωνιακή εξωστρέφεια.

Ο ναός παύει σιγά-σιγά να προκαλεί φόβο Θεού. Γίνεται οικείος με κοσμικό τρόπο. Και τελικά μετατρέπεται από ουρανό σε αίθουσα.

Ακόμη πιο τραγικό, όμως, είναι κάτι άλλο. Κεντρικό πρόσωπο της εκδήλωσης φέρεται να ήταν ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Δηλαδή ο βασικός πολιτικός εκφραστής και προωθητής των ηλεκτρονικών ταυτοτήτων, του προσωπικού αριθμού και συνολικά του υποχρεωτικού ψηφιακού μετασχηματισμού της ζωής.

Εκεί δηλαδή, όπου πλήθος πιστών εκφράζει αγωνία για έναν επερχόμενο ψηφιακό έλεγχο χωρίς όρια. Εκεί όπου ο ίδιος ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης μιλούσε με δραματικό τρόπο και προφητικό λόγο για την πνευματική διάσταση της ηλεκτρονικής επιτήρησης και του ολοκληρωτικού ελέγχου του ανθρώπου.

Και εδώ αποκαλύπτεται μια ακόμη φοβερή αντίφαση της εποχής μας: Τιμούν τον Άγιο με αγρυπνίες. Ψάλλουν τα απολυτίκιά του. Γεμίζουν τους ναούς στις εορτές του. Αλλά αδιαφορούν πλήρως για τη διδασκαλία και τις προειδοποιήσεις του.

Ένας “εορταστικός” Παΐσιος είναι αποδεκτός. Ένας προφητικός Παΐσιος ενοχλεί. Γι’ αυτό και πολλοί θέλουν τον Άγιο ακίνδυνο: σε εικόνες, σε λουλούδια και σε πανηγυρικούς λόγους. Όχι όμως ως φωνή αφυπνίσεως απέναντι σε ένα σύστημα που επιχειρεί να μετατρέψει τον άνθρωπο σε αριθμό, δεδομένο και ψηφιακά διαχειρίσιμη μονάδα.

Το πιο οδυνηρό, τελικά, δεν είναι ότι οι πολιτικοί χρησιμοποιούν την Εκκλησία. Η εξουσία πάντοτε το επιχειρούσε. Το τραγικό είναι όταν εκκλησιαστικοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται ότι έτσι συνεργούν, έστω άθελά τους, στη σταδιακή αλλοίωση του ορθόδοξου φρονήματος και στην αποδυνάμωση της ιερότητας του ναού.

Και τότε ο ναός, αντί να θυμίζει Βασιλεία Θεού, αρχίζει να θυμίζει δημόσια σκηνή του κόσμου τούτου. Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό σημείο των καιρών μας.

[1]https://www.trikalavoice.gr/%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%b9%ce%ba%ce%ac/social-media-kai-neoi-exairetiki-ekdilosi-diorganothike-chthes-sti-diava/#goog_rewarded

iepomenimera.gr

agiosioannisprodromos.blogspot

Οι φωτογραφίες με τα αίσχοι κληρικών και πολιτικών είναι στο ιστολόγιο: agiosioannisprodromos.blogspot

Eκ του ιστολόγιου: Αυτά αγαπητοί είναι Σημεία των Καιρών. Οι Αντίχριστοι δε θα πολεμήσουν την Εκκλησία και την Ορθοδοξία από έξω, φανερά. Θα την πολεμήσουν από μέσα, ύπουλα. Λύκοι θα είναι με προβιές προβάτων θα εμφανίζονται.

Τα βλέπετε. Κληρικοί και Πολιτικοί, βρωμίζουν με Κοσμικότητα την Ιερότητα του Ναού. Κάθονται με την πλάτη γυρισμένη στις ιερές εικόνες. Μετατρέπουν αγαπητοί τον Οίκο του Θεού σε οίκο των φιλοδοξιών τους και πολιτικών σκοπών.

Ο Ναός είναι για τα Μυστήρια και για Προσευχή. Για τίποτα άλλο. Αυτό μας το έδειξε ο Κύριος Ημών Ιησούς Χριστός όταν τότε έδιωξε τους εμπόρους από τον Οίκο του Πατρός του. Έτσι και σήμερα εμείς οι Ακόλουθοι του Χριστού που ονομαζόμεθα Χριστιανοί Ορθόδοξοι, έχουμε χρέους να πετάξουμε έξω Κληρικούς και Πολιτικούς που βεβηλώνουν τον Οίκο του Θεού.

Θα απολογηθούμε για την νωθρότητά μας. Πρέπει, οφείλουμε να Ομολογήσουμε τον Ιησού, προστατεύοντας τον Οίκο του. Μην τους ξαναμιλήσετε. Δεν είναι Χριστιανοί. Είναι λύκοι. Δε θέλουν τον Χριστό θέλουν τον χρυσό που θα τους αποφέρουν τα κοσμικά αξιώματα που επιδιώκουν και οι φιλοδοξίες που έχουν οι Κληρικοί που βάζουν στον ναό αυτά τα αίσχη.

Α.Η.

Πάσα πνοή, δόξαζε Πνεῦμα Κυρίου. Δὲ οὗ πονηρῶν πνευμάτων φροῦδα θράση

«....Καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ κύριον καὶ ζωοποιόν, τὸ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐκπορευόμενον, τὸ σὺν πατρὶ καὶ υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προφητῶν....»

        Η Αγία μας Εκκλησία την Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή εορτάζει το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. «Tο συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον»  με τον Πατέρα και τον Υιόν, όπως ομολογούμε στο όγδοο άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως («Πιστεύω»). Η παραπάνω φράση σημαίνει ότι είναι ίσο κατά την λατρεία και την τιμή, διότι έχει κι Εκείνο την θεία φύση όπως και τα άλλα δυο Πρόσωπα.

        Το Άγιο Πνεύμα δεν έλαβε σάρκα, όπως ο Χριστός.  Κατά το τριαδικό ιδίωμα, εκπορεύεται «αϊδίως» ( χωρίς αρχή και τέλος) από τον Πατέρα.

        Η επίκληση και ο φωτισμός του Αγίου Πνεύματος είναι βασική προϋπόθεση για να ομολογήσουμε αυθεντικά ότι ο Χριστός είναι Κύριος και Θεός. «Κανένας δεν μπορεί να πει ότι ο Ιησούς είναι ο Κύριος, παρά μόνο με τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος», έγραψε ο απόστολος Παύλος (Α' Κορ. 12,3).

        Στην Παλαιά Διαθήκη έχουμε φανέρωση του Αγίου Πνεύματος, κατά την περιγραφή της πρώτης ημέρας δημιουργίας του κόσμου: «πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος» (Γεν. 1,2). Δηλαδή την άμορφη μάζα που δημιούργησε ο Θεός Πατέρας δια του  Υιού Του το Άγιο Πνεύμα την ζωογόνησε για να προέλθουν τα είδη του φυτικού και ζωικού βασιλείου.

        Στην Καινή Διαθήκη κατά τον Ευαγγελισμό πληροφορούμαστε ότι Πνεύμα Άγιο θα την επισκεφθεί την Παναγία (Λουκ. 1,35) και με την Χάρη Του Εκείνη  θα συλλάβει τον Ιησού. Η Εκκλησία μας για αυτό διδάσκει ότι η Ενανθρώπηση έγινε «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου  καί Μαρίας  τῆς  Παρθένου» (3ο άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως).

        Το Άγιο Πνεύμα εμφανίστηκε πάνω από τον Ιησού, χωρίς να λάβει σάρκα, κατά την βάπτιση του Ιησού στον Ιορδάνη ποταμό με την μορφή περιστεράς. «καὶ εἶδε τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καταβαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν καὶ ἐρχόμενον ἐπ᾿ αὐτόν» (Ματθ. 3,16).

        Στο τέλος της επίγειας τριαντατρίχρονης ζωής Του ο Κύριος υπόσχεται ότι θα στείλει το Άγιο Πνεύμα για να τους αποκαλύψει τις θείες αλήθειες και να τους ενισχύσει ώστε να συνεχίσουν το σωτήριον έργο Του και τους λέγει ότι «συμφέρει σε σας να φύγω, γιατί τότε θα έρθει σε σας ο Παράκλητος» (Ιω. 16,7). Πράγματι, μετά από δέκα ημέρες από την Ανάληψή Του το Άγιο Πνεύμα με την μορφή πύρινων γλωσσών ήλθε και στάθηκε πάνω από το κεφάλι του κάθε μαθητή: «καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, ἐκάθισέ τε ἐφ᾿ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν» (Πραξ. 2,3). Την ημέρα αυτή, της Πεντηκοστής, πενήντα ημέρες μετά την Ανάσταση, ιδρύθηκε επί γης η Εκκλησία και πορεύεται και θα πορεύεται έως την συντέλεια των αιώνων.

ΤΑ ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

        Όπως αναφέραμε το Άγιο Πνεύμα δεν σαρκώθηκε όπως ο Χριστός, αλλά από την Πεντηκοστή και εντεύθεν είναι διαρκώς παρόν μέσα από τις δωρεές τις οποίες παρέχει στον καθένα μας. Όπως χαρακτηριστικά ψάλλομε: «Ἁγίῳ Πνεύματι ἀναβλύζει τά τῆς Χάριτος ρεῖθρα, ἀρδεύοντα ἅπασαν τήν κτίσιν πρός ζωογονίαν» (Αναβαθμοί δ’ ήχου).

        Το Άγιο Πνεύμα είναι «ζωής χορηγός» και « θησαυρός αγαθών». Ιεροποιεί τα σύμπαντα. Κατέχει κεντρική θέση εις την διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας Συγκροτεί την εκκλησία, την ζωογονεί, την οδηγεί στην αλήθεια και την αγιάζει. Στην παλαιά διαθήκη μίλησε με το στόμα των προφητών. Τους αγίους της Καινής Διαθήκης τους οδήγησε στην ορθή διατύπωση των αληθειών της πίστης και στη συνέχεια έγινε ο επιστάτης της σωστής ερμηνείας της από τους πατέρες Εκκλησίας και από τις Οικουμενικές Συνόδους. Έργο Του είναι να διατηρηθεί η αλήθεια στους κόλπους της Εκκλησίας. Δεν είναι τυχαίο ότι η απόφαση της Αποστολικής Συνόδου αρχίζει με τα λόγια: «αποφασίστηκε ως σωστό από το Άγιο Πνεύμα και από μας…» (Πρ. 15,28).

        Όλα τα μυστήρια τελούνται με την επενέργεια του Αγίου Πνεύματος, δίνοντας τον μυστηριακό χαρακτήρα σε αυτά. Μέσω των μυστηρίων ενεργεί τον αγιασμό των μελών της, τους χαρίζει ποικίλα χαρίσματα, τους καθιστά ικανούς να πορεύονται στο δρόμο του Θεού.

        Στη διοίκηση της Εκκλησίας αναδεικνύει ποιμένες και διδασκάλους, οι οποίοι παρά τα λάθη και τις ανθρώπινες αδυναμίες, με τον φωτισμό Του, βρίσκουν τα πρόσφορα μέσα για την καθοδήγηση των πιστών στην κατά Χριστόν ζωή και σωτηρία.

        Αν δεν υπήρχε το Άγιον Πνεύμα η Εκκλησία θα ήταν ένα ίδρυμα ανθρώπων που θα αποτελούσε ανάμνηση του έργου του Χριστού. ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ

        Για την πνευματική πορεία του πιστού βασική προϋπόθεση είναι η παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Η  είσοδος του πιστού στην Εκκλησία γίνεται με το μυστήριο του Βαπτίσματος, το οποίο τελείται «εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Κατά το μυστήριο του Χρίσματος, το οποίο ακολουθεί το Βάπτισμα, το Άγιο Πνεύμα σφραγίζει τον Χριστιανό («σφραγίς δωρεάς Πνεύματος Αγίου» όπως χαρακτηριστικά λέγει ο ιερέας που τελεί το μυστήριο) και τον καθιστά «πνευματοφόρο» και του μεταδίδει τα χαρίσματά   Του.

        Κατά την Θεία λειτουργία με την επίκληση του Αγίου Πνεύματος γίνεται η μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού.

                Άπειρα είναι εκείνα τα οποία μπορεί να γράψει κανείς για το Άγιο Πνεύμα. 

Τόμοι ολόκληροι. Θα κλείσω το κείμενο με μια απλή αλήθεια:
        Το Άγιο Πνεύμα δίνεται στον καθένα μας όχι σύμφωνα με την αξία των καλών έργων του, αλλά δωρεάν, σύμφωνα με το έλεος του Θεού, για τη σωτηρία του.

Ἀπολυτίκιον
Εὐλογητὸς εἶ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ πανσόφους, τοὺς ἁλιεῖς ἀναδείξας, καταπέμψας αὐτοῖς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, καὶ δι' αὐτῶν, τὴν οἰκουμένην σαγηνεύσας· φιλάνθρωπε, δόξα σοι.

Κοντάκιον
Ὅτε καταβὰς τὰς γλώσσας συνέχεε, διεμέριζεν ἔθνη ὁ Ὕψιστος· ὅτε τοῦ πυρὸς τὰς γλώσσας διένειμεν, εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσε· καὶ συμφώνως δοξάζομεν, τὸ πανάγιον Πνεῦμα.

Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός 

Σεβ. Μητροπολίτης Μάνης Χρυσόστομος Γ’. Για την υπερνίκηση των ψυχολογικών προβλημάτων.

Συχνά στήν ἐποχή μας παρουσιάζεται ἕνα θλιβερό φαινόμενο καί αὐτό εἶναι τά ποικίλα ψυχολογικά προβλήματα. Συνάνθρωποί μας ὑποφέρουν ἀπό ἄγχος, ἀγωνία, πλήξη, ἀνία, κατάθλιψη, ἀπογοήτευση καί ἀπελπισία. Ἡ ταραχή κυριαρχεῖ, ἡ νευρικότητα ἁπλώνεται σ’ ὅλες τίς πράξεις, ἡ ἐσωτερική πικρία δημιουργεῖ δυσφορία καί κόπωση, τό ψυχικό κενό πολλές φορές αὐξάνεται. Ἔτσι, μία ταραγμένη συνείδηση ἐπικρατεῖ καί ἀποδιώκει τήν γαλήνη καί τήν ἠρεμία. Ἐμφανίζονται ἡ γκρίνια, ἡ ἀπιστία, τά πικρόχολα λόγια, οἱ ἰδιοτροπίες, οἱ καχυποψίες, οἱ ἐντάσεις στήν οἰκογένεια, στήν ἐργασία, στήν κοινωνία.

Ἐνώπιόν μας, λοιπόν, παρουσιάζονται νοσηρές ἐκδηλώσεις, ψυχονευρωτικές διαταραχές, τραυματισμένες ψυχές. Τά πολλαπλά ψυχολογικά προβλήματα, πράγματι, συνθέτουν μία νόσο στήν τεχνοκρατούμενη ἐποχή μας. Ποτέ ἄλλοτε εἰδικοί ἐπιστήμονες, ἰατροί, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, ἐκπαιδευτικοί καί κοινωνιολόγοι δέν ἔχουν ὁμιλήσει καί γράψει τόσον πολύ καί τόσον πολλά γιά τό πρόβλημα αὐτό, ὅσον σήμερα. Ὄπισθεν μάλιστα ἀπό τήν θορυβώδη καί ὑλόφρονα ζωή τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου διακρίνουν ἔντονα τήν θλίψη, τόν παραπικρασμό, τόν ψυχικό πόνο, τήν μελαγχολία.

Ἔτσι, μέ τήν ἀγχώδη αὐτή ζωή χάνεται ὁ προσανατολισμός τοῦ ἀνθρώπου. Χάνεται ἡ ἔννοια τοῦ μέτρου, ἡ ἔννοια τῆς στοιχειώδους ἀξιοπρέπειας καί ὀρθοφροσύνης. Ὁ νοῦς σκοτίζεται. Ἡ ἠθική παραμερίζεται. Ἡ λογική διαστρέφεται. Ὁ συναισθηματικός κόσμος ἀλλοιώνεται. Ἡ χαρά ἐξαφανίζεται. Οἱ οὐρανοί εἶναι πλέον κλειστοί. Καί ἀρχίζει ἕνας πρόωρος μαρασμός, καθώς ἐγκαθίσταται ἡ λύπη στήν ψυχή.

+++

Ὡστόσο, ὁ ἄνθρωπος, ὁ κάθε ἄνθρωπος, μικρός ἤ μεγάλος στήν ἡλικία, ὅπου κι ἄν βρίσκεται σέ πόλη ἤ σέ χωριό, δέν μπορεῖ νά προχωρήσει μ’ αὐτή τήν νοσηρή κατάσταση στή ζωή του. Ἔχει ἀνάγκη πνευματικῆς θεραπείας. Ὁ ψυχικά πληγωμένος ἄνθρωπος πρέπει νά θεραπευτεῖ. Δέν ἀρκεῖ μία ψυχολογία πού ἐξαντλεῖται στόν παρόντα αἰῶνα, οὔτε οἱ ἐφήμερες τεχνικές. Ἡ τεράστια ἀνάπτυξη τοῦ τεχνικοῦ πολιτισμοῦ, ἡ ἀφθονία τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν, ἡ ἐμπορικοποίηση τῶν πάντων, τό πλῆθος τῶν μέσων ψυχαγωγίας καί ἐπικοινωνίας, δέν στέκονται ἱκανά νά ἐξαλείψουν τήν ψυχική ἀσθένεια τῶν ἀνθρώπων. Κάτι ἄλλο χρειάζεται, πέρα ἀπό τά ἀνθρώπινα δεδομένα.

Ἀσφαλῶς δέν παραθεωροῦμε οὔτε ὑποβαθμίζουμε τά ἐπιστημονικά δεδομένα καί ἐπιτεύγματα, καθότι σέ ὡρισμένες περιπτώσεις, ἕνεκεν σοβαρᾶς ψυχικῆς ἀσθενείας καί οἱ εἰδικοί ἰατροί πρέπει νά κάμνουν διάγνωση καί ν’ ἀποφανθοῦν, ἀλλά καί κάποιες ψυχολογικές παρεμβάσεις νά γίνουν, ὡς καί τά φάρμακα, ἐπίσης, τυγχάνουν ἀναγκαῖα. Ὀφείλουμε, ὅμως, νά προσέξουμε καί τήν ἄλλη, τήν πνευματική διάσταση τοῦ ὅλου θέματος.

Τήν ὑπερνίκηση τῶν ψυχολογικῶν προβλημάτων, ὅταν πλέον ἡ ἐπιστήμη σταματᾶ στά ὅριά της, τήν προσφέρει ἡ Χάρις τοῦ Χριστοῦ, ἡ στοργική καί παντοδύναμη βοήθεια, παραμυθία καί συμπαράσταση τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτός ἦλθε γιά νά θεραπεύσει τίς ἀσθένειες τῆς ψυχῆς, νά ἀφαιρέσει τό καταθλιπτικό φορτίο τῆς ἐνοχῆς, νά κάμει τήν ζωή μας συνεπῆ πρός τίς ἀγαθές πεποιθήσεις μας. Ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς εἶπε: «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11,28). Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ εἶναι τό πανδοχεῖο τῆς Θείας Χάριτος μέ τά Ἱερά Μυστήριά της. Εἶναι τό ζωντανό ἐργαστήριο ἀνεφοδιασμοῦ καί τό ἀληθινό καταφύγιο σωτηρίας.

Ἀγαπητοί μου,

Νά εἶστε βέβαιοι ὅτι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ θά φέρει τήν ἠρεμία καί θά γαληνέψει τήν ψυχή. Ἄλλωστε, «χάριτι Θεοῦ» προχωροῦμε καί «ἐν χάριτι ἐνδυναμούμεθα» (Β’ Τιμ. 2,1) καί «χάριτί ἐσμεν σεσωσμένοι» (Ἐφεσ. 2,5).

Ἄς ἀφήσουμε, λοιπόν, ὁλόκληρη τήν ζωή μας στά χέρια τοῦ Θεοῦ καί Ἐκεῖνος ὡς Πανάγαθος, Πανοικτίρμων, Μακρόθυμος καί Πολυέλεος, θά κατανικήσει τά ψυχολογικά προβλήματα.

Μετά πολλῶν πατρικῶν εὐχῶν

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

 † Ο ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Γ’

(Πηγή: im-manis.gr)

alopsis.gr 

Αγία Υπομονή «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής».

Αγία Υπομονή

«Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής».

Η Αγία Υπομονή με τον ενάρετο βίο της, ανήλθε σε υψηλά επίπεδα αρετής και η Αγία μας Εκκλησία την αγιοκατέταξε. Το κατά κόσμο όνομα της αγίας ήταν Ελένη Δραγάση. Ήταν κόρη του Κωνσταντίνου Δραγάση, ο οποίος ήταν από τους κληρονόμους του Σέρβου βασιλιά Στέφανου Δουσάν και ως σύζυγος του αυτοκράτορα Μανουήλ Β Παλαιολόγου, αποκαλούνταν «Ελένη η εν Χριστώ τω Θεώ αυγούστα και αυτοκρατόρισσα των Ρωμαίων η Παλαιολογίνα». Η καταγωγή της ήταν από βασιλική και ευλογημένη γενιά στα σπλάχνα της οποίας υπήρξαν και άγιοι, όπως ο κτήτορας της μονής Χιλανδαρίου του αγίου όρους μοναχός Συμεών, ο Σέρβος βασιλιάς Στέφανος Νεμάγια. Η Ελένη ανετράφει με ό,τι καλύτερο και ανώτερο υπαγόρευε το βυζαντινό ιδεώδες, καθώς οι Σέρβοι είχαν επηρεαστεί από τον πολιτισμό του Βυζαντίου. Γαλουχήθηκε, κατά τα πατροπαράδοτα της οικογενείας, στα νάματα της Ορθοδοξίας. Η πίστη στον Χριστό θα την φωτίζει , θα την καθοδηγεί και θα την στηρίζει στις πολλές δυσκολίες της ζωής της Σε ηλικία 19 ετών παντρεύτηκε τον Μανουήλ Β Παλαιολόγο, λίγους μήνες πριν γίνει αυτοκράτορας. Στη νέα της ζωή πολλές φορές ήπιε το ποτήρι της προσβολής και του ευτελισμού δίπλα στον Εμμανουήλ από αλλόθρησκους και χριστιανούς ηγέτες στην προσπάθειά του να αναζωογονήσει την αυτοκρατορία. Απεδείχθη άνθρωπος με πολλές αρετές και είχε συναίσθηση του ρόλου της στις περιστάσεις. Αγαπούσε τον Λαό, ήταν η μάνα του. Με λόγια και έργα προσπαθούσε να τον στηρίξει και να τον βοηθήσει. Ο σύγχρονός της φιλόσοφος Γεώργιος Πλήθων- Γεμιστός γράφει σχετικά: : «Η Βασιλίς αύτη με πολλήν ταπείνωσιν και καρτερικότητα εφαίνετο να αντιμετωπίζει και τας δύο μορφάς της ζωής. Ούτε κατά τους καιρούς των δοκιμασιών απεγοητεύετο, ούτε όταν ευτυχούσε επανεπαύετο, αλλά εις κάθε περίπτωσιν έκανε το πρέπον. Συνεδύαζε την σύνεσιν μετην γενναιότητα, περισσότερον από κάθε άλλην γυναίκα. Διεκρίνετο δια την σωφροσύνην της. Την δε δικαιοσύνην την είχε εις τελειότατον βαθμόν. Δεν εμάθαμε να κάμνει κακόν εις ουδένα, ούτε μεταξύ των ανδρών, ούτε μεταξύ των γυναικών. Αντιθέτως εγνωρίσαμε να κάμνει πολλά καλά και εις πολλούς. Με ποίον άλλον τρόπον δύναται να φανεί εμπράκτως η δικαιοσύνη, εκτός από το γεγονός του να μη κάμνει κανείς ποτέ θεληματικά και σε κανέναν κακό, αλλά μόνον το αγαθόν σε πολλούς;». Στάθηκε αντάξια για 35 χρόνια στο πλευρό του φιλόχριστου Μανουήλ «συνευδοκόντας» κατά σύγχρονή τους μαρτυρία, δηλαδή όλα γίνονταν με συναπόφαση, ομόνοια, εν πνεύματι Χριστού και αγωνιστική αγιότητα. Τιμούσαν την αρετή με λόγια και έργα: «Λόγω μεν διδάσκοντας το πρακτέον, έργω δε γενόμενοι πρότυπα και εικόνες εφηρμοσμένης αγάπης». Στο ευλογημένο αυτό ζευγάρι ο πανάγαθος Θεός χάρισε 8 παιδιά, 6 αγόρια και δυο κορίτσια, τα οποία πέθαναν σε μικρή ηλικία. Από τα αγόρια δυο έγιναν αυτοκράτορες Ο Ιωάννης Η΄ και ο τελευταίος θρυλικός αυτοκράτορας της αυτοκρατορίας ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄. Ο Θεόδωρος, ο Δημήτριος και ο Θωμάς έγιναν δεσπότες στο Μυστρά και ο Ανδρόνικος στη Θεσσαλονίκη. Γαλούχησε τα παιδιά της με τα νάματα της πίστης και τη γλυκύτατη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας. Τα ανέθρεψε «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», και ποτέ δεν «έπαυσε μετά δακρύων προσευχής και αγάπης να νουθετή ένα έκαστον». Με προσευχή, υπομονή και επιμονή σμίλευσε τις ψυχές τους και τους πρόσφερε μαζί με το «ζειν» και το «ευζείν». Τα οδηγούσε σε μοναστήρια και σε σεβάσμια προσκυνήματα. Κατάφερε να θέσει τέρμα στις διαμάχες και συγκρούσεις που κυριαρχούσαν για 90 χρόνια μεταξύ των μελών της αυτοκρατορικής αυλής. Μετά τον θάνατο του Μανουήλ οι όποιες διαφορές ή διενέξεις παρουσιαζόταν λύνονταν με τη προσευχή και τη φωτισμένη μητρική παρέμβαση. Ιδιαίτερη ήταν η αγάπη της Αγίας προς τα μοναστήρια, όπου αναπαυόταν η ψυχή της και αντλούσε δύναμη και κουράγιο για την συνέχεια της ζωής της. Την αγάπη αυτή ενέπνευσε σε όλη την οικογένεια. Ο σύζυγος Μανουήλ μετά την παραίτηση από τον θρόνο αποσύρεται στη Μονή Παντοκράτορος της Κωνσταντινούπολης και γίνεται μοναχός με το όνομα Ματθαίος. Η ίδια μετά τον θάνατο του συζύγου της γίνεται μοναχή στη Μονή της Κυρά Μάρθας και λαμβάνει το όνομα Υπομονή. Τα τρία από τα παιδιά της γίνονται μοναχοί. Ο Θεόδωρος και ο Ανδρόνικος (μ. Ακάκιος) στη Μονή του Παντοκράτορος, και ο Δημήτριος (μ. Δαυίδ)στο Διδυμότειχο. Ακόμη, η πενθερά και η κουνιάδα της Αγίας τελειώνουν τον επίγειο βίο τους ως μοναχές. Τέλος η εγγονή της Ελένη, κόρη του Θωμά, γίνεται μοναχή με το όνομα Υπομονή στη Λευκάδα. Μαζί με τον πατέρα της έκτισαν την Ι.Μ. Παναγίας Παμμακάριστου στο Πογάνοβο της πόλης Δημήτροβγκραντ της Ν.Α. Σερβίας. Στην Κωνσταντινούπολη είχε συνδεθεί με την Ι. Μ. του Τιμίου Προδρόμου της Πέτρας, όπου φυλαγόταν το ιερό λείψανο του οσίου Παταπίου του θαυματουργού, στον οποίο η αγία Υπομονή έτρεφε ιδιαίτερη ευλάβεια. Με την συμβολή της αγίας ιδρύθηκε στη Μονή γυναικείο γηροκομείο με την επωνυμία «Η ελπίς των απηλπισμένων».Άνθρωπος φωτεινός και φωτισμένος η αγία Υπομονή, προικισμένη με πολλά τάλαντα, που τα «εμπορεύθηκε» με σύνεση και σωφροσύνη και τα πολλαπλασίασε. Ο Γεννάδιος Σχολάριος, πατριάρχης, γράφει μεταξύ άλλων με την ευκαιρία της κοίμησης της Αγίας Υπομονής: «Την μακαρίαν εκείνην Βασίλισσαν όταν την επεσκέπτετο κάποιος σοφός, έφευγεν κατάπληκτος από την ιδικήν της σοφίαν. Όταν την συναντούσε κάποιος ασκητής, αποχωρούσε, μετά την συνάντηση, ντροπιασμένος δια την πτωχείαν της ιδικής του αρετής, συγκρινομένης προς την αρετήν εκείνης. Όταν την συναντούσε κάποιος συνετός, προσέθετεν εις την ιδικήν του περισσοτέραν σύνεσιν. Όταν την συναντούσε κάποιος νομοθέτης, εγινόταν προσεκτικώτερος. Όταν συνομιλούσε μαζί της κάποιος δικαστής, διεπίστωνε ότι έχει ενώπιόν του έμπρακτον Κανόνα Δικαίου. Όταν κάποιος θαρραλέος (τη συναντούσε),ένοιωθε νικημένος, αισθανόμενος έκπληξιν από την υπομονήν, την σύνεσιν και την ισχυρότητα του χαρακτήρος της. Όταν την επλησίαζε κάποιος φιλάνθρωπος, αποκτούσε εντονώτερο το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Όταν την συναντούσε κάποιος φίλος των διασκεδάσεων, αποκτούσε σύνεσιν, και, γνωρίζοντας την ταπείνωσιν εις το πρόσωπόν της, μετανοούσε. Όταν την εγνώριζε κάποιος ζηλωτής της ευσεβείας, αποκτούσε μεγαλύτερον ζήλον. Κάθε πονεμένος με τη συνάντηση μαζί της, καταλάγιαζε τον πόνο του. Κάθε αλαζόνας αυτοτιμωρούσε την υπερβολικήν του φιλαυτίαν. Και γενικά κανένας δεν υπήρξε, που να ήλθεν εις επικοινωνίαν μαζί της και να μην έγινε καλύτερος». Ο Ιωάννης Ευγενικός συνοψίζει: «Ως προς δε την αοίδιμον, εκείνην Δέσποινα Μητέρα σου, τα πάντα εν όσω ζούσε, ήσαν εξαίρετα, η πίστις, τα έργα, το γένος, ο τρόπος, ο βίος, ο λόγος και όλα μαζί ήσαν σεμνά και επάξια της θείας τιμής και, όπως έζησε μέτοχος της θείας Προνοίας, έτσι και ετελεύτησεν». Η «Αγία Δέσποινα», όπως την ονομάζει ο Γεώργιος Φραντζής, συνέδεσε την έννοια του μοναχικού της ονόματος (Υπομονή) με τον τρόπον αντιμετωπίσεως και των ευτυχών στιγμών και των απείρων δυσκολιών της όλης ζωής της. Υπομονή κατά βίον, πράξιν και μοναχικό όνομα. «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής». Ο Θεός ευδόκησε να μην ζήσει τις τελευταίες τραγικές στιγμές της Αυτοκρατορίας. Την κάλεσε κοντά Του στις 13 Μαρτίου 1450 μ.Χ., έχοντας διανύσει35 χρόνια ως Αυτοκρατόρισσα και 25 ως ταπεινή μοναχή. Τιμάται η μνήμη της 13 Μαρτίου και 29 Μαΐου.

Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός 

Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης. Η Αγία Τριάς, ο Θεός μας.

Ποιο είναι το όνομα του Θεού μας; Αγάπη, έλεος, συμπάθεια, χάρις. Όταν προσεύχεσαι βλέπε με τα μάτια της καρδιάς σου να στέκουν εμπρός σου την Αγάπη και το Έλεος, βλέπε τον Εραστή των ανθρώπων, ο Οποίος σε ακούει.

Κύριε! Το όνομά Σου είναι Αγάπη· μη με απορρίψεις για την αστάθειά μου! Το όνομά Σου είναι Δύναμη· ενίσχυσέ με, διότι συχνά είμαι ασθενής και πέφτω! Το όνομά Σου είναι Φως· φώτισέ την ψυχή μου, που σκοτίζεται από επίγεια πάθη! Το όνομά Σου είναι Ειρήνη· ειρήνευσε την ταραγμένη μου ψυχή! Το όνομά Σου είναι Έλεος· μη πάψεις να με συγχωρείς!

Ο Κύριός σου είναι αγάπη: αγάπα Αυτόν και όλους τους ανθρώπους, οι οποίοι είναι τα εν Χριστώ τέκνα Του. Ο Κύριός σου είναι πυρ: μην αφήνεις την ψυχή σου να ψυχρανθεί, αλλά θέρμαινέ την με την πίστη και την αγάπη. Ο Κύριός σου είναι φως: μη περπατάς στο σκοτάδι και μη κάνεις κάτι με σκοτισμένο νου, χωρίς βαθιά σκέψη ή χωρίς πίστη. Ο Κύριός σου είναι Θεός της ευσπλαχνίας και της χάριτος: να είσαι και συ πηγή ευσπλαχνίας και χάριτος προς τον πλησίον σου. Αν είσαι τέτοιος, θα βρεις σωτηρία με αιώνια δόξα.

Λέγε με όλη την καρδιά σου μέσα σου: «Ο Κύριος είναι για μένα το παν· εγώ δεν είμαι τίποτε· είμαι αδύνατος και ασθενής». «Ότι χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» (Ιω. 15:5) λέει ο Ίδιος ο Κύριος. Και θα μπορούσε να προσθέσει: «Εγώ είμαι το παν για σας». Να είσαι πεπεισμένος για αυτό κάθε στιγμή της ζωής σου, και κατάφευγε πάντοτε στον Κύριο, με την πεποίθηση ότι θα λάβεις από Αυτόν καθετί το απαραίτητο για τη σωτηρία σου, ακόμη και για την παρούσα ζωή.

Όταν κατά την προσευχή σου επικαλείσαι τον Τρισυπόστατο Θεό, θυμήσου ότι επικαλείσαι τον Άναρχο Πατέρα όλων των κτισμάτων, αγγέλων και ανθρώπων· ότι όλες οι ουράνιες Δυνάμεις εκστατικά σε παρακολουθούν και αγάλλονται, διότι βλέπουν ότι επικαλείσαι με πίστη, αγάπη και τον αρμόζοντα σεβασμό τον κοινό μας Πατέρα, τον Παντοδύναμο Δημιουργό και Κύριο, τον Οποίο αγαπούν απεριόριστα και λατρεύουν βαθύτατα.

Πώς πράγματι εκδηλώνεται η δύναμη και το κράτος Του; Όταν μετατρέπει έναν αμαρτωλό άνθρωπο σε άγιο και εκλεκτό δοχείο μετά την πτώση του· όταν αποκαθιστά και ανακαινίζει τον διεφθαρμένο· όταν ζωοποιεί τον άνθρωπο που ήταν νεκρός και στο σώμα και στην ψυχή και οδηγεί στην αιώνια ζωή εκείνον που είχε περιπέσει σε αιώνιο θάνατο.

Ω Αγία Τριάς ο Θεός μας! Εσύ που δημιούργησες τις ψυχές μας κατ’ εικόνα Σου, δώσε μας ειρήνη και ζωή εν Σοι! Ω Αγία Τριάς, η Τροφός και Ελπίδα μας! Κάνε μας ικανούς να θέτουμε την ελπίδα μας σε Σένα και μόνο και να βρίσκουμε τη ζωή και την ειρήνη σε Σένα και μόνο!

Μας φέρεις στην αγκαλιά Σου και μας τρέφεις δια των χειρών Σου όπως η πιο φιλόστοργη μητέρα! Ποτέ δεν μας ξεχνάς και ποτέ δεν θα μας λησμονήσεις, διότι Εσύ είπες: «Μήπως θα λησμονήσει μια γυναίκα το παιδί της;… Αλλά ακόμη και να το λησμονήσει η γυναίκα, εγώ δεν θα σε λησμονήσω» (Ησ. 49:15).

(Από το βιβλίο: Αγίου Ιωάννου πρωθιέρεως της Κρονστάνδης, Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ. Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 18)

(Γλωσσική προσαρμογή από την Κ.Ο.)

alopsis.gr 

Γέρων Ανανίας Κουστένης: Όταν δεν μπορώ να κοιμηθώ, ξέρετε τι κάνει η αφεντιά μου;

«Είπε ο μακαριστός Γέρων Ανανίας Κουστένης: Όταν δεν μπορώ να κοιμηθώ, ξέρετε τι κάνει η αφεντιά μου; Είμαι και παπάς, αλλά και οι πιστοί μπορεί να το κάνουν. Μνημονεύω ονόματα ζώντων και τεθνεώτων. Χιλιάδες ονόματα. Και καθώς έχω τόσα χρόνια στην Εκκλησία, μισόν αιώνα, έχω γνωρίσει πολλούς.

Κι αρχίζω εκεί την προσευχή, και τι έρχεται; Έρχεται ο ύπνος τόσο ωραία, που όλοι αυτοί με ευγνωμονούν και με αποκοιμίζουν!

Τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα, πρωί, μεσημέρι, βράδυ, σας μνημονεύω.

Θα μου πείτε: «Πού βρίσκεις άκρη;»

Βρίσκει η Εκκλησία, βρίσκει ο Χριστός, βρίσκω κι εγώ.

Τα παραπέρα μην τα ρωτάτε.

Γι’ αυτό, να προσευχόμεθα!» 

(Από το βιβλίο του Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη, «Από την ζωή μου, Αυτοβιογραφικά – Πατρικοί λόγοι», των εκδόσεων Κυπρής, Αθήνα 2024).

Η αϋπνία αποτελεί, σύμφωνα με μελέτες ειδικών επιστημόνων, πρόβλημα όχι κάποιων μεμονωμένων συνανθρώπων μας, αλλά πρόβλημα ενός πολύ μεγάλου ποσοστού ανθρώπων όλου του πλανήτη μας, ειδικώς των πιο ηλικιωμένων. Γι’ αυτό και οι έρευνες για την επίλυσή του πολλαπλασιάζονται όσο περνάει ο καιρός, ενώ δισεκατομμύρια είναι τα χάπια που καταναλώνονται ακριβώς για τον σκοπό αυτόν. Υπάρχουν δε και πρακτικές συμβουλές που βοηθούν πράγματι στην υπέρβαση του σοβαρού αυτού προβλήματος, κάτι που επιβεβαιώνεται από εκείνους που θα θελήσουν να τις ακολουθήσουν – σταθερή ώρα βραδινής κατακλίσεωςˑ αποφυγή τροφής βαριάς αργά το βράδυˑ αποφυγή αλκοόλ ή καφέ, όπως και εκθέσεως σε οθόνες κινητών ή τηλεοράσεως μέχρι λίγο πριν την κατάκλιση κ.ά.π.

Ο μακαριστός Γέροντας Ανανίας, που έπασχε κι αυτός από αϋπνίες κάποιες ή πολλές φορές, προτείνει τη δική του μέθοδο, η οποία όχι μόνο στηρίζεται στην προσωπική του εμπειρία, αλλ’ εκφράζει και την ανάλογη προτροπή του μεγάλου πνευματικού του, οσίου Πορφυρίου του καυσοκαλυβίτου, όπως και πολλών άλλων ασφαλώς αγίων της Εκκλησίας μας: την προσευχή!  Διότι και ο άγιος Πορφύριος συμβούλευε παρεμφερώς:

«Ο άνθρωπος του Χριστού όλα τα κάνει προσευχή. Και τη δυσκολία και τη θλίψη, τις κάνει προσευχή. Ό,τι και να του τύχει αμέσως αρχίζει: “Κύριε Ιησού Χριστέ…”. Η προσευχή ωφελεί σε όλα, και στα πιο απλά. Για παράδειγμα, πάσχεις από αϋπνία· να μη σκέπτεσαι τον ύπνο. Να σηκώνεσαι, να βγαίνεις έξω και να έρχεσαι πάλι μέσα στο δωμάτιο, να πέφτεις στο κρεβάτι σαν για πρώτη φορά, χωρίς να σκέπτεσαι αν θα κοιμηθείς ή όχι. Να συγκεντρώνεσαι, να λες τη δοξολογία και μετά τρεις φορές το “Κύριε Ιησού Χριστέ…” κι έτσι θα έρχεται ο ύπνος».

Ο μακαριστός π. Ανανίας λοιπόν στις αϋπνίες του προσευχόταν. Αλλά προσευχόταν σαν να βρισκόταν μπροστά στην προσκομιδή, όπου ο ιερέας ετοιμάζοντας τα της Θείας Λειτουργίας μνημονεύει δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες συχνά ονόματα, είτε ζώντων είτε κεκοιμημένων. Η αϋπνία του δηλαδή γινόταν μία συνέχεια της Θείας Λειτουργίας και μία αδιάκοπη επιβεβαίωση της χριστιανικής του ταυτότητας, κατά την οποία ο πιστός χριστιανός ζει ενωμένος με τον Κύριο Ιησού Χριστό, γι’ αυτό και ενωμένος με όλους τους ανθρώπους, είτε του παρελθόντος είτε του παρόντος είτε και του μέλλοντος αιώνος. Αυτό δεν είναι άλλωστε ο χριστιανός; «Μίμημα Χριστού κατά το δυνατόν ανθρώπω» (όσιος Ιωάννης της Κλίμακος). Οπότε, ως συνέχεια του Χριστού ο χριστιανός είναι δεδομένο ότι φέρει στην καρδιά και την ύπαρξή του τον κόσμο όλον, «αίρων» κατά κάποιον τρόπο και αυτός «τας αμαρτίας του κόσμου» – «συνεσταύρωται γαρ τω Χριστώ» (απ. Παύλος).

Κι από την άποψη αυτή η μνήμη των ανθρώπων και η προσευχή γι’ αυτούς, ιδίως τους γνωστούς που ξέρει καλύτερα και τα προβλήματα και τους πειρασμούς που περνούν, γίνεται έμπονη, γίνεται με θέρμη καρδίας, κάτι που κινητοποιεί στο έπακρο τη χάρη του Τριαδικού Θεού μας, ο Οποίος δεν χαίρει με τίποτε περισσότερο στον κόσμο, από το να βρίσκει πιστούς Του που κινούνται και ενεργούν με τον αντίστοιχο μ’ Εκείνον τρόπο, δηλαδή με την Αγάπη Του, «συγγενεύοντας» με τον Ίδιο! «Υπακούει» λοιπόν στην προσευχή αυτήν Κύριος ο Θεός, πολλαπλασιάζοντας τη χάρη και τις ευεργεσίες Του ασφαλώς για το «αντικείμενο» της προσευχής, αλλά πρωτίστως προσφέροντας τη χάρη Του ουκ εκ μέτρου για το «υποκείμενό» της, γι’ αυτόν που προσεύχεται. Ο μακαριστός Γέροντας Ανανίας το σημειώνει με τον δικό του μοναδικό τρόπο, αποκαλύπτοντας ταυτοχρόνως και τη βαθιά εκκλησιολογική του συνείδηση: «όλοι αυτοί, (οι δεχόμενοι δηλαδή την προσευχή),  με ευγνωμονούν και με αποκοιμίζουν!» – δούναι και λαβείν από πλευράς χάριτος είναι η εκκλησιαστική ζωή.

Κι ίσως χρειάζεται να υπενθυμίσουμε ότι η τέτοιου τύπου προσευχή, η βραδινή λόγω αϋπνίας – είναι αξεπέραστη βεβαίως η προσευχή η βραδινή που γίνεται λόγω αγρυπνίας – αλλά και κάθε προσευχή της όποιας ώρας με «αντικείμενο» τους συνανθρώπους μας, αποτελεί προτροπή και εντολή του λόγου του Θεού και δεν συνιστά απλώς έκφραση ενός δικού μας «φιλότιμου» και καλής διαθέσεως. «Εύχεσθε υπέρ αλλήλων, όπως ιαθήτε» τονίζει θεόπνευστα ο άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος, ευρισκόμενος μέσα στο κλίμα του φρονήματος του Κυρίου Ιησού, δηλαδή μέσα σε ό,τι μνημονεύσαμε και παραπάνω: είμαστε όλοι μετά Χριστόν ενωμένοι με Εκείνον και μεταξύ μας, οργανικά και αδιάσπαστα, τόσο που η ταυτότητά μας να καθορίζεται αποκλειστικά από την πραγματικότητα αυτήν. Το όραμα του Κυρίου Ιησού Χριστού άλλωστε αυτό ήταν και πάνω σ’ αυτό κρινόμαστε αν είμαστε μαθητές Του ή όχι: «Ίνα πάντες εν ώσιν». «Εγώ εν τω Πατρί και υμείς εν εμοί καγώ εν υμίν».

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Το Μεγάλο Μυαλό – Π. Ανανίας Κουστένης» ΔΕΙΤΕ: >>  ΕΔΩ

simeiakairwn.gr

Σοφές Διδαχές Αγίων και Πατέρων. Ντροπή δεν ένιωσε ο Θεός να γίνει όμοιος με εσένα κι εσύ ντρέπεσαι να γίνεις όμοιος με Εκείνον;

1.O ταπεινός πoτέ δεν πέφτει· γιατί από πoύ να πέσει, αφού στέκεται πιo χαμηλά από όλους;
Άγιoς Μακάριoς ο Αιγύπτιoς

2. Οι αθώοι και οι καλοί άνθρωποι πληγώνονται στη ζωή επειδή εμπιστεύονται τη λάθος παρέα…
Να πρoσέχεις με ποιόν περνάς χρόνο.

3.Ο εγωιστής στενοχωριέται πολύ με το καθετί.

Ο ταπεινός είναι ελεύθερος και ανεξάρτητος απ΄όλους και από όλα.
Αγ. Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

4.Κάποιος γέροντας έλεγε συνεχώς την ευχή, Παναγία μου, σώσε με! Παναγία μου, σώσε με!

Μια μέρα κάποιος διάβολος, έριξε στον γέροντα ένα πραγματικό βέλος, να τον τραυματίσει.

Και καθώς ερχόταν το βέλος καταπάνω του, προσέκρουσε σε ένα πύρινο πράγμα και αυτοδιαλύθηκε.

Ήταν η Χάρη της Παναγίας, που τον προστάτευσε.

Τα παιδιά της, η Παναγία πάντα τα προσέχει και κανείς δεν μπορεί να τα βλάψει.
Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα

5. Εμφανίστηκε η Παναγία πριν κάποια χρόνια στην Γερόντισσα Μακρίνα (Βασσοπούλου), που ήταν ηγουμένη στην Ιερά Μονή Πορταριάς του Βόλου και της είπε:

– Θέλω να πεις στον κόσμο, να με επικαλείται. Είναι το διακόνημά μου σαν Μητέρα του Χριστού κατά φύση και η δική σας Μητέρα κατά χάρη, να σας βοηθώ. Εάν όμως οι άνθρωποι δεν με επικαλούνται, πώς εγώ θα τους βοηθήσω;

Να έχετε όλοι την ευλογία της Παναγίας!

6. Καλή η ακακία, δεσποτική η μίμηση, θεϊκή η ομοίωση, αφού και ο Κύριος είναι άκακος και άγιος.

Η ακακία είναι φυλακτήριο της ψυχής, καθαρισμός του νου, οδηγός της φιλίας, μητέρα της αγάπης.

Δεν γνωρίζει την έννοια της έχθρας και στέκεται σαν βασίλισσα περιτριγυρισμένη απ’ όλες τις αρετές.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

7. Υπομονή
Μην εκνευρίζεσαι και κυρίως μην θυμώνεις. Δεν μπορείς να διώξεις ούτε να καταστρέψεις το κακό με το κακό.

Το κακό φοβάται μόνο την καλοσύνη και την Αγάπη.
Άγ. Αθανάσιος ο Μέγας.

8. Ντροπή δεν ένιωσε ο Θεός να γίνει όμοιος με εσένα κι εσύ ντρέπεσαι να γίνεις όμοιος με Εκείνον;
Άγ. Συμεών ο Νέος Θεολόγος

9. Ο μόνος χρόνος που δεν πηγαίνει χαμένος, είναι ο χρόνος που έχεις επαφή με τον Χριστό.

Ό,τι άλλο αν κάνεις , θα μείνει εδώ και δεν αντέχει πέραν του τάφου.

Πηγή: Λειμώνας

simeiakairwn.gr