Παρασκευή 10 Απριλίου 2026

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι. Θυσιάστηκαν για την Λευτεριά της Ελλάδας.


Μεσολόγγι πόλη Ιερή. Κάθε χρόνο την Κυριακή των Βαΐων εορτάζει και πανηγυρίζει την ηρωική έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Την έξοδο των προγόνων της προς την Ελευθερία ή τον θάνατο. Απόφαση συνειδητή των τότε επαναστατών και όχι πράξη απόγνωσης και απελπισίας. Μαχητές αδούλωτοι, Έλληνες χριστιανοί γαλουχημένοι με τα νάματα της ορθοδοξίας και της Ελεύθερης Ελλάδας. Το αδιανόητο για εμάς εγχείρημα πρόσφερε πάρα πολλά εις τον αγώνα της παλιγγενεσίας. Για ποιο λόγο αποφάσισαν την ηρωική έξοδο οι Μεσολογγίτες την νύκτα από άλλο τόπο την άμυνα. Οι πολιορκητές Τούρκοι ενισχυμένοι με δυνάμεις Αιγυπτίων και άλλων συμμάχων πολιορκούν την Ιερή πόλη από την Άνοιξη του 1825. Ο Οθωμανικός στρατός είναι δεκαπλάσιος από τους υπερασπιστές της πόλεως. Οι καπετάνιοι Ανδρέας Μιαούλης και Γεώργιος Σαχτούρης   με τα   πλοία τους τροφοδοτούν τους Μεσολογγίτες με τρόφιμα και πολεμικό υλικό. Πολεμούν, αντιστέκονται και κάνουν τους Οθωμανούς να λυσσάνε. Οι τούρκοι από Μάρτιο του 1826 γίνονται κυρίαρχοι των νησίδων Βασιλάδι και Ντολμά   τα πράγματα δυσκολεύουν για τους ήρωες. Η τροφοδοσία και οι ενισχύσεις σταματάνε. Τα αποθέματα σιγά σιγά περιορίζονται και η παροχή νερού διακόπτεται. Οι πολιορκητές Οθωμανοί περισφίγγουν τον πολιορκητικό κλοιό. Οι αδάμαστοι υπερασπιστές της πόλης αντιστέκονται και πολεμούν. Η πείνα και οι ασθένειες προκαλούν πολλούς θανάτους. Για να ξεγελάσουν το στομάχι τους καταναλώνουν κατ αρχήν τα καθαρά τετράποδα και αργότερα και τα ακάθαρτα. Ο θάνατος κάνει κάθε μέρα και πιο αισθητή την παρουσία του.  Καταστρώνουν το σχέδιο της εξόδου-σωτηρίας. Μελετούν κάθε λεπτομέρεια και καταστρώνουν σχέδιο διαφυγής στηριζόμενο εις τον αιφνιδιασμό του εχθρού. Την απόφαση της εξόδου αναλυτικά μπορεί να την διαβάσει γραμμένες σε μεγάλη μαρμάρινη πλάκα  ο επισκέπτης του Κήπου των Ηρώων .Διαβάζουμε εις τις πρώτες γραμμές:   «Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος» «Βλέποντες τον εαυτόν μας, το στράτευμα και τους πολίτας εν γένει μικρούς και μεγάλους παρ’ ελπίδαν υστερημένους από όλα τα κατεπείγοντα αναγκαία της ζωής προ 40 ημέρας και ότι εκπληρώσαμεν τα χρέη μας ως πιστοί στρατιώται της πατρίδος εις την στενήν πολιορκίαν ταύτην και ότι, εάν μίαν ημέραν υπομείνωμεν περισσότερον, θέλομεν αποθάνει όρθιοι εις τους δρόμους όλοι.Θεωρούντες εκ του άλλου ότι μας εξέλιπεν κάθε ελπίς βοηθείας και προμηθείας, τόσον από την θάλασσαν καθώς και από την ξηράν, ώστε να δυνηθώμεν να βαστάξωμεν, ενώ ευρισκόμεθα νικηταί του εχθρού, αποφασίσαμεν ομοφώνως». Ακολουθεί το κείμενο με τις λεπτομερείς αποφάσεις και τελειώνει με την ημερομηνία  Εν Μεσολογγίω 10 Απριλίου 1826». Πριν επιχειρήσουν την έξοδο οι ελεύθεροι πολιορκημένοι λειτουργήθηκαν, αλληλοσυγχωρήθηκαν και μετάλαβαν των Αχράντων  Μυστηρίων. Έχουν συναίσθηση των στιγμών. Σε λίγες ώρες άλλοι θα βρίσκονται εις τον ουρανό προσευχόμενοι για την Ελευθερία της Ελλάδος και άλλοι ζωντανοί αγωνιζόμενοι σε άλλο τόπο για τον κοινό σκοπό. Ήταν φυσικό μα υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να ακολουθήσουν την έξοδο όπως ανάπηροι, βαριά ασθενείς κλπ αυτοί συγκεντρώθηκαν εις την οικία του Ιωάννη Καψάλη και περίμεναν τους Τούρκους   ψάλλοντας νεκρώσιμα τροπάρια. Όταν οι εξαγριωμένοι Οθωμανοί όρμησαν μέσα εις το σπίτι ο Καψάλης πυροδότησε την έκρηξη της πυριτιδαποθήκης και παρέσυρε εις τον θάνατο πάρα πολλούς επίδοξους πλιατσικολόγους Οθωμανούς. ΟΙ Τούρκοι και οι σύμμαχοί τους προέβησαν σε πρωτοφανείς αγριότητες δεν άφησαν σπίτι να μη λεηλάτησαν ή και έκαψαν και όσες γυναίκες βρήκαν τις ατίμασαν και τις έστειλαν εις τα σκλαβοπάζαρα. ενώ ο μητροπολίτης Ρωγών Ιωσήφ ανατίναξε τον Ανεμόμυλο, στην τελευταία πράξη αντίστασης, όταν κυκλώθηκε από τους εχθρούς. Οι πολιορκητές δεν αιφνιδιάστηκαν γιατί το σχέδιο προδόθηκε από εκχριστιανισθέντα Τούρκο ο οποίος φοβήθηκε και θέλησε να σώσει το φθαρτό σαρκίο του και έτσι στερήθηκε της δόξης που έλαβαν και λαμβάνουν οι ένδοξοι Ελεύθεροι πολιορκημένοι. Την πολιορκία του Μεσολογγίου έζησαν και ευρωπαίοι φιλέλληνες .Ο Ελβετός δημοσιογράφος Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ ήταν μεταξύ όσων ακολούθησαν την ιδέα τους. Ήταν αυτός που έστησε και λειτούργησε την πρώτη τυπωμένη εφημερίδα στην Ελλάδα, τα Ελληνικά Χρονικά και έγραψε το «Ημερολόγιον της πολιορκίας του Μεσολογγίου». Παντρεύτηκε την Αλτάνη Μάγερ και απέκτησε μαζί της παιδιά. Πήρε μέρος στην Έξοδο και φονεύθηκε με όλη του την οικογένεια .Λίγο πριν είχε γράψει σε επιστολή του «…Εγώ δε καυχώμαι διότι εντός ολίγου το αίμα ενός Ελβετού, ενός απογόνου του Γουλιέλμου Τέλλου, μέλει να συμμιχθή με τα αίματα των Ηρώων της Ελλάδος».

        Δύο χρόνια πριν την Έξοδο, τον Ιανουάριο του 1824 φτάνει εις το Μεσολόγγι το ατίθασο παιδί του ευρωπαϊκού ρομαντισμού, ο φημισμένος Λόρδος Μπάιρον. Είναι ο διάσημος ποιητής της Ευρώπης, ο επαναστάτης ευγενής που ήρθε εις την Ελλάδα με ένα και μόνο σκοπό. Όπως έλεγε ο ίδιος «Θα μείνω εδώ ώσπου να βεβαιωθώ ότι ή η Ελλάδα θα αποτινάξει τον τουρκικό ζυγό ή θα πέσει πάλι στην εξουσία τους. Όλα τα εισοδήματά μου θα δαπανηθούν γι’ αυτόν τον σκοπό. Ό,τι προσφέρω από το δικό μου εισόδημα και τις προσωπικές μου προσπάθειες, θα τα δώσω με την ευχαρίστησή μου».

        Μετά από την ηρωική Έξοδο το κίνημα του φιλελληνισμού άρχισε να παίρνει μεγάλες διαστάσεις και να συγκινεί μεγάλες μάζες ευρωπαίων πολιτών κι οι κυβερνήσεις των άρχισαν να βλέπουν με συμπάθεια τον επικό , τον άνισο αλλά δίκαιο αγώνα των Ελλήνων. Η μεταστροφή είναι τέτοια  που και ο σκληρός ανθέλληνας ηγέτης της Ιεράς Συμμαχίας Μέτερνιχ αρνήθηκε να βοηθηθεί από την συμμαχία η οθωμανική αυτοκρατορία.Ο εθνικός ποιητής μας Διονύσιος Σολωμός ακούγοντας από τη Ζάκυνθο τους ήχους του πολέμου εμπνεύστηκε το θαυμάσιο αριστούργημά του «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» Ο Διονύσιος Σολωμός γράφει:
“Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει / λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει. / Τα μάτια η πείνα εμαύρισε, στα μάτια η μάνα μνέει / στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει: “Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τί σ’ έχω γω στο χέρι; Οπού συ μου ’γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει.”

        Ο πρώτος κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας το 1829 όρισε κάθε χρόνο την ημέρα των Βαΐων το ελληνικό έθνος να τιμά την μνήμη και την προσφορά των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» εις την παλιγγενεσία του 21 και επιπλέον τα οστά όλων των ηρωικώς πεσόντων να συγκεντρωθούν σε ένα κοινό τάφο και να μη είναι διασκορπισμένα. Το πτωχό αυτό κείμενο προσπαθεί να ψελλίσει ένα μεγάλο ευχαριστώ εις τους ήρωες αυτούς και να δηλώσει με υπερηφάνεια πάντα υπήρχαν, υπάρχουν κα θα υπάρχουν Έλληνες αποφασισμένοι να πολεμήσουν και να δωρίσουν το αίμα των και την ζωή τους υπέρ του Χριστού και της Ελλάδας. Δεν έχει σημασία αν έλθουν μέρα ή νύκτα.  «Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης».

        Δεν ξεχνούμε το « Μολών Λαβέ» του Λεωνίδα εις τις Θερμοπύλες, το « ταν ή επί τας» ( ή νικητής ή  νεκρός) των Σπαρτιατισσών προς τα τέκνα των όταν πήγαιναν εις τον πόλεμο.  Εμείς ελπίζουμε να υπάρξει λογική και δεν θα χρειαστεί να τα αποδείξουμε όλα αυτά εις την πράξη.

Μυργιώτης  Παναγιώτης
Μαθηματικός

Λόγος για το πάθος του Σωτήρα (Όσιος Εφραίμ ο Σύρος)

Φοβούμαι να μιλήσω και να αγγίξω με τη γλώσσα μου τη φοβερή αυτή διήγηση που αναφέρεται στον Σωτήρα· διότι πραγματικά είναι φοβερό να διηγηθώ γι’ αυτή. Ο Κύριός μας παραδόθηκε σήμερα στα χέρια των αμαρτωλών! Για ποιο λόγο λοιπόν παραδόθηκε, αν και ήταν άγιος και αναμάρτητος Δεσπότης; Διότι χωρίς να διαπράξει καμιά αμαρτία παραδόθηκε σήμερα.

Ελάτε, ας προσέξουμε γιατί παραδόθηκε ο Χριστός ο Σωτήρας μας· για μας τους ασεβείς παραδόθηκε ο Δεσπότης. Ποιος λοιπόν δε θα τον θαυμάσει; Ποιος λοιπόν δε θα τον δοξάσει; Αν και αμάρτησαν οι δούλοι, παραδόθηκε ο Δεσπότης, για να ελευθερώσει με τον δικό του θάνατο τους δούλους που αμάρτησαν. Οι γιοι της απώλειας και τα παιδιά του σκότους βγήκαν, μέσα στο σκοτάδι, να συλλάβουν τον ήλιο που έχει τη δύναμη να κάψει με τη φλόγα του όλους σε μια στιγμή.

Γνωρίζοντας λοιπόν ο Δεσπότης τη θρασύτητά τους και την ορμή της οργής τους, παρέδωσε τον εαυτό του στα χέρια των ασεβών με πραότητα και με δική του απόφαση. Και αφού έδεσαν οι άνομοι τον άχραντο Δεσπότη, περιγέλασαν αυτόν που έδεσε τον ισχυρό (τον διάβολο) με άλυτα δεσμά και έλυσε εμάς από τα δεσμά της αμαρτίας. Έπλεξαν επίσης στεφάνι από τα δικά τους αγκάθια, αυτά που καρποφόρησε το αμπέλι των Ιουδαίων. Περιγελώντας τον, τον αποκαλούσαν βασιλιά. Έφτυσαν οι άνομοι στο πρόσωπο του άχραντου, που από το βλέμμα του τρομάζουν συγχρόνως όλες οι δυνάμεις των ουρανών και οι τάξεις των Αγγέλων.

Να, πάλι διακατέχουν την καρδιά μου η λύπη και τα δάκρυα, βλέποντας τον Δεσπότη να ανέχεται τόσο πολύ τον χλευασμό και τις προσβολές, τη μαστίγωση, τους εμπτυσμούς από τους δούλους, τα ραπίσματα. Ελάτε, προσέξτε το μέγεθος της ευσπλαχνίας, την ανεκτικότητα και το έλεος του γλυκού Δεσπότη. Είχε έναν χρήσιμο δούλο στον παράδεισο της τρυφής, και όταν αυτός αμάρτησε, παραδόθηκε στους βασανιστές. Όταν τον είδε λοιπόν ο αγαθός Δεσπότης να λιποψυχά, σπλαχνίσθηκε τον δούλο, και τον ελέησε, και πρόσφερε τον εαυτό του να μαστιγωθεί για χάρη του.

Θέλησα να σιωπήσω, επειδή η έκπληξη του νου είναι πολύ μεγάλη· αλλά και πάλι φοβήθηκα, μήπως αρνηθώ εξαιτίας της σιωπής μου τη χάρη του Σωτήρα. Όμως με φόβο λέω σ’ εσάς· διότι τρέμουν τα κόκκαλά μου, όταν το σκεφθώ. Ο Πλάστης των απάντων, ο ίδιος ο Κύριός μας, παρουσιάσθηκε σήμερα μπροστά στον Καϊάφα, σαν ένας από τους κατάδικους, και ένας από τους υπηρέτες έδωσε σ’ αυτόν ράπισμα. Τρέμει η καρδιά μου, όταν τα φέρω στο νου μου όλα αυτά: ο δούλος καθόταν, ο Δεσπότης παρουσιάσθηκε ως κατάδικος, και αυτός που ήταν γεμάτος παραβάσεις έβγαζε καταδικαστική απόφαση εναντίον του αναμάρτητου.

Σκέφτομαι και τρέμω, και πάλι νιώθω συντριβή βλέποντας τη μακροθυμία του καλού Δεσπότη. Διότι, να, τα σπλάχνα μου τρέμουν, καθώς μιλώ, επειδή ο Δημιουργός, που έπλασε με τη χάρη του τον άνθρωπο από το χώμα, ραπίσθηκε.

Μεγάλο θαύμα, αδελφοί, να δούμε την πραότητα του Χριστού, του Βασιλιά! Όταν ραπίσθηκε από δούλο, αποκρίθηκε με φρόνηση, με πραότητα και με κάθε ευλάβεια. Ο δούλος αγανακτεί, ο Δεσπότης ανέχεται· ο δούλος οργίζεται, ο Δεσπότης δείχνει καλοσύνη. Άλλωστε ποιος θα βαστάξει το θυμό και την ταραχή κατά την ώρα της οργής; Όμως ο Κύριός μας όλα αυτά τα ανέχθηκε με την καλοσύνη του. Ποιος λοιπόν θα μπορέσει να διηγηθεί, ω Δέσποτα, τη δική σου μακροθυμία!

Πλησιάστε, πολυπόθητοι και αγαπημένοι από τον Χριστό, έχοντας κατάνυξη και πόθο για τον Σωτήρα. Ελάτε, ας διδαχθούμε τι έγινε σήμερα στην Σιών, την πόλη του Δαβίδ. Οι πολυπόθητοι και εκλεκτοί απόγονοι του Αβραάμ τι έπραξαν σήμερα; Παρέδωσαν τη μέρα αυτή στο θάνατο τον άχραντο Δεσπότη. Ο Σωτήρας μας Χριστός κρεμάσθηκε άδικα επάνω στο ξύλο του σταυρού από άνομα χέρια. Ελάτε, ας λούσουμε όλοι εμείς το σώμα μας με δάκρυα και στεναγμούς, διότι ο Κύριός μας, ο Βασιλιάς της δόξας, παραδόθηκε για μας τους ασεβείς στο θάνατο.

[Από το βιβλίο: ΟΣΙΟΥ ΕΦΡΑΙΜ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ ΕΡΓΑ, τόμος Ζ’. Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 1998, σελ. 31 (αποσπάσματα)]

(Πηγή ψηφ. κειμένου: koinoniaorthodoxias.org)

alopsis.gr 

Για τους χιτώνες τού Κυρίου (Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Επίσκοπος Αχρίδος)

Μὲ ῥωτᾶς, σεβαστὴ ἀδελφή, γιά τοὺς τρεῖς χιτῶνες μὲ τοὺς ὁποίους ἦταν ντυμένος καὶ σκεπασμένος ὁ Κύριος κατά τὸ διάστημα ἀρκετῶν ὡρῶν τή Μεγάλη Παρασκευή. Γιατὶ ὁ Πιλᾶτος τὸν ἔντυσε μὲ πορφυρὸ χρῶμα; Γιατὶ ὁ Ἡρώδης τὸν ἔντυσε μὲ λευκὸ χρῶμα; Καὶ γιατὶ οἱ ἐκτελεστὲς ἐπίσης λίγο πρὶν Τὸν θανατώσουν Τὸν ἔντυσαν πάλι μὲ τὸν δικὸ Του χιτῶνα;
Ὅλα ὅσα συνέβησαν κατά τή διάρκεια τῆς ἐπίγειας ζωῆς τοῦ Χριστοῦ ἔχουν μεγάλη σημασία, ὅλα ἀποκαλύπτουν κάποια ἀλήθεια καὶ χρησιμεύουν ὡς δίδαγμα στούς ἀνθρώπους. Κάποια ἀπὸ αὐτὰ τὰ διδάγματα εἶναι ἄμεσα καὶ ἐμφανῶς ἀντιληπτά, ἐνῶ κάποια ἄλλα εἶναι ἔμμεσα καὶ μὲ παραστάσεις πού χρήζουν ἑρμηνείας. Τὸ σκέπασμα τοῦ Χριστοῦ μὲ τρεῖς χιτῶνες ἀνήκει σ’ αὐτὴν τή δεύτερη κατηγορία διδαγμάτων.

 Ὁ Πορφυρὸς χιτῶνας εἶναι ὁ χιτῶνας τοῦ Ῥωμαίου αὐτοκράτορα. Ὅταν ὁ Κύριος εἶπε στόν Πιλάτο ὅτι τὸ βασίλειό Του “οὔκ ἐστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου” (Ἰωά. 18, 36) αὐτὸ φάνηκε στό ὑλιστικὸ πνεῦμα τοῦ Ῥωμαίου ἀξιωματούχου ὡς ἀνοησία καὶ ὡς ἐμπαιγμὸς τῆς αὐτοκρατορικῆς ἀξιοπρέπειας. Γι’ αὐτὸ οἱ στρατιῶτες τοῦ Πιλάτου ἔντυσαν τὸν Χριστὸ μὲ πορφυρὸ χιτῶνα ‒δηλαδή μὲ τὸν πιὸ εὐτελῆ πού μποροῦσαν νά βροῦν‒ γιά νά τὸν χλευάσουν ἀποκαλώντας Τον βασιλιά. Ἀλλὰ καὶ μόνον αὐτὸς ὁ χιτῶνας αὐτοκρατορικοῦ χρώματος μαρτυρεῖ γιά τὸν Κύριο, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι πράγματι Βασιλιάς. Οἱ παλικαράδες τοῦ Πιλάτου, λοιπόν, κοροϊδεύοντας στήν πραγματικότητα ἀνακήρυξαν τὸν Κύριο σ’ αὐτό πού πράγματι ἦταν! Κανεὶς ἀπ’ ὅλους αὐτοὺς δέν μποροῦσε νά διανοηθεῖ ὅτι τὸ βασίλειο τοῦ Χριστοῦ θὰ κυριαρχήσει πάνω στή Ῥωμαϊκὴ αὐτοκρατορία καὶ σὲ κάθε ἄλλη αὐτοκρατορία τοῦ κόσμου.

Ὁ βρώμικος βασιλιὰς Ἡρώδης, περίμενε πώς ὁ Χριστὸς θὰ κάνει κάποιο θαῦμα μπροστὰ του. Δέν ἐπιθυμοῦσε, βέβαια, κάποιο χρήσιμο καὶ φιλάνθρωπο θαῦμα, ἀλλὰ ἕνα βάρβαρο θαῦμα τὸ ὁποῖο θὰ χρησίμευε μόνο γιά τὴν ἱκανοποίηση τῶν ὀφθαλμῶν του. Ἐν τῷ μεταξύ, μπροστὰ του στεκόταν τὸ μεγαλύτερο θαῦμα τοῦ κόσμου: ἄνθρωπος καθαρὸς καὶ ἀναμάρτητος. Ἡ ἀκριβὴς ἀντίθεση τοῦ βασιλιᾶ τῆς γενοκτονίας καὶ τοῦ δολοφόνου τοῦ Ἰωάννη τοῦ προδρόμου. Ἐγὼ κρατῶ ὅτι αὐτὸς ὁ νέος ἀκάθαρτος ἀπόγονος τοῦ Ἠσαῦ μποροῦσε νά πιστέψει σὲ ὅλα τὰ θαύματα τοῦ κόσμου, ἀλλὰ μὲ τίποτα καί ποτέ στό θαῦμα τῆς ἁγνότητας καὶ τοῦ ἀναμάρτητου ἑνὸς ἀνθρώπου. Καὶ ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ μέγιστο καὶ σπάνιο θαῦμα στάθηκε μπροστὰ του.

Ἀλλὰ αὐτὸς βρώμικος στή ψυχὴ δέν μποροῦσε νά τὸ δεῖ. Ἀπογοητευμένος ἀπὸ τὶς προσδοκίες του ὁ Ἡρώδης ἔντυσε μὲ λευκὸ χιτῶνα τὸν Χριστό. Τὸ λευκὸ εἶναι ἡ εἰκόνα τῆς καθαρότητας καὶ τῆς ἀθωότητας. Θὰ διάβασε, βέβαια, ὅτι οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ ἐμφανίζονται μὲ λευκοὺς χιτῶνες. Κι ἔτσι λοιπόν, ὁ ἀκάθαρτος Ἡρώδης πού σκέφτηκε ὅτι ὁ Χριστὸς δεν εἶναι καθαρὸς ὅπως καὶ αὐτὸς καὶ οἱ ἄλλοι, Τοῦ φόρεσε λευκὸ χιτῶνα, σύμβολο τῆς καθαρότητας καὶ τῆς ἁγνότητας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ στίς δύο περιπτώσεις ἀναγνώριση τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς Του, ἔστω κι ἂν αὐτὸ ἔγινε ἄθελά τους καὶ ἀσυνείδητα.

Τέλος, μόνο πρὶν τή σταύρωση ὁ Κύριος ντύθηκε μὲ τὸν δικὸ Του χιτῶνα. Ἦταν ὁ χιτῶνας πού τοῦ εἶχε ὑφάνει ἡ δικὴ Του Ἁγία Μητέρα, ἡ Θεοτόκος. Εἶναι ὁ ἴδιος χιτῶνας μὲ τὸν ὁποῖο περπάτησε στή γῆ καί πάνω στόν ὁποῖο οἱ στρατιῶτες στόν Γολγοθᾶ ῥίχνουν τὰ ζάρια. Ἀλλὰ δέν βλέπεις σ’ ὅλα αὐτὰ ἕνα μεγάλο δίδαγμα γιά μᾶς; Οἱ ἄνθρωποι συχνὰ ἀποφαίνονται γιά τὸ ἂν εἴμαστε καλοὶ ἢ κακοί. Ἀνάλογα μὲ τὴν ἀπόφασή τους μᾶς ἐκτιμοῦν, μᾶς θαυμάζουν ἢ μᾶς κατακρίνουν. Οἱ διάφορες κρίσεις τῶν ἀνθρώπων δέν μοιάζουν γιά μᾶς μὲ χιτῶνες; τή μία μᾶς ντύνουν μὲ τὸν χιτῶνα τοῦ σοφοῦ, τὴν ἄλλη μὲ τὸν μαδνύα τοῦ τρελλοῦ. Τή μία μᾶς περιβάλλουν μὲ τὸν μανδύα τῆς ἀνδρείας, τὴν ἄλλη μᾶς σκεπάζουν μὲ τὰ κουρέλια τῆς ἀπαξίωσης. Ἀλλὰ ὅλοι οἱ χιτῶνες γρήγορα βγαίνουν κι ἀλλάζουν, ἀνάλογα μὲ τὶς ἀσταθεῖς καί συχνὰ ἐναλλασσόμενες κρίσεις τῶν ἀνθρώπων. Ὅμως, ἐν τέλει, τὴν ὥρα τοῦ θανάτου ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς θὰ φανεῖ μὲ τὸ δικὸ του χρῶμα, μὲ τὸν δικὸ του χιτῶνα.

(Πηγή: imaik.gr)

alopsis.gr 

Πέμπτη 9 Απριλίου 2026

Μ. Τετάρτη: η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα Γυνή. Μ. Πέμπτη: Σήμερον κρεμάται επί ξύλου...

Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν.
Η Αγία μας Εκκλησία την εβδομάδα που προηγείται της Αναστάσεως του Κυρίου ονόμασε Μεγάλη, όχι γιατί η εβδομάδα αυτή έχει μεγαλύτερη χρονική διάρκεια σε σχέση με τις άλλες του χρόνου, αλλά για τα θαυμαστά γεγονότα που εορτάζονται την εβδομάδα αυτή. Ονομάζεται και Αγία εβδομάς. Κάθε ημέρα είναι αφιερωμένη σε ένα γεγονός ή σε κάποια πρόσωπα με σκοπό να προετοιμαστεί ο Χριστιανός κατάλληλα για να υποδεκτεί το υπέρτατο και χαρμόσυνο λίαν γεγονός της Αναστάσεως του Θεανθρώπου Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού. Τη Μ. Δευτέρα τιμάμε τη μνήμη του πάγκαλου Ιωσήφ, ο οποίος είναι προτύπωση του Χριστού και ενθυμούμαστε το γεγονός της «ξηρανθείσης συκής» από τον Κύριο, η οποία ήταν άκαρπος. Τη Μ. Τρίτη η Εκκλησία μάς υπενθυμίζει την   παραβολή των δέκα παρθένων, για να είμαστε πάντοτε έτοιμοι για την ώρα της αναχωρήσεως από την προσωρινή γήινη ζωή. Η Μ. Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην μετανοήσασα πόρνη που άλειψε με μύρο τα πόδια του Κυρίου . Η Μ. Πέμπτη είναι αφιερωμένη σε τέσσερα γεγονότα. Στον Ιερό νιπτήρα, όπου ο Κύριος έπλυνε τα πόδια των μαθητών Του. Στον Μυστικό Δείπνο, στην υπερφυά προσευχή και στην προδοσία του Ιούδα. Η Μ. Παρασκευή είναι αφιερωμένη στα Άγια Πάθη του Χριστού, στην Σταύρωση και στην Αποκαθήλωση του Παναχράντου Σώματος από τον Ιωσήφ, τον κρυφό μαθητή εξ Αριμαθαίας.  Το Μ. Σάββατο στην κάθοδο του Κυρίου στον Άδη. Την Κυριακή εορτάζομε την Ανάσταση του Θεανθρώπου, την τριήμερο έγερση από του τάφου και την νίκη της Ζωής επί του Θανάτου και της αμαρτίας. Στο παρόν κείμενο θα ασχοληθούμε αναλυτικότερα  με τη Μεγάλη Τετάρτη και τη Μεγάλη Πέμπτη. Σημαντικές ημέρες στην πορεία του Κυρίου από το «Ωσσανά», στο «Σταύρωσον αυτόν» και στην υπέρλαμπρη και ζωοποιό Ανάστασή Του. Η Αγία μας Εκκλησία θέλει να υπενθυμίσει σ’ όλους μας ότι ως άνθρωποι θα αμαρτήσουμε. Όμως, να μην εμμείνουμε στην αμαρτία, υπακούοντας στον διάβολο, αλλά να μετανοούμε. Τακτικά να εξαγορεύομε τις αμαρτίες μας στον πνευματικό. Όσες φορές πέσουμε να σηκωνόμαστε. Να μη παραμένουμε στην τροχιά της αμαρτίας, αλλά με την εξομολόγηση και την προσπάθεια μας, με τη βοήθεια της χάριτος  του Θεού να πορευτούμε τον δρόμο της σωτηρίας . 

Το να αμαρτήσουμε, είναι ανθρώπινο. Το να επιμείνουμε στα πάθη και την αμετανοησία μας είναι δαιμονικό. Η Εκκλησία μας θύμισε πρόσφατα την παραβολή του ασώτου υιού ή του πολυεύσπλαχνου πατέρα, ο οποίος περιμένει τον αμαρτήσαντα υιό να επιστρέψει στην αγκαλιά του και τον υποδέχεται με περισσή χαρά. Επίσης μας υπενθυμίζει  το παράδειγμα της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, η οποία από πόρνη έγινε Αγία και πρότυπο μετανοίας. Η μνήμη της εορτάζεται  δυο φορές τον χρόνο, την 1η Απριλίου και την Πέμπτη Κυριακή της μεγάλης τεσσαρακοστής, δυο εβδομάδες πριν από την λαμπρή Ανάσταση του Κυρίου. Προφανώς δεν είναι οι μόνες περιπτώσεις αμαρτωλών ανθρώπων που έφθασαν στην θέωση. Δεν ξεχνάμε τον ληστή που μετανόησε επί του σταυρού και βρίσκεται στον παράδεισο. Ούτε τον σφοδρό διώκτη και πολέμιο του Χριστιανισμού Παύλο, ο οποίος με τρόπο θαυμαστό γνώρισε την αλήθεια, μετανόησε και αναδείκτηκε στη συνέχεια πρωτοκορυφαίος των Αποστόλων, αξιωθείς να ανέλθει, εν ζωή, στον τρίτο ουρανό. Ο Ιούδας  είναι παράδειγμα προς αποφυγήν. Κανένας άνθρωπος να μην τον μιμηθεί. Τρία χρόνια μαθητής Του και δεν απέβαλε το μέγα πάθος της φιλαργυρίας. Μάταια έβλεπε μπροστά του να γίνονται θαύματα, να φανερώνεται η Αλήθεια, το Φως και αυτός να είναι προσκολλημένος στην ύλη. Για τριάκοντα αργύρια  προδίδει τον δάσκαλό του. Το μεγαλύτερο λάθος του ήταν που δεν μετανόησε πραγματικά και από καρδίας. Μεταμελήθηκε, επέστρεψε τα αργύρια της προδοσίας αλλά δεν έκανε το σωστό βήμα. Δεν πήγε να βρει τον Δάσκαλό Του και να ζητήσει με δάκρυα μετανοίας συγχώρεση για το λάθος του. Προχώρησε σε λάθος δρόμο ακολουθώντας τον αρχέκακο και κρεμάστηκε δίνοντας τέλος στην επίγεια ζωή του, προσθέτοντας στο πολύ μεγάλο αμάρτημα της προδοσίας και το μεγάλο αμάρτημα της αυτοκτονίας. Με μεγάλη κατάνυξη ψάλλεται το βράδυ της Μ. Τετάρτης το ποίημα της μοναχής Κασσιανής με πολλά και υψηλά θεολογικά νοήματα: «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα Γυνή, την σην αισθομένη Θεότητα, μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν,οδυρομένη μύρα σοι, προ του ενταφιασμού κομίζει. Οίμοι! λέγουσα, ότι νυξ μοι, υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος, έρως της αμαρτίας. Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων,ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ• κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους Ουρανούς, τη αφάτω σου κενώσει• καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν, τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις• ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν, κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη. Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους, τις εξιχνιάσει ψυχοσώστα  Σωτήρ μου; Μη με την σην δούλην παρίδης, ο αμέτρητον έχων το έλεος». Όπως γράψαμε, τη Μ. Πέμπτη εορτάζουμε τέσσερα γεγονότα. Ένα από αυτά είναι ο ιερός νιπτήρας. Ο Κύριος πλένει τα πόδια όλων των μαθητών. Φόρεσε ποδιά και έπραξε εκείνο που θα έπραττε ένας δούλος προς τον κύριο-αφέντη του. Ναι, ο πλαστουργός ταπεινά έπλυνε τα πόδια των μαθητών – δούλων και δημιουργημάτων Του. Φανταστείτε, σήμερα, έναν άρχοντα κοσμικό με μεγάλη εξουσία  να πλένει τα πόδια των υπηκόων του. Αδιανόητο. Όταν ο Πέτρος αρνήθηκε ο Χριστός τον παρατήρησε και εκείνος τελικά συγκατατέθηκε. Ο Κύριος έμπρακτα δίδαξε ότι όποιος θέλει να είναι πρώτος πρέπει να γίνει τελευταίος, δηλαδή δούλος και υπηρέτης των υπολοίπων αδελφών του. Αποτελεί ηχηρό ράπισμα σε όλους μας, οι οποίοι προσπαθούμε να φαινόμαστε πρώτοι σε προσφορά χωρίς να προσφέρουμε και πολλές φορές σφετεριζόμαστε το έργο και τη συνεισφορά των άλλων στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Φιλαυτία, εγωισμός και υπερηφάνεια κατατρώγουν την σάρκα της κοινωνίας και μας οδηγούν σε απώλεια. Δεύτερον, εορτάζουμε τον Μυστικό Δείπνο, το τελευταίο δείπνο του Χριστού μετά των μαθητών του. Στο δείπνο αυτό συνέστησε και παρέδωσε σε εμάς τους ανθρώπους το μέγα μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Έδωσε εντολή οι χριστιανοί να μεταλαμβάνουν των αχράντων μυστηρίων. Να τρώμε το Πανάχραντο Σώμα Του και να πίνουμε το Τιμιότατο Αίμα Του. Εις άφεση αμαρτιών και εις Ζωήν αιώνιον. Ο καθένας μας πριν προσέλθει στο Άγιο Ποτήριο πρέπει να προετοιμαστεί κατάλληλα με νηστεία και εξομολόγηση και με την ευχή του πνευματικού του. Ο πνευματικός μας θα ορίσει την συχνότητα της συμμετοχής στο Άγιο Ποτήριο και τις προϋποθέσεις για να κοινωνήσουμε για ωφέλεια της ψυχής μας και όχι για προσθήκη αμαρτιών και εις κόλαση αιώνιον. Αν μετάσχουμε απροετοίμαστοι θα προσθέσουμε βάρη στη ψυχή μας. Από φάρμακο ψυχών και σωμάτων η θεία κοινωνία θα μάς λογιστεί σε αμαρτία και κατάκριμα. Μετά τον Μυστικό Δείπνο και αφού ο Ιούδας έφυγε πριν το τέλος, για να βρει τους Γραμματείς και Φαρισαίους, ο Χριστός οδήγησε τα βήματά Του στον κήπο της Γεθσημανή για να προσευχηθεί στον Ουράνιο Πατέρα Του. Συχνά-πυκνά βλέπουμε τον Χριστό να προσεύχεται πριν από κάτι σημαντικό. Έτσι και τώρα, πριν το Πάθος, που θα καταλήξει στον Σταυρό του Γολγοθά, προσεύχεται προς τον Θεό Πατέρα. Ιδρώτας και αίμα τρέχουν από το πρόσωπό Του. Προσεύχεται γονατιστός, χωρίς κομπασμούς και υπερηφάνεια.  Η προσευχή του καταλήγει λέγοντας «Πάτερ, να γίνει το θέλημά σου και όχι το δικό μου». Ο ομοούσιος του Πατρός Υιός υποτάσσεται στο θέλημα του Πατέρα. Υπακοή άκρα. Πόσες φορές δεν συλλάβαμε τον εαυτό μας ανυπάκουο, αρνούμενο να εκτελέσει το θέλημα του πατέρα μας; Πολλές φορές. Ο Θεάνθρωπος Ιησούς υπόκειται θάνατο και μάλιστα σταυρικό, ο οποίος θεωρείτο την εποχή εκείνη ατιμωτικός. Το τίμιο αίμα καθηγίασε τον Σταυρό. Εκεί στον κήπο ο προδότης Ιούδας οδηγεί τους στρατιώτες οπλισμένους για να συλλάβουν τον Ιησού μετά το φιλί της προδοσίας. Ο Πέτρος βγάζει μαχαίρι και κόβει το αυτί ενός στρατιώτη. Ο Χριστός τον μαλώνει και θαυματουργικά επανασυγκολλεί  το κομμένο αυτί.. Δεν ζητά τάγματα αγγέλων για να τον προστατέψουν. Παραδίνεται ο νόμος στους ανόμους και οι οποίοι με συνοπτικές και διαβλητές διαδικασίες σταυρώνουν τον αίροντα τας αμαρτίας του κόσμου Χριστό στον Γολγοθά. Τον ενταφιάζει ο Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας και μετά από τρεις ημέρες ανασταίνεται και νικά τον Θάνατο. Το βράδυ της Μ. Πέμπτης αναγιγνώσκονται στις εκκλησίες τα δώδεκα ευαγγέλια, δηλαδή δώδεκα περικοπές όπου περιγράφονται με σαφήνεια ο Μυστικός Δείπνος, η προσευχή και η κατ’ άνθρωπο αγωνία στον κήπο, η προδοσία κλπ. Ανάμεσα στο 5ο και 6ο ευαγγέλιο λιτανεύεται ο Εσταυρωμένος απαγγέλλεται το τροπάριο  "Σήμερον κρεμάται επί ξύλου, ο εν ύδασι την γην κρεμάσας. Στέφανον εξ ακανθών περιτίθεται, ο των αγγέλων βασιλεύς. Ψευδή πορφύραν περιβάλλεται, ο περιβάλλων τον ουρανόν εν νεφέλαις. Ράπισμα κατεδέξατο, ο εν Ιορδάνη ελευθερώσας τον Αδάμ. Ήλοις προσηλώθη, ο νυμφίος της Εκκλησίας. Λόγχη εκεντήθη, ο υιός της Παρθένου. Προσκυνούμεν σου τα Πάθη, Χριστέ. Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν". Τα φώτα  σβήνουν και μόνο το λιγοστό φως των κεριών και καντηλιών υπάρχει. Σε αυτό το κατανυκτικό περιβάλλον όλων τα μάτια είναι προς Εκείνον στραμμένα. Ο νους τρέχει στο τότε και ο λογισμός αναφερόμενος στο τώρα διερωτάται: «Για μένα τον αμαρτωλό και ανάξιο δούλο ο Κύριος υπέφερε τόσα πολλά, ευτελισμούς, εμπαιγμούς, μαστιγώσεις, προπηλακισμούς, την Σταύρωση. Τόσα πολλά υπέφερε και πέθανε με ατιμωτικό τρόπο για μένα τον αμαρτωλό δούλο του, εγώ τι κάνω για όλα αυτά; Γιατί τον στεναχωρώ και τον πικραίνω καθημερινά υβρίζοντας, ψευδόμενος, κλέπτοντας και πορνεύοντας, δολοφονώντας αθώες ψυχές πριν ακόμα δουν το φως του κόσμου, εκμεταλλευόμενος τους αδελφούς τους φτωχούς και αδυνάτους;;».

        Πολλά είναι τα «γιατί» που θα μπορούσε να γράψει κάποιος. Βλέποντας τον Εσταυρωμένο και με τις σκέψεις αυτές φυσικό είναι κάποια δάκρυα μετανοίας και λύτρωσης να χαράξουν τις παρειές του προσώπου και να αποτελέσουν την απαρχή μιας νέας Ζωής με τον Χριστό και κοντά στον Αναστάντα Κύριο. Το κατανυκτικό τροπάριο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» τελειώνει με ένα μήνυμα χαράς και αισιοδοξίας: «δείξον ημίν και την Ανάστασιν». Πάντα μετά τη Σταύρωση και τον Γολγοθά ακολουθεί η Ανάσταση, ο θρίαμβος της Ζωής επί του θανάτου.

Μυργιώτης  Παναγιώτης
Μαθηματικός

Εκ του Ιστολόγιου: Η πορεία του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού, δείχνει και τη δική μας πορεία, όπως και την πορεία που οφείλει να έχει κάθε Χριστιανικά Ορθόδοξο Κράτος.

Αν δεν προηγηθεί η Σταύρωση, δεν έρχεται η Ανάσταση για κανέναν μας και για τίποτα σε ότι αφορά την Κοινωνία και τα Κράτη. Γνωρίζουμε πιστεύω όλοι μας, τις προφητείες και θέλω να πιστεύω, τις σωστές προφητείες και όχι αυτές που επινοεί ο καθένας για να εντυπωσιάσει.

Βλέπουμε πως οι πόλεμοι πλέον, δεν είναι μικρής έκτασης και μακριά από τον λεγόμενο πολιτισμένο κόσμο. Η Ουκρανία και τώρα οι ΗΠΑ με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν με κίνδυνο εμπλοκής της Κίνας και της Ρωσίας, αποτελούν αντικείμενο προβληματισμού.

Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινωνία, δυστυχώς το Πάσχα, όπως και τα Χριστούγεννα αλλά και τον Δεκαπενταύγουστο, τα γιορτάζει, τυπικά. Κοσμικά, με γλέντια και πανηγύρια. Με μπόλικο φαγητό και πιοτό και μια ψυχολογία παντελώς μακριά από την ιερότητα των παραπάνω εορτών. Δε συμμετέχουμε αγαπητοί καρδιακά, με πόνο ψυχής. Με διάθεση μετάνοιας πραγματικής.

Πέραν όμως αυτών, επιτρέψαμε να μπει και η διαστροφή στην Ελληνο – Ορθόδοξη Κοινωνίας μας. Επιτρέψαμε να μπει και η γύμνια ειδικά των γυναικών. Επιτρέψαμε να μπούνε και οι εκτρώσεις. Απομακρυνθήκαμε από τις Εκκλησίες και τα Μυστήρια. Κάνουμε σχέσεις σαρκικές που τις οδηγούμε στο γάμο. Γάμος όμως τυπικός και αυτός, χωρίς καρδιακή συμμετοχή και γνώση του τι σημαίνει αυτό το μυστήριο, είναι καταδικασμένος σε αυτό που βλέπουμε. Στο διαζύγιο.

Απομακρύναμε τα παιδιά από τις Εκκλησίες και γίνονται θηρία. Απομακρυνθήκαμε και εμείς και γίναμε και εμείς θηρία και ας θέλουμε να νομίζουμε πως είμαστε Χριστιανοί. Όχι αγαπητοί μου, δεν είμαστε δυστυχώς Χριστιανοί. Είμαστε το χειρότερο. Είμαστε Χλιαροί. Θέλουμε να πατάμε σε δύο βάρκες. Στην Εκκλησία όπου μας συμφέρει και στον εαυτό μας όταν δεν θέλουμε να ακολουθήσουμε την Εκκλησία.

Είμαστε Ακατήχητοι. Το τι λένε οι Άγιοι Πατέρες μας είναι εντελώς άγνωστο. Γίναμε από μόνοι μας ιδιοτελώς ερμηνευτές του Λόγου του Θεού, τοποθετώντας τον εαυτό μας ποιο πάνω και από τους Αγίους.

Όμως στην Εκκλησία, δεν υπάρχει μόνον το ποίμνιο. Υπάρχουν και οι Ποιμένες. Οι Στρατηγοί και οι Αξιωματικοί που πρέπει να καθοδηγούν τους στρατιώτες του Χριστού, στο δρόμο του. Δυστυχώς έχουν μείνει λίγοι, Ποιμένες που οδηγούν το Ποίμνιο, στο σωστό δρόμο.

Η Μεταπατερική Διδασκαλία, ο Οικουμενισμός, οδηγούν τους Ποιμένες στην πλάνη και κατ’ επέκταση και το ποίμνιο. Έτσι μακριά από τον Χριστό, από την Αλήθεια και τη Σωτηρία, οδεύουμε προς την απώλεια. Νομίζω πως με όλα αυτά εξαντλήσαμε την μακροθυμία του Τριαδικού Θεού και ήρθε ή πλησιάζει η ώρα του διαχωρισμού των Αμνών από τα Ερίφια διότι δεν είναι δυνατόν να συνεχίσει να κινείται η κοινωνία με νόμους Αντίχριστους και Διεστραμμένες συμπεριφορές και ακατήχητους και εωσφορικά εγωιστές ανθρώπους.

Οι πόλεμοι αυτοί, ίσως είναι η ώρα της Σταύρωσης αυτής της πτωτικής κοινωνίας, της οποίας η δυσοσμία δε μπορεί να γίνει άλλο αποδεκτή από τους Ουρανούς. Ας προετοιμαστεί ο καθένας, αν το επιθυμεί, Χριστιανικά Ορθόδοξα Πνευματικά για τα επερχόμενα. Δε θα τα φοβηθούμε. Είμαστε Χριστιανοί Ορθόδοξοι και αν έχουμε πίστη, είμαστε δίπλα στον Χριστό, τον Σωτήρα τον Αναστημένο τον Νικητή.

Εύχομαι να δυναμώσουμε την πίστη μας και να γεμίσουμε τις καρδιές μας με τον Λόγο του Θεού, Αγιοπατερικά και όχι εγωιστικά.

Μετά την Σταύρωση, θα έρθει η Ανάσταση και η επικράτηση της Ορθοδοξίας του νικητή Ιησού Χριστού απέναντι σε αυτό το σάπιο καθεστώς του οποίο το τέλος άρχισε.

Α.Η. 

Ο προδότης Ιούδας (Αγ Νικόλαος Βελιμίροβιτς Επίσκοπος Αχρίδος)

Ἐπιστολή στόν σιδερὰ Ῥαντοσάββα Ι., γιά τὸν προδότη Ἰούδα

Ῥωτᾶς: «Θὰ συγχωρηθεῖ, ἄραγε, στόν Ἰούδα ἡ ἁμαρτία τῆς προδοσίας τοῦ Διδασκάλου καὶ Κυρίου του Ἰησοῦ Χριστοῦ;». Δὲν γνωρίζω γιά ποιό λόγο σὲ ἐνδιαφέρει κάτι τέτοιο. Γιά μᾶς ἀποτελεῖ τή μεγαλύτερη μέριμνα αὐτό, τὸ νά μὴν προδώσουμε ἐμεῖς τὸν Χριστὸ μὲ τίς ἀνομίες μας. Καὶ ἀκόμα πιὸ σημαντικό• τό πῶς νά σώσουμε τίς ψυχὲς μας. Γιατὶ δές, τὸ ῥολόι τῆς ζωῆς μας μετράει γοργὰ τὶς μέρες καὶ τὶς ὦρες ὑπενθυμίζοντάς μας τὴν ἐπικείμενη ἔξοδο ἀπὸ τοῦτο τὸν κόσμο. Ὅλοι ἐμεῖς θὰ βρεθοῦμε ἐνώπιον τοῦ αἰώνιου Κριτή, ὁ Ὁποῖος θὰ ἐκφέρει τὴ δίκαιη Κρίση Του γιά ὅλα ἐκεῖνα πού πράξαμε στή ζωὴ μας, ἐνώπιον ὅλων τῶν οὐρανίων ἀνθρώπων.

Ὅταν οἱ ἄνθρωποι πηγαίνουν σὲ δίκη, σκέφτεται ὁ καθένας τὰ δικὰ του ἁμαρτήματα καὶ τὶς ἀδικίες καὶ τὸ πῶς θὰ δικαιολογήσει τὸν ἑαυτὸ του ἐνώπιον τοῦ δικαστοῦ. Κανεὶς δέν ἔχει τὸ χρόνο καὶ τὴν ἐπιθυμία νά σκεφτεῖ γιά τὶς ἁμαρτίες τῶν ἄλλων, μήτε καὶ νά μπεῖ στά μυστικὰ τοῦ νοῦ τοῦ δικαστή πού θὰ κρίνει. Ποιός γνωρίζει τὸ πῶς θὰ κρίνει ὁ αἰώνιος Κριτὴς ἐμένα καὶ ἐσένα; Σίγουρο εἶναι μονάχα ἕνα, ὅτι θὰ μᾶς κρίνει κατὰ τὸ δίκαιο καὶ ὄχι ἄδικα, ἐνῶ ἐμεῖς θὰ θέλαμε περισσότερο νά μᾶς κρίνει ὄχι κατὰ τὸ δίκαιο ἀλλὰ μὲ ἔλεος. Μάταια ὅμως. Ἐκεῖνος ὑποσχέθηκε νά κρίνει δίκαια.

Γι’ αὐτὸ μᾶς καταλαμβάνει φόβος καὶ τρόμος. Γι’ αὐτὸ καὶ ἐγώ, δέν ἐπιθυμῶ οὔτε γιά σένα, οὔτε γιά μένα καὶ γιά κανένα στόν κόσμο, νά βρεθεῖ σὲ κείνη τὴν πλευρά πού θὰ βρίσκεται ὁ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης. Ἐπειδὴ ὁ Ἰούδας, εἶναι προδότης. Εἶναι προδότης καὶ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων καὶ τοῦ ἰδίου τοῦ ἑαυτοῦ του. Πρόδωσε τὸν Χριστό, τοὺς Ἀποστόλους, τὸν ἑαυτὸ του τὸν ἴδιο ὡς ἄνθρωπο. Πρόδωσε τὸν Χριστὸ καὶ τοὺς Ἀποστόλους στούς Ἰουδαίους καὶ τὸν ἑαυτὸ του στό διάβολο. Γιατὶ εἶναι γραμμένο: «τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον ὁ σατανᾶς» (Ἰω. 13, 27). Εἶναι δύσκολο νά μετρήσει κανεὶς ὅλο τὸ βάθος τοῦ κακοῦ πού κατέλαβε τὸν Ἰούδα. Ἦταν ἄπιστος καὶ ἀχόρταγος, κλέφτης καὶ φιλάργυρος, φίλαυτος καὶ προδότης·τέλος, ἀπελπισμένος καὶ αὐτόχειρας.

Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ πολλὲς φορὲς τὸν προειδοποίησε νά ἀφήσει τὸν κακὸ του δρόμο, ἀλλὰ ἐκεῖνος ἔμεινε ἀμετανόητος. Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ἔδειχνε ἀπέναντί του, τὴν ἴδια φροντίδα καὶ ἀγάπη καθὼς καὶ στούς ὑπολοίπους μαθητὲς, ἀλλὰ ἐκεῖνος στήν ἀγάπη ἀπαντοῦσε μὲ μῖσος. Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, γονάτισε καὶ τοῦ ἔπλυνε τὰ πόδια, λίγο πρὶν τὴν προδοσία καὶ ἀπὸ τὸ χέρι Του, τοῦ πρόσφερε τεμάχιο ἄρτου βουτηγμένο στο ἁλάτι. Μὲ ψωμὶ καὶ ἁλάτι, ἐμεῖς ὑποδεχόμαστε τοὺς ὑψηλοὺς καλεσμένους. Ὁ πρᾶος καὶ ταπεινὸς Κύριος θέλησε νά ἀνυψώσει τὴν ἀξιοπρέπεια τοῦ Ἰούδα, γι’ αὐτὸ τοῦ προσέφερε ἄρτο καὶ ἁλάτι. Τὸν χαιρέτησε μὲ ἄρτο καὶ ἁλάτι, ἀκριβῶς πρὶν τὴν προδοσία. Ὁ Ἰούδας, πῆρε μὲ τὸ χέρι του τὸ ψωμὶ καὶ τὸ ἁλάτι ἀπὸ τὸ χέρι τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τὰ πῆρε μὲ τὸ χέρι μὰ τὰ ἀπέῤῥιψε στήν καρδιά του μὲ περιφρόνηση. Ὁ θνητὸς ἄνθρωπος, ἀπέῤῥιψε τὴν ἀγάπη τοῦ Ἀθανάτου!

Γι’ αὐτὸ ὁ Θεὸς τὸν ἐγκατέλειψε πλήρως, καὶ μετὰ τὸ ψωμί, τότε εἰσῆλθε σ’ ἐκεῖνον ὁ σατανᾶς (Ἰω. 13, 27). Ἀπὸ ἐκείνη τή στιγμή ὁ Ἰούδας, πρώην μαθητὴς τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ πρώην ἄνθρωπος, διεγράφη ἀπὸ τὸν κατάλογο τῶν ἀνθρώπων καὶ καταγράφηκε στίς τάξεις τῶν πνευμάτων τῆς κολάσεως. Ἐσὺ τώρα, πειράζεις τὸν Θεὸ καὶ ῥωτᾶς ἂν ὁ Θεὸς θελήσει νά συγχωρήσει τὰ πνεύματα τῆς κολάσεως καὶ νά τὰ σώσει. Δοκιμάζεις τὴν εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ, καθὼς ἔκαναν καὶ οἱ Ἑβραῖοι δοκιμάζοντας τή δύναμη τοῦ Θεοῦ στό Γολγοθᾶ, λέγοντας: «εἰ υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, κατάβηθι ἀπὸ τοῦ Σταυροῦ» (Μτ. 27, 40).

Γιά τὸ πείραγμά τους αὐτὸ οἱ Ἑβραῖοι, ἔλαβαν ἄξια πληρωμὴ σὲ τοῦτο τὸν κόσμο. Φυλάξου λοιπὸν καὶ ἐσὺ, γιά νά μὴ λάβης τὴν ἀμοιβὴ τῶν ὁμοφρονούντων μὲ τὸν Ἰούδα. Δέν εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὁ Ἰούδας ἦταν προορισμένος ἀπὸ Θεοῦ, νά γίνει προδότης ὅπως νομίζεις ἐσύ. Ἂν ἦταν ἔτσι, τότε γιατὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ κόπιασε τόσο γιά νά τὸν ἀποτρέψει ἀπὸ τὴν κακὴ του πράξη; Για ποιό λόγο, πρὶν ἀπ’ ὅλα, τὸν προσέλαβε ὡς μαθητή Του καὶ τὸν κράτησε δίπλα Του γιά τρία χρόνια; Γιατὶ νά ταπεινωθεῖ μπροστὰ του καὶ νά τοῦ πλύνει τὰ πόδια; Γιατὶ μὲ τὰ ἴδια τὰ Ἅγια χέρια Του νά τοῦ δώσει τὸ ψωμὶ καὶ τὸ ἁλάτι; Διαβάζοντας μέσα στήν ψυχὴ τοῦ Ἰούδα τίς κακὲς προθέσεις του, ὁ Κύριος ἔκανε ὅλα αὐτὰ γιά νά τὸν σώσει ἀπὸ τὴν αἰώνια ἀπώλεια. Καὶ ἂν ἔχει εἰπωθεῖ ὅτι οἱ σκανδαλοποιοὶ θὰ πρέπει νά ἔρθουν, ἔχει πάλι εἰπωθεῖ καὶ τοῦτο, σὰν αὐστηρὴ προειδοποίηση: «οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι’ οὗ τὸ σκάνδαλον ἔρχεται» (Μτ. 18, 7). Σκανδαλοποιὸς εἶναι ὁ ἴδιος ὁ σατανᾶς καὶ σὰν τέτοιος, πρέπει νά ἐπιτελέσει τὸ ἔργο του.

Γι’ αὐτό, «ἀνάγκη γάρ ἐστιν ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα» (Μτ. 18, 7), ἀπὸ ἐκεῖνον καὶ διά μέσου ἐκείνου. Ἀλίμονο ὅμως στόν ἄνθρωπο ποὺ θὰ παραδοθεῖ στό σατανᾶ καὶ θὰ γίνει ὄργανό του. Ἀλίμονο σὲ ἐκεῖνον πού ἀντίθετα στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, θὰ δείξει τὴν ἀγάπη του στόν ἀντίπαλο τοῦ Θεοῦ. Νά προσεύχεσαι στόν Θεό, νά σὲ φυλάγει ἀπὸ τὸν Σκανδαλοποιό πού σκανδάλισε τὸν Ἰούδα καὶ τοὺς Ἰουδαίους καὶ νά μὴ γίνης ποτὲ ὑπηρέτης καὶ ὄργανο τοῦ σκανδαλισμοῦ του.

(Πηγή: imaik.gr)

alopsis.gr 

Τετάρτη 8 Απριλίου 2026

Γιατί ο Χριστός ίδρωσε στον κήπο με ιδρώτα που έμοιαζε με θρόμβους αίματος; (Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης)

ΜΕΛΕΤΗ ΚΖ’

Α’. Διότι προέβλεπε όλα τα πάθη που επρόκειτο να πάθη.

Β’. Διότι λυπόταν για τις αμαρτίες μας.

Γ’. Διότι προγνώριζε την αχαριστία μας.

Α’.

Σκέψου, αδελφέ, τα αίτια που προξένησαν ένα τόσο παράξενο αποτέλεσμα στον Υιό του Θεού, ώστε, ολόκληρος να στάζη ιδρώτα, που έμοιαζε με αίμα από κάθε μέρος του αγιώτατου σώματός του· «Ο ιδρώτας του έγινε σαν σταγόνες αίματος, που έπεφταν στην γη» (Λουκ. 22, 44). Και αυτά ήταν κυρίως τρία· α. Η πρόβλεψις των παθών, που επρόκειτο να πάθη· β’. η λύπη που δέχθηκε για τις αμαρτίες μας· και γ’. η πρόγνωσις της αχαριστίας μας.

Η α’, λοιπόν, αιτία ήταν η πρόβλεψις των παθών του. Και αυτό συνέβη από το εξής· από την μία μεριά ο Κύριός μας γνώριζε πάρα πολύ καλά την αξία της θεϊκής του ζωής της οποίας μία και μόνο στιγμή ήταν πολυτιμότερη από την ζωή όλων των κτισμάτων, τόσο εκείνων, που είναι στη ζωή, όσο και εκείνων, που πρόκειται να έλθουν στην ζωή. Από την άλλη μεριά προέβλεπε καθαρά και ζωντανά ζωγραφισμένα όλα τα βάσανα, όλους τους ονειδισμούς όλα τα όργανα του θλιβερού του πάθους· εννοώ μαστιγώσεις, αγκάθια, καρφιά, χολή, σταυρό· και, για να μιλήσω σύντομα, προέβλεπε όλο εκείνο το αμέτρητο πέλαγος των παθών, που επρόκειτο να τον περικυκλώση μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, όπως έλεγε αντί γι’ αυτόν ο προφήτης Δαυίδ· «Με έζωσαν τα δεσμά του άδη και ο θάνατος μου έστησε τις παγίδες» (Ψαλμ. 17,6).

Γι’ αυτό ποιος μπορεί να καταλάβη σε τι είδος πολέμου και αγωνίας βρισκόταν η καρδιά του Ιησού μας; Και μάλιστα, διότι οι κατώτερες δυνάμεις της ψυχής του στερήθηκαν κάθε παρηγοριά τον καιρό αυτόν, γιατί δεν την επέτρεπε η θέλησις της θεότητας να μεταδοθή σ’ αυτές για να είναι τα βάσανα της θεϊκής του ανθρωπότητας ολόγυμνα και απόλυτα καθαρά. Έτσι με τον τρόπο αυτόν κρατώντας η θεότητα την χαρά στο ανώτερο μέρος της ψυχής του Κυρίου, δεν επέτρεπε να μεταδοθή ούτε μία σταλαγματιά από αυτήν στο κατώτερο και αισθητικό μέρος [Διότι είναι γνώμη των θεολόγων, ότι ο Κύριός μας έχοντας την μακάρια γνώσι και όρασι στο έπακρο και μέσα από αυτήν βλέποντας τον Θεό, όπως οι μακάριοι, χαιρόταν και αισθανόταν αγαλλίασι κατά το ανώτερο μέρος της ψυχής, δηλαδή νοερά, βρισκόμενος στα πάθη· όσον αφορά, όμως, το κατώτερο και αισθητικό μέρος της ψυχής, υπέμενε με τον φυσικό τρόπο, σαν να βρισκόταν σε δρόμο, όπως ακριβώς και οι άλλοι άνθρωποι]· γι’ αυτό και έλεγε· «Είναι λυπημένη η ψυχή μου μέχρι θανάτου» (Ματθ. 26, 38). Στον πόλεμο αυτόν και την αγωνία που συνέβη στην καρδιά του Ιησού πριν ακόμη συμβή το πάθος, έπαθε ο Ιησούς όλα τα μαρτύρια του πάθους του και τα έζησε όλα μαζί συγκεντρωμένα, ενώ στο πραγματικό του πάθος επρόκειτο να τα υποφέρη ένα ένα ξεχωριστά. Και το παράξενο είναι το εξής· ότι δηλαδή τότε στον κήπο έπαθε και εκείνα ακόμη, που δεν τα έπαθε πραγματικά στο πάθος, όπως ήταν η εγκατάλειψις της Παναγίας του Μητέρας· η σκληρή πληγή, που του άνοιξε στην πλευρά μετά τον θάνατό του ο στρατιώτης· το να μένη το αμόλυντο σώμα του άταφο τόσον καιρό· το να σφραγίσουν τον τάφο του και τα παρόμοια. Λοιπόν, η φρίκη και ο τρόμος τόσων κακών, που επρόκειτο να πάθη, σπρώχνοντας όλο το αίμα στην καρδιά του Ιησού, βρήκε εκεί, σαν ένα κάστρο, την αγάπη του προς τον Πατέρα και προς εμάς από την οποία αγάπη, επιστρέφοντας πίσω το αίμα του, βγήκε από τις φλέβες του και από όλους τους πόρους εκείνου του παναγίου σώματος και έτρεξε στην γη με την μορφή του ιδρώτα· Ιδρώτα όμως που ήταν χονδρός και έμοιαζε με αίμα· «Και ο ιδρώτας του έγινε σαν σταγόνα αίματος που έπεφτε στην γη» (Λουκ. 22, 44). Τι παράξενο άκουσμα! Ο Ιησούς η αυτοαλήθεια, λυπάται και κανείς δεν βρίσκεται να τον παρηγορήση· ο Ιησούς η αυτοανάπαυσις ιδρώνει, αγωνιά, τρομάζει, φοβάται, πονά και κανείς δεν βρίσκεται να τον συμπονέση· γι’ αυτό δίκαιο είχε να φωνάζη· «Έλπιζα ότι θα βρω κάποιον να μοιρασθή τον πόνο μου και δεν βρέθηκε· και κάποιους να με παρηγορήσουν και δεν βρήκα» (Ψαλμ. 68, 21).

Τι λες τώρα, εσύ, αμαρτωλέ, σ’ αυτό το θλιβερό θέαμα του Ιησού; Σκέπτεσαι άραγε, ότι η δική σου αγάπη ανάγκασε τον Ιησού όχι μόνο να υποφέρη εκείνα τα βάσανα, που πραγματικά τα ετοίμαζαν οι εχθροί του, αλλά να θέλη και ο ίδιος προβλέποντας τα παρόμοια βάσανα, να βασανίση από πρώτα τον εαυτό του; Σκέφτεσαι, ότι αυτός που επρόκειτο να ξαλαφρώση τα βάσανα των μαρτύρων με μία παρηγοριά υπέροχη, τώρα επιθυμεί μόνος του και επιβαρύνει τον εαυτό του με τόσα βάσανα για την δική σου αγάπη; Σκέφτεσαι, ότι ο Ιησούς και προτού ακόμη έλθη ο καιρός του πάθους του, θέλει και πίνει με τον φόβο και με την αγωνία αυτό το πικρό ποτήρι του πάθους του, χωρίς να γλυκάνη τα πάθη της φύσεώς του ούτε με μία σταγόνα χαράς, για να θεραπεύση τα πάθη της δικής σου ανθρώπινης φύσης και για να εξαλείψη από σένα τελείως τους κόπους, τους ιδρώτες, τις λύπες, τον φόβο και την αγωνία του θανάτου; Έτσι θεολογούν ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας και ο μέγας Βασίλειος και πρίν από αυτούς ο μέγας Παύλος λέγοντας· «Για να ελευθερώση εκείνους που από τον φόβο του θανάτου, ήταν υποδουλωμένοι σε όλη τους την ζωή» (Εβρ. 2, 15). Και, λοιπόν, εσύ βλέποντας τέτοιους ματωμένους ιδρώτες του λυτρωτή σου, δεν πρέπει να σκεπασθής ολόκληρος από την ντροπή, γιατί μέχρι τώρα δεν αγάπησες εκείνον, που τόσο σε αγάπησε; Δεν πρέπει να πης με τον Δαυίδ· «Κάλυψε η ντροπή το πρόσωπό μου;» (Ψαλμ. 43, 17). Γιατί δεν μιμήθηκες και συ μία φορά τον λυτρωτή σου, που βρήκε τόσους τρόπους για να υποφέρη για σένα; Έχυσες και κάποια σταγόνα από ιδρώτα, μόνο και μόνο για να αντισταθής στην αμαρτία; Έκανες και συ τέτοιον πόλεμο και αγώνα ενάντια στα πάθη, που σε εξουσιάζουν; Ή μπορείς από εδώ και πέρα να σκέφτεσαι, ότι είναι βαρειές οι θλίψεις και οι ιδρώτες και οι κόποι για τις εντολές του Χριστού, όταν βλέπης έναν Θεό βυθισμένο μέσα στους πόνους και να στάζη από κάθε μέλος ιδρώτα, που να μοιάζη με αίμα; Μη παρακαλώ, αδελφέ, μη φθάσης σε τέτοια αναισθησία, ώστε να καταπατήσης τους καταματωμένους ιδρώτες που χύνει ο Χριστός για την δική σου αγάπη, και, φοβούμενος τους κόπους γυρίσης πάλι πίσω και ζήσης την προηγούμενη αμαρτωλή ζωή σου. Αλλά ευχαρίστησε τον Κύριο, που τόσο ελεύθερα χύνει το αίμα του για την αγάπη σου, σαν να ήταν νερό, που έχει εξατμισθή και μεταβλήθηκε σε έναν παχύ και χονδρό ιδρώτα· να ντραπής που μέχρι τώρα ζητούσες τις ανέσεις σου και τις διασκεδάσεις σου μπροστά στον Κύριό σου, που τόσο βασανίζεται και τόση αγωνία έχει για σένα, όπως λέει και η παροιμία για εκείνους, που κουράζονται πολύ, ότι ίδρωσε το αίμα· και ζήτησέ του μία σταγόνα από εκείνον τον θεϊκό του ιδρώτα για παντοτινή θεραπεία των παθών σου, για δύναμι της αδυναμίας σου και για να ενισχυθής ώστε να μη φοβάσαι τίποτε το αντίθετο, ούτε αυτόν τον φοβερό θάνατο. Επειδή γι’ αυτά έχυσε ο Κύριος και τον ιδρώτα αυτόν, όπως λέει ο ιερός Θεοφύλακτος· «Αυτά υπέφερε ο Κύριος πρώτα μεν, για να αποδείξη, ότι ήταν άνθρωπος πραγματικά· αλλά και για ένα άλλον μυστικό λόγο, για να χαρίση την υγεία στην κοινή δειλία της ανθρώπινης φύσεως αφού την ξοδεύση στον εαυτό του και κάνει τον εαυτό του υπάκουο στο θείο θέλημα· και οι ιδρώτες που βγαίνουν από τον εαυτό του και πέφτουν κάτω, θα μπορούσε κανείς να πη, ότι σημαίνουν το εξής· το να ξεραίνωνται και να χάνουν την ζωντάνια τους και να απομακρύνωνται από εμάς οι πηγές της δειλίας αφού θα ανδρώνεται και θα δυναμώνη η φύσι μας εν Χριστώ».

Β’.

Σκέψου, αγαπητέ, την δεύτερη αιτία αυτού του θαυμάσιου ιδρώτα, που ήταν η λύπη, που δέχθηκε ο Χριστός για τις αμαρτίες. Γιατί και αυτές παρουσιάσθηκαν μπροστά στα μάτια του μία μία· και σ’ αυτόν τον ίδιο καιρό η καρδιά του ήταν περικυκλωμένη από όλες αυτές σαν από τόσα φίδια, γι’ αυτό και ο τρόμος και ο πόνος τον οποίο δέχθηκε γι’ αυτές ήταν μεγαλύτερος από όσους πόνους δοκίμασε ποτέ κάποιος άνθρωπος πάνω στην γη. Γιατί, αν μόνο η κακία μιας αμαρτίας είναι αμέτρητη, πόση κακία μπορει να περιέχη η άβυσσος των αμαρτιών όλων των ανθρώπων, περασμένων, παρόντων και μελλόντων; Τώρα για όλες αυτές τις κακίες πόνεσε ο Χριστός στον κήπο και πόνεσε σύμφωνα με το μέτρο της αμέτρητης αγάπης που είχε προς τον ουράνιο Πατέρα και προς εμάς για την σωτηρία μας πράγμα που κανένας νους δεν μπορεί να το καταλάβη. Γι’ αυτό κάθε αμαρτία ήταν σαν ένα κοντάρι καρφωμένο στο βάθος της καρδιάς του και του προξένησε μία πληγή σκληρότερη από εκείνες τις πραγματικές πληγές που περίμενε να του κάνουν σε όλο του το σώμα, σαν να του ήταν περισσότερο ανυπόφορες οι αμαρτίες μας και όχι ο ίδιος ο θάνατος. Γιατί προτίμησε τον θάνατο, μόνο και μόνο για να εξαφανίση εντελώς και να εξορίση από τον κόσμο αυτό το μεγάλο τέρας την αμαρτία.

Ένας παρόμοιος πόνος και μία παρόμοια λύπη δεν μπορούσε να βρεθή σε καρδιά άλλου, εκτός από την καρδιά του Ιησού Χριστού, επειδή όσοι άνθρωποι βρίσκονται σ’ αυτόν τον κόσμο δεν γνωρίζουν το μεγαλείο του Θεού· γι’ αυτό και ούτε πονούν ούτε υποφέρουν, όπως πρέπει, για τις περιφρονήσεις του Θεού· οι άγιοι, πάλι, που βρίσκονται μέσα στην θεία μακαριότητα, μολονότι και γνωρίζουν καλλίτερα το θεϊκό μεγαλείο, όμως λόγω της καταστάσεώς τους δεν μπορούν να θλίβονται και να λυπούνται. Αλλά στην περίπτωσι του Χριστού, επειδή ήταν ενωμένα η ευτυχία ως προς την ψυχή και η ιδιότητα να υποφέρη ως προς το σώμα, γι’ αυτό, ως άνθρωπος, που μπορούσε να πάθη, υπέφερε πάρα πολύ βλέποντας την περιφρόνησι του Θεού από τα δημιουργήματά του· και από αυτά τα δύο ήταν αρκετό να γνωρίση έναν απέραντο ωκεανό πόνου και λύπης· «Το ποτήρι της καταστροφής είναι μεγάλο και βαθύ» (Θρήν. 2, 13). Γι’ αυτό αυτό το μεγάλο άθροισμα των αμαρτιών όλων των ανθρώπων, όντας φορτωμένο πάνω στους τρυφερούς ώμους του Ιησού Χριστού, σαν ένα φορτίο πάρα πολύ βαρύ και με υπερβολικό όγκο και καταπλακώνοντάς τον από κάτω με υπερβολή· «Να, λέει, ο αμνός του Θεού, ο οποίος σηκώνει την αμαρτία του κόσμου» (Ιω. 1, 29)· τόσο στενοχώρησε την καρδιά του, μέχρι το σημείο να βγάλη ιδρώτες σαν αίμα από κάθε μέλος του σώματός του· «Έγινε ο ιδρώτας του σαν σταγόνες αίματος που έπεφτε πάνω στη γη» (Λουκ. 22, 44). Ω αμαρτία, αμαρτία που με το αμέτρητο βάρος σου καταβύθισες τον Υιό του Θεού μέσα σε μία θάλασσα λύπης και τον έκανες να στενοχωρήται, να λιποθυμή και να λιγοψυχή τόσο, ώστε επειδή δεν βρέθηκε άνθρωπος να τον παρηγορήση, κατέβηκε ένας άγγελος από τον ουρανό, για να τον ενισχύση· «Εμφανίσθηκε σ’ αυτόν άγγελος από τον ουρανό, για να τον ενισχύση» (Λουκ. 22, 43). Ώστε καλά σε είχε προβλέψει ο προφήτης Ζαχαρίας σαν ένα πολύ μεγάλο μολύβι, εξ αιτίας του βάρους που προξενεί σ’ εκείνους που το βαστάζουν· «Τότε το στρογγυλό μολυβένιο καπάκι σηκώθηκε και μία γυναίκα καθόταν μέσα στο κοφίνι και είπε (ο άγγελος δηλαδή) αυτή είναι η ασέβεια» (Ζαχ. 5, 7).

Τώρα, εσύ, αδελφέ, που μελετάς αυτά, σκέψου πόσο μέρος από αυτό το βαρύ φορτίο του Ιησού προήλθε από τις δικές σου αμαρτίες και να αισθανθής ντροπή για το μαρτύριο, που προξένησες σ’ αυτόν, που γνώρισε από πρώτα τις κακίες σου· διότι όση ευχαρίστησι αισθανόσουν εσύ, όταν έκαμνες την αμαρτία, τόσο αντίστοιχο πόνο και θλίψι έδινες στον Ιησού, όταν την προέβλεπε, στον κήπο. Έτσι, αν εσύ αμάρτανες λιγότερο, και ο Κύριος κατόπιν θα λυπόταν και θα υπέφερε λιγότερο· λοιπόν, ευχαρίστησέ τον χίλιες φορές για την αγάπη, με την οποία φορτώθηκε τις αμαρτίες σου και σε συμπάθησε, μολονότι δεν ήσουν άξιος συμπάθειας λέγοντας και συ προς αυτόν μαζί με τον Ιώβ· «Βάρος είμαι για σένα» (Ιώβ 7, 20). Και επειδή αυτός έκλαψε τις αμαρτίες σου με δάκρυα από αίμα, όπως αναφέρεται· «Ο οποίος κατά τις ημέρες της επίγειας ζωής του, έκανε προσευχές και παρακλήσεις με κραυγή δυνατή προς εκείνον, ο οποίος μπορούσε να τον σώση από τον θάνατο» (Εβρ. 5, 7), παρακάλεσέ τον να σου δώση χάρι να τις κλάψης κι εσύ με δάκρυα κατανύξεως πριν να έλθη ο καιρός για να κριθής, γνωρίζοντας εκείνο που αναφέρει ο Ησαΐας· «Αφήστε με και μη προσπαθήτε να με παρηγορήσετε· θα κλάψω πικρά» (Ησαΐας 22, 4).

Γ.

Σκέψου, αδελφέ, την τρίτη αιτία αυτής της βροχής του ιδρώτα του Ιησού, ο οποίος ιδρώτας έμοιαζε με αίμα, που ήταν η πρόγνωσις της αχαριστίας του. Αν όλοι οι άνθρωποι μπορούσαν να ανταποκριθούν με μία ευχάριστη καρδιά στην αγάπη και στα πάθη του Ιησού Χριστού, δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι αυτός θα δεχόταν από αυτό μία πάρα πολύ μεγάλη αφορμή παρηγοριάς στις θλίψεις του, και, μπορούμε να πούμε, ότι το πέλαγος της λύπης του πάθους του θα μπορούσε να γίνη τότε ένα πέλαγος από γάλα. Επειδή, όμως, σχεδόν όλοι οι άνθρωποι, τόσο αυτοί που είναι άπιστοι, όσο και αυτοί που απέτυχαν ως χριστιανοί, έδειξαν μία αχάριστη διάθεσι σε μία τόσο μεγάλη αγάπη και στα πάθη του Ιησού, γι’ αυτό η πρόγνωσις της τόσο μεγάλης αχαριστίας του τόσου αναρίθμητου πλήθους των ανθρώπων, πρόσθεσε μία αμέτρητη λύπη στην καρδιά του λυτρωτή, γιατί γνώριζε από πριν, ότι κοντά στους τόσο αχάριστους επρόκειτο να είναι χωρίς ωφέλεια το πάθος του και το αίμα, που επρόκειτο να χύση για την ελευθερία τους, αυτό αντίθετα επρόκειτο να γίνη αιτία να γραφή αυστηρότατα η απόφασις της καταδίκης τους. Γι’ αυτό και με παράπονο έλεγε μαζί με τον Δαυίδ· «Ποια ωφέλεια θα υπάρξη αν χυθή το αίμα μου και αν κατέβω στον τάφο;» (Ψαλμ. 29, 11). Αυτός γνώριζε από πριν, ότι πεθαίνη για τους εχθρούς του και τέτοιους εχθρούς που δεν θέλουν ποτέ να συμφιλιωθούν μαζί του, αλλά θέλουν και επιθυμούν να είναι αιώνιοι εχθροί του. Αυτός γνώριζε από πριν, ότι για τέτοιους εχθρούς επρόκειτο όλες οι θεϊκές του φλέβες να αδειάσουν από το αίμα του· ότι για χάρι τους επρόκειτο να βυθισθή σε έναν κατακλυσμό από ονειδισμούς και βάσανα και, με λίγα λόγια, αυτός γνώριζε από πριν, ότι για τέτοιους αχάριστους αμαρτωλούς επρόκειτο να ξοδευθούν τόσο πολύτιμα αντιφάρμακα των παθών του και του θανάτου του άδικα και ανώφελα, διότι αυτοί από δική τους ευθύνη δεν ήθελαν να βοηθηθούν από αυτά – και να σωθούν, λόγω της ψυχρότητος της πίστεως και της αγάπης τους, αλλά ήθελαν να κολασθούν. Ώστε ποιος μπορει να καταλάβη πόση μεγάλη στενοχώρια και λύπη έβαλε στην καρδιά του Ιησού η πρόγνωσις όλων αυτών; Ποιος μπορεί να καταλάβη πόση λύπη πρόσθεσε στον Κύριο ο συλλογισμός αυτός ότι, δηλαδή, άδικα υποφέρει τόσους κόπους και πόνους και χωρίς ελπίδα να επιτύχη τον σκοπό εκείνον, για τον οποίον υπέφερε, που ήταν η σωτηρία όλων των ανθρώπων και η δόξα του Θεού; Γι’ αυτό και προλαβαίνοντας είπε μαζί με τον προφήτη Ησαΐα· «Εγώ έκανα την σκέψι, ότι άδικα κουράσθηκα και ανώφελα εξάντλησα την δύναμί μου» (Ησαΐας 49, 4). Ποιος μπορεί να φαντασθή πόσο του κακοφαινόταν να υποφέρη τόσο και να βασανίζεται σαν μία μητέρα με αμέτρητους πόνους για μία γέννα και κατόπιν να γεννά ένα νεκρό παιδί; Λοιπόν, για όλα αυτά είχε δίκαιο ο Ιησούς να έχη τόση αγωνία, ώστε να ιδρώση το αίμα· «Και επειδή περιέπεσε σε αγωνία, προσευχόταν θερμότερα και έγινε ο ιδρώτας του σαν σταγόνες αίματος, που έπεφταν στην γη» (Λουκ. 22, 44).

Τώρα εσύ, αγαπητέ, φαντάσου και σ’ αυτήν την ταλαιπωρία του Ιησού, πόσο είναι το μέρος που του πρόσφερες κι εσύ, και ποια ευχαριστία έδειξες στην αγάπη του ή ποιο κέρδος έβγαλες μέχρι τώρα από τους κόπους του; Εσύ αμέσως μόλις βγήκες από το θεϊκό λουτρό, που ο ίδιος με το αίμα του σου γνώρισε στην αγία εξομολόγησι, γύρισες πίσω, για να μολυνθής πάλι με τους προηγούμενους μολυσμούς και με τις συνήθεις σου παρανομίες. Όλα τα μέλη του Ιησού Χριστού μαρτυρούν την αγάπη, που σου έδειξε αυτός και που αντίστροφα όλα τα μέλη του Ιησού είναι μάρτυρες της αχαριστίας που έδειξες σ’ αυτόν. Εκείνο το Αίμα, που έγραψε στα μέλη του την αγάπη του προς εσένα, αυτό το ίδιο γράφει σ’ αυτά και την κακή ανταπόκρισι της αχαριστίας σου· και με όλα αυτά εσύ πάλι και πάλι ευχαριστιέσαι να ζης στην συνέχεια την προηγούμενη κακή σου ζωή και επιθυμείς να ζημιώνης παρά να υπηρετής με ψυχρότητα έναν κύριο, στον οποίο έχεις χρέος να προσφέρης το λιγώτερο ιδρώτα αντί ιδρώτα και αίμα αντί αίματος.

Ώστε, πρέπει να ντραπής πολύ, αδελφέ, για την προηγούμενη αχαριστία σου και στο εξής δώσε υπόσχεσι να φανής ευχάριστος στον Θεό και για εκπλήρωσι της ψυχρότητάς σου πρόσφερε αυτό το ίδιο αίμα του Ιησού Χριστού, το τόσο θερμό και τόσο ποθητό, το οποίο σαν μορφή ιδρώτα τρέχει από όλα τα μέλη του πρόθυμα, ως σμύρνα εκλεκτή, για να θεραπεύση τις πληγές σου και να σε απομακρύνη τόσο από την αμαρτία, ώστε να μη βρεθή πάνω σου κανένας μολυσμός ψυχής και σώματος. Γιατί αυτός ήταν και ο τελικός του σκοπός, να χύση ο Κύριος και τον ιδρώτα και το αίμα του, να καθαρίση την εκκλησία και να την κάνη ωραία και χωρίς κηλίδα, χωρίς να έχη καμμία ακαθαρσία και ρυτίδα, όπως λέει ο θείος Παύλος· «Ο Χριστός αγάπησε την εκκλησία και παρέδωσε τον εαυτό του γι’ αυτήν, για να την αγιάση, αφού την καθάρισε με το λουτρό του ύδατος για να παρουσιάση στον εαυτό του ένδοξη την εκκλησία, χωρίς να έχη κηλίδα ή ρυτίδα ή κάτι άλλο από τα παρόμοια, αλλά να είναι αγία και άψογη» (Εφεσ. 5, 25).

(«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΑ» ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, Έκδοσις Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου, Νέα Σκήτη Αγίου Όρους, 2008)

Συνιστούμε ανεπιφύλακτα στους επισκέπτες της ιστοσελίδος μας, το βιβλίο “ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΑ”, απόσπασμα του οποίου παραθέσαμε στο παρόν άρθρο, από τις εκδόσεις Νέας Σκήτης Αγίου Όρους.

alopsis.gr

Τρίτη 7 Απριλίου 2026

Μεγάλη Τρίτη: Για την πονηρή ερώτηση των Φαρισαίων σχετικά με την καταβολή φόρων στον Καίσαρα και τη θαυμαστή απόκριση του Κυρίου (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος)

[Υπομνηματισμός των εδαφίων Ματθ. 22, 15 – 22]

 «Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ (: τότε πήγαν οι Φαρισαίοι στον τόπο των συσκέψεών τους και συμφώνησαν να Τον παγιδεύσουν με ερωτήσεις)» [Ματθ. 22,15].

«Τότε». Πότε δηλαδή; Όταν προπάντων έπρεπε να δείξουν κατάνυξη, όταν έπρεπε να εκπλαγούν από την φιλανθρωπία Του, όταν έπρεπε να φοβηθούν για τα μέλλοντα, όταν έπρεπε να πιστέψουν και για τα μέλλοντα, λαμβάνοντας αφορμή από τα παρόντα. Καθόσον τα όσα ειπώθηκαν, βροντοφώναζαν και για τα γεγονότα του μέλλοντος· διότι πράγματι τελώνες και πόρνες πίστεψαν, και προφήτες και δίκαιοι φονεύθηκαν, και έπρεπε από όλα αυτά να μην έχουν καμία αμφιβολία και για τη δική τους απώλεια, αλλά αντιθέτως έπρεπε και να πιστέψουν και να σωφρονίζονται. Αλλά όμως ούτε και εδώ τερματίζουν τα έργα της κακίας τους, αλλά αυτή αυξάνεται διαρκώς και προχωρούν ακόμη παραπέρα. Και επειδή δεν μπορούσαν να Τον συλλάβουν (διότι φοβόντουσαν τα πλήθη του λαού) μεταχειρίστηκαν άλλη οδό, θέλησαν δηλαδή να Τον παρουσιάσουν ως επικίνδυνο και ως υπεύθυνο δημόσιων αδικημάτων.

«Καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν λέγοντες· διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων· εἰπὲ οὖν ἡμῖν, τί σοι δοκεῖ; ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; (: Του αποστέλλουν λοιπόν τους μαθητές τους μαζί με εκείνους που ανήκαν στο κόμμα του Ηρώδη, και Του είπαν: ‘’Διδάσκαλε, γνωρίζουμε ότι είσαι ειλικρινής και αληθινός και διδάσκεις τον δρόμο του Θεού με βάση την αλήθεια και χωρίς ψέματα, και δεν σε νοιάζει τίποτε, δεν φοβάσαι κανέναν˙ διότι δεν επηρεάζεσαι από σκέψεις και ιδέες ανθρώπων, ούτε χαρίζεσαι σε πρόσωπα). Πες μας λοιπόν, τι γνώμη έχεις; Επιτρέπεται ή δεν επιτρέπεται να δώσουμε κεφαλικό φόρο στον Καίσαρα και να αναγνωρίσουμε έτσι ότι είμαστε υποτελείς και δούλοι του Καίσαρα;’’ [συμπληρωματικό σχόλιο Παν. Τρεμπέλα: Έτσι οι Φαρισαίοι σκόπευαν ή να κινήσουν την οργή του πλήθους εναντίον Του, εάν επέτρεπε την πληρωμή του φόρου, ή να Τον καταγγείλουν μέσω των Ηρωδιανών ως επαναστάτη, εάν απαγόρευε την πληρωμή του])» [Ματθ. 22, 16-17].

Καθόσον βέβαια ήσαν φόρου υποτελείς, αφού είχαν περιέλθει υπό την εξουσία των Ρωμαίων. Επειδή λοιπόν γνώριζαν ότι οι οπαδοί του Θευδά και του Ιούδα, που έζησαν πριν από Αυτόν, γι΄ αυτόν τον λόγο θανατώθηκαν, επειδή δηλαδή επιχείρησαν αποστασία, ήθελαν και Αυτόν με αυτούς τους λόγους να Τον οδηγήσουν σε μια παρομοίου είδους υποψία. Για τον λόγο αυτόν και τους δικούς τους μαθητές απέστελλαν και τους στρατιώτες του Ηρώδη, σκάπτοντας διπλό γκρεμό γύρω από τον Χριστό και θέτοντας από παντού την παγίδα τους, ώστε, οτιδήποτε και αν επρόκειτο να απαντήσει ο Ιησούς, να Τον συλλάβουν.

Εάν μεν μιλούσε υπέρ της γνώμης των Ηρωδιανών, να Τον κατήγγειλαν οι μαθητές των ίδιων των Φαρισαίων που ήταν παρόντες· εάν πάλι ομιλούσε υπέρ της γνώμης των Φαρισαίων, να Τον κατηγορούσαν οι στρατιώτες του Ηρώδη. Μολονότι βέβαια είχε πληρώσει τα δίδραχμα, αλλά δεν το γνώριζαν αυτό. Και περίμεναν να φέρει αντίρρηση και προς τους δύο, αλλά επιθυμούσαν πολύ περισσότερο να πει κάτι εναντίον των Ηρωδιανών. Για τον λόγο αυτόν, αποστέλλουν και τους μαθητές τους, ωθώντας Αυτόν, με την παρουσία αυτών, προς αυτή την κατεύθυνση, ώστε να Τον παραδώσουν στον ηγεμόνα ως τύραννο. Αυτό βέβαια και ο Λουκάς το δήλωσε υπαινισσόμενος, λέγοντας ότι Τον ρωτούσαν παρουσία του πλήθους του λαού, ώστε να έχουν πολύ περισσότερους μάρτυρες. Αλλά όμως συνέβη εντελώς το αντίθετο διότι με την παρουσία περισσότερου πλήθους θεατών απέδειξαν την ανοησία τους.

Και προσέχετε την κολακεία τους και τον καλυμμένο δόλο τους. «Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός (: Διδάσκαλε, γνωρίζουμε ότι είσαι ειλικρινής και αληθινός και διδάσκεις τον δρόμο του Θεού με βάση την αλήθεια και χωρίς ψέματα, και δεν σε νοιάζει τίποτε, δεν φοβάσαι κανέναν˙ διότι δεν επηρεάζεσαι από σκέψεις και ιδέες ανθρώπων, ούτε χαρίζεσαι σε πρόσωπα)», λέγουν. Πώς λοιπόν λέγατε ότι είναι πλάνος και ότι πλανά τον λαό και ότι έχει δαιμόνιο και ότι δεν είναι απεσταλμένος από τον Θεό; Πώς πριν από λίγο θέλατε να Τον φονεύσετε;

Αλλά όλα γίνονται όπως ακριβώς τα είχε υπαγορεύσει η συκοφαντική τους διάθεση. Επειδή δηλαδή πριν από λίγο Τον ρώτησαν με αυθάδεια: «ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; (: Πες μας, με ποια εξουσία τα κάνεις αυτά;)» [Λουκ. 20, 22] και δεν έλαβαν απάντηση στην ερώτησή τους, αναμένουν να Τον εξαπατήσουν με την κολακεία τους και να τον πείσουν να πει κάτι εναντίον των νόμων που ίσχυαν και αντίθετο προς την εξουσία που κυβερνούσε. Για τον λόγο αυτόν βεβαιώνουν ότι λέγει και την αλήθεια ομολογώντας έτσι την πραγματικότητα, πλην όμως όχι με ορθή σκέψη, ούτε και με την θέλησή τους, και προσθέτουν τους λόγους  «οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός (: και δεν σε νοιάζει τίποτε, δεν φοβάσαι κανέναν˙δεν επηρεάζεσαι από σκέψεις και ιδέες ανθρώπων, ούτε χαρίζεσαι σε πρόσωπα)».

Πρόσεχε πώς αποκαλύπτονται θέλοντας να Τον οδηγήσουν να πει εκείνα τα λόγια, που θα Τον παρουσιάσουν αντίθετο και προς τον Ηρώδη και θα δημιουργήσει την υποψία ότι είναι τύραννος, ως αντιτιθέμενος προς τους νόμους, ώστε να Τον τιμωρήσουν ως στασιαστή και τύραννο. Διότι το «οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός (: και δεν σε νοιάζει τίποτε, δεν φοβάσαι κανέναν˙δεν επηρεάζεσαι από σκέψεις και ιδέες ανθρώπων, ούτε χαρίζεσαι σε πρόσωπα)» το έλεγαν υπονοώντας τον Ηρώδη και τον Καίσαρα. «Εἰπὲ οὖν ἡμῖν, τί σοι δοκεῖ; (: Πες μας λοιπόν, τι γνώμη έχεις;)». Τώρα τιμάτε και θεωρείτε διδάσκαλο εκείνον, που όταν σας μιλούσε για την σωτηρία σας Τον περιφρονούσατε και πολλές φορές Τον βρίζατε.

Επομένως παρουσιάστηκαν ως άνθρωποι που συμφωνούσαν μαζί Του. Και πρόσεχε την κακουργία τους: δεν λένε «πες μας ποιο είναι το καλό, ποιο το συμφέρον, ποιο το νόμιμο;», αλλά: «Ποια είναι η δική σου γνώμη;»· με αυτό προς ένα και μόνο απέβλεπαν, να Τον κατηγορήσουν και να Τον παρουσιάσουν ως εχθρό του άρχοντα. Και ο ευαγγελιστής Μάρκος επίσης το αποκαλύπτει αυτό και δηλώνει σαφέστερα την αυθάδειά τους και τη φονική διάθεσή τους, λέγοντας ότι αυτοί Τον ρώτησαν: «ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; δῶμεν ἢ μὴ δῶμεν; (: πες μας λοιπόν: Επιτρέπεται ή όχι να πληρώνουμε κεφαλικό φόρο στον Καίσαρα; Ναι ή όχι; Να δώσουμε ή να μη δώσουμε τον φόρο αυτό;)» [Μαρκ. 12, 14]. Έτσι ήσαν μεν γεμάτοι από θυμό και φούντωνε η συκοφαντική τους διάθεση, αλλά υποκρίνονταν υποταγή.

Τι τους απαντά λοιπόν ο Ιησούς; «Τί με πειράζετε, ὑποκριταί; (: γιατί προσπαθείτε να με εκθέσετε σε πειρασμό, υποκριτές;)» [Ματθ. 22, 18]. Βλέπεις πώς τους ομιλεί κατά τρόπο που τους ελέγχει σε μεγαλύτερο βαθμό; Επειδή δηλαδή η κακία τους ήταν ολοκληρωμένη  και ολοφάνερη, τους δίνει βαθύτερο χτύπημα, κατά πρώτον με το να προκαλέσει σύγχυση σε αυτούς και να τους αποστομώσει και δεύτερο με το φανερώσει ενώπιον όλων τα κρυφά σχέδιά τους και στη συνέχεια με το να αποκαλύψει σε όλους με ποιες διαθέσεις Τον πλησιάζουν. Αυτά δεν τα έκανε με σκοπό να μειώσει την κακία τους, ώστε να μην επιχειρούν και πάλι να Τον βλάψουν με τις ίδιες ενέργειές τους.

Μολονότι βέβαια τα λόγια τους ήσαν γεμάτα από πολλή τιμή, καθόσον και Διδάσκαλο Τον αποκαλούσαν και Τον επιβεβαίωναν ότι λέγει την αλήθεια και ότι τάχα δεν ήταν προσωπολήπτης, επειδή όμως ήταν Θεός, τίποτε από όλα αυτά δεν υπήρχε που να μην το γνώριζε. Για τον λόγο αυτόν έπρεπε και εκείνοι να αναλογίζονται ότι η επίπληξή Του δεν ήταν προϊόν στοχασμού, αλλά απόδειξη ότι γνωρίζει τις απόκρυφες σκέψεις τους.

Δε σταμάτησε όμως μέχρι την επίπληξη, αν και ήταν αρκετό και μόνο το ότι έλεγξε την σκέψη τους να καταισχύνει την πονηρία τους,  αλλά όμως δεν σταματά μέχρι εδώ, αλλά και με άλλο τρόπο τους αποστομώνει. Διότι τους λέγει: «Ἐπιδείξατέ μοι τὸ νόμισμα τοῦ κήνσου (: Δείξτε μου το νόμισμα με το οποίο πληρώνεται ο φόρος) Οἱ δὲ προσήνεγκαν αὐτῷ δηνάριον (: αυτοί λοιπόν του έφεραν ένα δηνάριο, το οποίο ως νόμισμα ρωμαϊκό έφερε επάνω την εικόνα και την επιγραφή του Καίσαρα)»· και μόλις το έδειξαν, πράγμα που πάντοτε κάνει, τους απαντά με τα ίδια τα λόγια τους και τους αναγκάζει να παραδεχθούν ότι επιτρέπεται, πράγμα που ήταν λαμπρή και φανερή νίκη. Ώστε όταν ρωτά, δεν ρωτά γιατί δεν γνωρίζει, αλλά επειδή θέλει να τους παρουσιάσει υπεύθυνους από τις δικές τους απαντήσεις. Επειδή λοιπόν τους ρώτησε «Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη, καὶ ἡ ἐπιγραφή; (: και τότε δείχνοντας το νόμισμα τούς λέει: Τίνος είναι αυτή η εικόνα και η επιγραφή;)» και απάντησαν ότι είναι του Καίσαρα, τους λέγει «Ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος, Καίσαρι (: Δώστε λοιπόν πίσω στον Καίσαρα εκείνα που ανήκουν στον Καίσαρα)». Αυτό βέβαια δεν σημαίνει να δώσουν, αλλά να αποδώσουν, πράγμα που αποδεικνύεται και από την εικόνα και από την επιγραφή.

Στη συνέχεια για να μην πουν :«μας προτρέπεις να υποτασσόμαστε σε ανθρώπους;» πρόσθεσε «καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ (: και στον Θεό δώστε εκείνα που ανήκουν στο Θεό. Στον Καίσαρα και στους άρχοντες ανήκουν οι φόροι και ο σεβασμός και η υποταγή  στους νόμους, εφόσον αυτά δεν σας ζημιώνουν στην ευσέβεια˙ η ψυχή σας όμως και ολόκληρο το εσωτερικό σας και όλος ο εαυτός σας ανήκουν στον Θεό)» [Ματθ. 22, 21]. Διότι είναι δυνατόν και προς τους ανθρώπους να εκπληρώνει κανείς τις υποχρεώσεις του και στον Θεό να αποδίδει, αυτά που οφείλουμε να αποδίδουμε στον Θεό.

Για τον λόγο αυτόν και ο Παύλος λέγει «ἀπόδοτε οὖν πᾶσι τὰς ὀφειλάς, τῷ τὸν φόρον τὸν φόρον, τῷ τὸ τέλος τὸ τέλος, τῷ τὸν φόβον τὸν φόβον, τῷ τὴν τιμὴν τὴν τιμήν (: αποδώστε λοιπόν σε όλους όσους κατέχουν εξουσία, ό,τι τους οφείλετε ως χρέος και καθήκον. Σε εκείνον που εισπράττει τον φόρο για τα εισοδήματα και τον κεφαλικό φόρο, αποδώστε τον φόρο. Σε εκείνον που εισπράττει τους τελωνειακούς δασμούς, αποδώστε τον τελωνειακό δασμό. Σε εκείνον που ανήκει ο βαθύς σεβασμός, αποδώστε τον βαθύ σεβασμό. Σε εκείνον που ανήκει η τιμή, αποδώστε την τιμή)» [Ρωμ. 13, 7]. Εσύ όμως όταν ακούσεις «Ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος, Καίσαρι (: δώστε λοιπόν πίσω στον Καίσαρα εκείνα που ανήκουν στον Καίσαρα)» γνώριζε ότι ο Κύριος παραγγέλλει εκείνα μόνο, που δεν παραβλάπτουν την ευσέβεια, διότι εάν συμβαίνει κάτι τέτοιο, αυτό δεν αποτελεί οφειλή προς τον Καίσαρα, αλλά το παρόμοιο είναι φόρος και δασμός του διαβόλου.

Όταν τα άκουσαν αυτά οι Φαρισαίοι αποστομώθηκαν και θαύμασαν την σοφία Του [«Καὶ ἀκούσαντες, ἐθαύμασαν (: κι όταν άκουσαν την απάντηση, θαύμασαν)» [Ματθ. 22, 22]. Βέβαια έπρεπε να πιστέψουν και να εκπλαγούν από τα λόγια Του, καθόσον τους έδωσε δείγματα της θεότητάς Του και με το ότι τους απεκάλυψε τα μυστικά σχέδιά τους και με το ότι τους αποστόμωσε με επιείκεια. Τι λοιπόν; Πίστεψαν; Καθόλου· αλλά «ἀφέντες αὐτὸν, ἀπῆλθον (: Τον άφησαν τότε κι έφυγαν)» [Ματθ. 22, 22]· και μετά από αυτούς Τον πλησίασαν οι Σαδουκκαίοι.

ΠΗΓΕΣ:

http://khazarzar.skeptik.net/pgm/PG_Migne/John%20Chrysostom_PG%2047-64/In%20Matthaeum.pdf

Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλία Ο΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, τόμος 11Α, σελίδες 432-441.

Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 68, σελ. 112-116.

Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html

http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm

http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm

(Επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος)

alopsis.gr 

Δευτέρα 6 Απριλίου 2026

Μεγάλη Τρίτη (Αρχ. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος)

(Μ. ΔΕΥΤΕΡΑ ΕΣΠΕΡΑΣ)

Κατά την Μ. Τρίτην επιτελούμεν ανάμνησιν της περί των δέκα παρθένων γνωστοτάτης παραβολής του Κυρίου. Η Εκκλη­σία μας
καλεί να είμεθα έτοιμοι διά να υποδεχθώμεν, κρατούντες τας λαμπάδας των αρετών
μας, τον ουράνιον Νυμφίον, τον Κύριον Ιησούν, ο Οποίος θα έλθη αιφνιδίως, είτε
ειδικώς κατά την στιγμήν του θανάτου μας, είτε γενικώς κατά την Δευτέραν
Παρουσίαν. Επίσης μας καλεί, φέρουσα ενώπιόν μας και την παραβολήν των τα­λάντων, να καλλιεργήσωμεν και να αυξήσωμεν τα
χαρίσματα που μας έδωσεν ο Θεός.


Το «Ωρολόγιον» της
Εκκλησίας μας λέγει:

«Της των δέκα παρθένων παραβολής την ανάμνησιν ποιούμεθα σήμερον, ην ελάλησεν
ο Ιησούς μετά και άλλων τοιούτων παραβολών, ερχόμενος επί το πάθος. Διδάσκει
ημάς η παραβολή αύτη, ίνα μη, το μέγα της παρθενίας έργον κατορθούντες,
αμελώμεν των λοιπών και μάλιστα της ελεημοσύνης, δι’ ής η λαμπάς της παρθενίας
φαιδρύνεται. Έτι δε ίνα, το τέλος της ζωής ημών αγνοούντες, υπάρχωμεν πάσαν
ώραν έτοιμοι προς αυτό, ως αι φρόνιμοι παρθένοι, προς την του Νυμφίου απάντησιν,
μήποτε αιφνιδίως ελθόντος αυτού και κλεισθείσης της θύρας του ουρανίου
νυμφώνος, ακούσωμεν και ημείς, ως μωραί, την φρικτήν εκείνην απόφασιν· Αμήν
λέγω υμίν, ουκ οίδα υμάς».

Εις αυτά κυρίως τα θέματα
είνε αφιερωμένη και η υμνογραφία της ημέρας.

Ωραιότατον είνε το πρώτον
τροπάριον των αίνων:

«Εν ταις λαμπρότησι των άγιων σου πώς εισελεύσομαι ο ανάξιος; Εάν γαρ
τολμήσω συνεισελθείν εις τον νυμφώνα, ο χιτών με ελέγχει, ότι ουκ έστι του
γάμου, και δέσμιος εκβαλούμαι υπό των Αγγέλων. Καθάρισον, Κύριε, τον ρύπον της
ψυχής μου και σώσον με ως φιλάνθρωπος».

Δηλαδή: Μέσα εις την
Βασιλείαν Σου, Κύριε, όπου ακτινοβολούν οι λαμπροφορούντες άγιοί Σου, πώς θα
(δυνηθώ να) εισέλθω εγώ ο ανάξιος; Διότι εάν τολμήσω να εισέλθω μαζί με αυτούς
εις την αίθουσαν των γάμων Σου (δηλαδή εις την Βασιλείαν Σου), φανερώνει την αναξιότητά
μου το ένδυμα (της ψυχής μου), που είνε (πλήρες κηλίδων από τας αμαρτίας μου και
δια τούτο) ακατάλληλον διά τον γάμον, και τότε οι Αγγελοι θα με δέσουν και θα με
ρίψουν έξω. Αλλά, Κύριε, (Σε παρακαλώ:) καθάρισε τας κηλίδας της ψυχής μου και
σώσε με, ως φι­λάνθρωπος που είσαι.

Ας ίδωμεν και το τελευταίον
τροπάριον της Ακολουθίας αυτής:

«Ιδού σοι το τάλαντον ο Δεσπότης εμπιστεύει, ψυχή μου· φόβω δέξαι το
χάρισμα, δάνεισαι τω δεδωκότι, διάδος πτωχοίς και κτήσαι φίλον τον Κύριον ίνα
στης εκ δεξιών αυτού, όταν έλθη εν δόξη, και ακούσης μακαρίας φωνής· είσελθε,
δούλε, εις την χαράν του Κυρίου σου. Αυτής αξίωσόν με, Σωτήρ, τον πλανηθέντα,
διά το μέγα σου έλεος».

Δηλαδή: Ιδού, ω ψυχή μου, ο
Δεσπότης σου εμπιστεύεται το χάρισμα· δέξαι αυτό με φόβον δάνεισε (διά της
ελεημοσύνης) Αυτόν που σου το έδωσε (τον Χριστόν)· μοίρασε αγαθά εις τους
πτωχούς και (με την ελεήμονα δράσιν σου) απόκτησε φίλον σου τον Κύριον, διά να
σταθής εις τα δεξιά Του, όταν θα έλθη ενδόξως, και να ακούσης την μακαρίαν
φωνήν Του (να λέγη εις σε): Είσελθε, δούλε, εις την χαράν του Κυρίου σου. Αυτής
της χαράς, Σωτήρ μου, αξίωσε εμέ, που επλανήθην (εις τα σκότη της αμαρτίας)·
(Σου ζητώ αυτό,) επειδή έχεις άπειρον ευσπλαγχνίαν.

(«Περίοδος Τριωδίου» Αρχ. Επιφανίου Ι. Θεοδωροπούλου,
Ιερόν Ησυχαστήριον Κεχαριτωμένης Θεοτόκου Τροιζήνος)

alopsis.gr 

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι. Θυσιάστηκαν για την Λευτεριά της Ελλάδας.

Μεσολόγγι πόλη Ιερή. Κάθε χρόνο την Κυριακή των Βαΐων εορτάζει και πανηγυρίζει την ηρωική έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Την έξοδο των π...