Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026

Ο Ακάθιστος Ύμνος (την 5η εβδομάδα των Νηστειών)

Αποσπάσματα:

«Τά δεκατρία «Χαῖρε»,, πού κατακλείουν τούς περιττούς Οἴκους, δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά μία ἐπέκτασις καί ποιητική ἀναδίπλωσις καί ἐπεξεργασία τοῦ ἀγγελικοῦ ἀσπασμοῦ «Χαῖρε κεχαριτωμένη». (Λουκ. 1, 28).

Ὁ πρωτοστάτης ἄγγελος, ὁ Γαβριήλ, ἔρχεται καί φέρνει τό θεϊκό μήνυμα, τό «χαῖρε», στήν Θεοτόκο (Α)

ἐκείνη ἀπορεῖ γιά τόν παράδοξο τρόπο τῆς συλλήψεως (Β)

· ὁ Γαβριήλ τῆς ἐξηγεῖ τήν ἀπόρρητο βουλή τοῦ Θεοῦ (Γ)

καί ἡ δύναμις τοῦ Ὑψίστου ἐπισκιάζει τήν ἀπειρόγαμο Παρθένο καί συλλαμβάνει τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ (Δ).

Ἡ Θεοτόκος ἐπισκέπτεται τήν συγγενῆ της Ἐλισάβετ, τήν μέλλουσα μητέρα τοῦ Προδρόμου, καί ἀνταλλάσσουν προφητικούς λόγους (Ε).

Ὁ Ἰωσήφ, ὁ μνηστήρ τῆς Παρθένου, ταράσσεται ἀπό τήν ζάλη τῶν ἀμφιβόλων λογισμῶν, ἀλλά πληροφορεῖται ἀπό τόν ἄγγελο τό μυστήριο τῆς συλλήψεως (Ζ).

Ὁ Χριστός γεννᾶται καί οἱ ποιμένες προσκυνοῦν τόν ἀμνό τοῦ Θεοῦ (Η).

Ὁ θεοδρόμος ἀστήρ δείχνει τόν δρόμο στούς μάγους τῆς Ἀνατολῆς (Θ),

αὐτοί τόν προσκυνοῦν (Ι)

καί δι᾿ ἄλλης ὁδοῦ ἀναχωροῦν γιά τήν Βαβυλῶνα, οἱ θεοφόροι κήρυκες (Κ).

Στήν Αἴγυπτο ὁ φυγάς Κύριος συντρίβει τά εἴδωλα καί μέ τόν φωτισμό τῆς ἀληθείας διώχνει τό σκότος τοῦ ψεύδους (Λ).

Καί ὁ Συμεών δέχεται στήν ἀγκάλη του ὡς βρέφος τεσσαρακονθήμερο τόν τέλειο Θεό καί λαμβάνει τήν ποθητή ἀπόλυσι (Μ).

Ἐδῶ τελειώνει τό πρῶτο μισό μέρος τοῦ ὕμνου, τό ἱστορικό, πού περιλαμβάνει τούς πρώτους Οἴκους, ἀπό τό Α ὡς τό Μ.

Οἱ ὑπόλοιποι, ἀπό τό Ν ὡς τό Ω, ἀποτελοῦν μιά θεολογική - θεωρητική ἐπεξεργασία τοῦ μυστηρίου τῆς Σαρκώσεως.

Ἡ νέα κτίσις, πού δημιουργεῖ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ μέ τήν σάρκωσί Του, δοξολογεῖ τόν δημιουργό (Ν).

Ὁ παράξενος – «ὁ ξένος» – τόκος προτρέπει τούς ἀνθρώπους νά ξενωθοῦν ἀπό τόν κόσμο καί νά μεταθέσουν τόν νοῦ των στόν οὐρανό (Ξ).

Ὅλος ἦταν στήν γῆ ὁ δοξολογούμενος Λόγος, ἀλλά καί ἀπό τόν οὐρανό δέν ἀπουσίαζε (Ο).

Οἱ ἄγγελοι θαύμασαν τό ἔργο τῆς ἐνανθρωπήσεως καί τήν κοινωνία τοῦ Θεοῦ καί τῶν ἀνθρώπων (Π).

Οἱ σοφοί καί ρήτορες τοῦ κόσμου ἔμειναν ἄφωνοι, μή μπορώντας νά ἐξηγήσουν τό μυστήριο τοῦ παρθενικοῦ τόκου (Ρ).

Ὁ Ποιμήν - Θεός γίνεται πρόβατο - ἄνθρωπος θέλοντας νά σώσῃ τόν κόσμο (Σ).

Ἡ Παρθένος γίνεται φυλακτήριο τεῖχος τῶν παρθένων καί ὅλων τῶν πιστῶν (Τ).

Κανείς ὕμνος δέν μπορεῖ νά πληρώσῃ τόν φόρο τοῦ χρέους στόν Σαρκωθέντα Βασιλέα (Υ).

Ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ φωτοδόχος λαμπάς, πού μᾶς καθοδηγεῖ στήν γνῶσι τοῦ Θεοῦ (Φ).

Ὁ Χριστός ἦλθε στόν κόσμο γιά νά τοῦ δώσῃ χάρι καί συγχώρησι (Χ).

Ἡ δοξολογία πρός τόν Υἱό συνδέεται καί πρός τήν ἀνύμνησι τοῦ ἐμψύχου ναοῦ Του, τῆς Θεοτόκου (Ψ).»

+++

«Ὁ λαός ἐπαναλαμβάνει στό τέλος κάθε Οἴκου τό ἐφύμνιο - τήν ἐπῳδό - σέ ἦχο πάλι πλ. δ’: «Χαῖρε, νύμφη ἀνύμφευτε», στούς περιττούς οἴκους· «Ἀλληλούϊα», στούς ἀρτίους. Ὅταν ὁ Ἀκάθιστος συνεδέθη μέ τά ἱστορικά γεγονότα, πού ἀναφέρονται στή σωτηρία τῆς Κωνταντινουπόλεως, τότε συνετέθη νέο εἰδικό προοίμιο, γεμάτο δοξολογία καί ἱκεσία, τό τόσο γνωστό «Τῇ ὑπερμάχῳ».
Στήν ὑπέρμαχο στρατηγό, ἡ πόλις τῆς Θεοτόκου, πού λυτρώθηκε χάριν σ᾿ Αὐτήν ἀπό τά δεινά, ἀναγράφει τά νικητήρια καί παρακαλεῖ Αὐτήν πού ἔχει τήν ἀκαταμάχητη δύναμι νά τήν ἐλευθερώνῃ ἀπό τούς ποικίλους κινδύνους γιά νά τήν δοξολογῇ κράζοντας τό «Χαῖρε, νύμφη ἀνύμφευτε».

Ἀπό τό βιβλίο τοῦ : ΛΟΓΙΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ, ἐκδ. Α. Δ

ηλ. πηγή κειμένου

εικόνες από την ανάρτηση:

Οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου: απόδοση σε απλή γλώσσα και εικονογράφηση για κάθε Οίκο

antexoume.wordpress 

Ακάθιστος Ύμνος: γιατί ονομάστηκε “Ακάθιστος” και γιατί ψάλλεται κατά την διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής;

Ο Ακάθιστος Ύμνος εψάλη το καλοκαίρι του 626 μετά από την σωτηρία της Πόλης (8 Αυγούστου).

Σύμφωνα με θεολόγους ο Ακάθιστος Ύμνος ψάλλεται παρ΄όλα αυτά την Μεγάλη Τεσσαρακοστή (και όχι τον 15Άυγουστο) για να συνοδεύσει την γιορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Η μεγάλη γιορτή του Ευαγγελισμού, επειδή βρίσκεται ημερολογιακά μέσα σε περίοδο Νηστείας, στερείται προεόρτιων και μεθεόρτιων. Ο Ακάθιστος Ύμνος, λοιπόν, έρχεται να συνοδέψει την γιορτή του Ευαγγελισμού και να καλύψει το κενό που δημιουργείται λόγω της περιόδου της Νηστείας, όσον αφορά τα προεόρτια και μεθεόρτια.
Και επειδή ο εορτασμός χαρμόσυνων γεγονότων, κατά την περίοδο Νηστείας, επιτρέπεται μόνο το Σάββατο και την Κυριακή, η ψαλμωδία του Ακάθιστου ψάλλεται κατά τα απόδειπνα των Παρασκευών τα οποία λειτουργικά ανήκουν στην ημέρα του Σαββάτου.

Γιατί ονομάζεται Ακάθιστος Ύμνος;

Για να βρούμε την απάντηση στην ερώτηση αυτή θα πρέπει να ανατρέξουμε στην ιστορία και να δούμε τα ιστορικά στοιχεία του Ακάθιστου Ύμνου. Σύμφωνα με το Συναξαριστή ή Συναξάρι ο Ακάθιστος Ύμνος ψάλει το καλοκαίρι του 626. Την εποχή εκείνη ο αυτοκράτορας Ηράκλειος βρισκόταν σε εκστρατεία στο εσωτερικό της Ασίας. Την απουσία του αυτοκράτορα εκμεταλλεύτηκαν οι Πέρσες και οι Άβαροι οι οποίοι πολιόρκησαν το Βυζάντιο. Ο φρούραρχος Βώνος και ο Πατριάρχης Σέργιος εμψύχωναν το λαό που ετοιμαζόταν να πολεμήσει τις πολεμικές μηχανές των Περσών και των Αβαρών, χωρίς να έχει πολλές ελπίδες για νίκη. Ο Πατριάρχης Σέργιος κρατώντας την εικόνα της Παναγίας των Βλαχερνών, περιδιάβαινε τα τείχη από άκρη σε άκρη για να δώσει θάρρος και ελπίδα. Την ημέρα που οι εχθροί της Πόλης ετοίμαζαν τη μεγάλη τους επίθεση και καθώς ο Πατριάρχης Σέργιος, κρατώντας την εικόνα της Παναγίας προσπαθούσε να εμψυχώσει το λαό, ένας μεγάλος ανεμοστρόβιλος προξένησε ανεπανόρθωτες ζημίες σε μεγάλο μέρος της ναυτικής δύναμης των εχθρών αναγκάζοντάς τους να αλλάξουν σχέδια και να λύσουν την πολιορκία.

Βλέποντας ο λαός το θαύμα αυτό και θέλοντας να ευχαριστήσει την Παναγία συγκεντρώθηκε στο Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών όπου όλοι οι πιστοί, όρθιοι, έψαλλαν, ως δοξολογία και ευχαριστία για την σωτηρία της Πόλης, τον Ύμνο προς την Παναγία, ο οποίος αργότερα θα ονομαστεί Ακάθιστος διότι «ορθοστάδην τότε πας ο λαός κατά την νύκτα εκείνην τον ύμνον τη του Λόγου Μητρί έμελψαν και ότι πάσι τοις άλλοις οίκοις καθήσθαι εξ έθους έχοντες, εν τοις παρούσι της θεομήτορος όρθοὶ πάντες ακροώμεθα».

στοιχεία από εδώ

https://www.youtube.com/embed/bfhYMmx-ySQ?version=3&rel=1&showsearch=0&showinfo=1&iv_load_policy=1&fs=1&hl=el-po&autohide=2&wmode=transparent

antexoume.wordpress 

Γέροντος Ἰουστίνου Πίρβου. «Ὁ γνήσιος χριστιανὸς δὲν ζεῖ μὲ φόβο καὶ ἀγωνία γιὰ τὸ πότε θὰ ξεσπάσει ἕνας πόλεμος ἢ πότε θὰ πέσει μία βόμβα στὸ κεφάλι του»

«Γιὰ τὸν ἀληθινὸ χριστιανὸ δὲν ἔχει σημασία πότε θὰ ἔλθει ἕνας πόλεμος ἢ ἕνας διωγμός. Ὁ ἀληθινὸς χριστιανὸς εἶναι πάντα ἕτοιμος, προετοιμασμένος μὲ ἀναμμένη τὴν λαμπάδα τῆς ψυχῆς του, γιὰ νὰ συναντήσει τὸν Οὐράνιο Νυμφίο. 

Ὁ γνήσιος χριστιανὸς δὲν ζεῖ μὲ φόβο καὶ ἀγωνία γιὰ τὸ πότε θὰ ξεσπάσει ἕνας πόλεμος ἢ πότε θὰ πέσει μία βόμβα στὸ κεφάλι του. Ἀναζητεῖ τρόπους νὰ θυσιάζεται περισσότερο γιὰ τὸν πλησίον του καὶ γιὰ τὸν Θεό. Ὁ ἀληθινὸς χριστιανὸς ἀναζητεῖ μέσα του τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν καὶ δὲν φοβᾶται τίποτε στὴν ἐφήμερη τούτη ζωή. Γι' αὐτὸν ἡ λύπη εἶναι χαρὰ καὶ ὁ Σταυρὸς εἶναι ἀνάσταση. 

Οὕτως ἢ ἄλλως, ἡ ζωή μας εἶναι στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ καὶ μόνον Ἐκεῖνος γνωρίζει τὸ τέλος τοῦ ἀνθρώπου. Ἑπομένως, ἂς μὴν φοβόμαστε ὅταν ἀκοῦμε γιὰ πολέμους καὶ ἄλλα φοβερὰ γεγονότα, διότι ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ συμβοῦν, ὅπως... εἶπε ὁ Σωτῆρας μας (βλ. Ματθ. 24, 6 καὶ Μάρκ. 13, 7). Φόβο θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουμε γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ψυχές μας δὲν εἶναι ἕτοιμες νὰ συναντήσουν τὸν Χριστό».

Γέροντος Ἰουστίνου Πίρβου

πηγή 

πηγή: orthodoxia-ellhnismos.gr

makkavaios.blogspot 

Πέμπτη 26 Μαρτίου 2026

Πόσο δηλητηριασμένοι εἶναι οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὴν κακία!

Πόσο δηλητηριασμένοι είναι οι άνθρωποι από την κακία! Ενώ ο Θεός ψάχνει να βρει έστω και μια καλή πράξη στον πιο αμαρτωλό άνθρωπο, για να τον σώσει, οι άνθρωποι ψάχνουν στον πιο Δίκαιο έστω και μία αμαρτία, για να τον σκοτώσουν!

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

Από το βιβλίο: Ομιλίες και Μελέτη για τα Σύμβολα και τα Σημεία. Εκδόσεις “Ορθόδοξος Κυψέλη”

πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2025/03/blog-post_70.html

hristospanagia.gr 

Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης. Ἄγριο πρᾶγμα ὁ πόλεμος... Γι' αὐτὸ βάλε μπροστά το μεγάλο ὅπλο...

«Ἄγριο πρᾶγμα ὁ πόλεμος. Μήπως καὶ ὁ πνευματικός, ὁ ἀόρατος, εὔκολος εἶναι; Ἀκήρυχτος πόλεμος, νὰ ποῦμε. Ἀόρατος ὁ ἐχθρός, κάθε λεπτὸ μιὰ μάχη ἰσχυρή. Ἐκεῖ ποὺ χτυπᾶ τὸν λογισμὸ καὶ τρέχουν οἱ ἐνισχύσεις, ἐπιτίθεται στὸ σῶμα, κυριεύει τὴν ἐπιθυμία, πυροβολεῖ τὴν ὑπομονή, βομβαρδίζει μὲ τὴν ἀμέλεια, σὲ ρίχνει στὸ χαντάκι τῆς ἀκηδίας. 

Χρησιμοποιεῖ ὁ ἐχθρὸς τὰ ὅπλα ποὺ τοῦ ἔδωσες, τὰ πάθη σου. Μὲ αὐτὰ σὲ πολεμᾶ. Γι' αὐτὸ καὶ ἐσὺ βάλε μπροστά το μεγάλο ὅπλο. Τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου. "Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με"».

Ὁσίου Γέροντος Ἐφραίμ τοῦ Κατουνακιώτου 

πηγή

πηγή:  orthodoxia-ellhnismos.gr

https://makkavaios.blogspot.com/2026/03/blog-post_16.html

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς. Στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.

(Λουκ. α’ 24-38)

Ὅπως ὁ ἥλιος καθρεφτίζεται στά καθαρά καί διαυγή νερά, ἔτσι κι ὁ οὐρανός στήν καθαρή κι ἁγνή καρδιά.
Τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι πανταχοῦ παρόν κι ἀναπαύεται σέ πολλά σημεῖα τοῦ ἀχανοῦς σύμπαντος. Τό μέρος ἐκεῖνο ὅμως ὅπου ἀγαπάει κι ἐπιθυμεῖ περισσότερο ἀπ᾿ ὅλα νά κατοικεῖ, εἶναι ἡ ἁγνή καρδιά τοῦ ἀνθρώπου. Ἐκεῖ εἶναι τό πραγματικό Του ἐνδιαίτημα, ἡ κατοικία του. Ὅλοι οἱ ἄλλοι τόποι εἶναι ἁπλά τό ἐργαστήριό Του.
Ἡ καρδιά τοῦ ἀνθρώπου δέ μένει ποτέ ἄδεια. Πάντα ὑπάρχει κάτι νά τήν καλύψει: ἡ καθαρότητά της.
Κάποτε, γιά κάποιο διάστημα, τήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου τή γέμιζε μόνο ὁ Θεός. Τότε ἡ καρδιά ἦταν καθρέφτης τοῦ κάλλους τοῦ Θεοῦ, ἕνας ὕμνος καί μιά δοξολογία γιά τό Θεό.
Ὑπῆρχε ἕνας καιρός πού ἡ καρδιά τοῦ ἀνθρώπου βρισκόταν πραγματικά στά χέρια τοῦ Θεοῦ, ἀπαλλαγμένη ἀπό κίνδυνο. Ὅταν ὅμως ὁ ἄνθρωπος μέ τήν παραφροσύνη του πῆρε τά πράγματα στά δικά του χέρια, τήν καρδιά του τήν κυνήγησαν πολλά ἄγρια θηρία. Κι ἀπό τότε ξεκίνησε ἐσωτερικά μέν ἡ δουλεία τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς, ἐξωτερικά δέ αὐτό πού λέμε ἱστορία τοῦ κόσμου.
Ἀδύναμος πιά νά κουμαντάρει τήν καρδιά του ὁ ἄνθρωπος ἀναζήτησε στήριξη στά ἔμψυχα ὄντα ἤ καί στά ἄψυχα πράγματα πού τόν περιέβαλαν. Ὅ,τι κι ἄν βρῆκε ὁ ἄνθρωπος ὅμως γιά νά στηρίξει καί νά ἐνισχύσει τήν καρδιά του, ἀποδείχτηκε πώς αὐτό τήν τραυμάτιζε καί τήν πλήγωνε μόνο.
Καϋμένη καρδιά τοῦ ἀνθρώπου! Αἰχμαλωτίστηκες ἀπό πολλά πράγματα πού δέν εἶχαν καμιά δικαιοδοσία σέ σένα, καμιά ἐξουσία πάνω σου. Βρέθηκες σάν τό μαργαριτάρι ἀνάμεσα σέ χοίρους. Πόσο σέ σκλήρυνε ἡ μακροχρόνια δουλεία, πόσο σέ σκότισε τό μαῦρο σκοτάδι ὅπου κινεῖσαι! Ὁ Θεός ὁ ἴδιος κατέβηκε ἀπό τόν οὐρανό γιά νά σ᾿ ἐλευθερώσει ἀπό τή δουλεία, νά σέ γλιτώσει ἀπό τό σκοτάδι, νά σέ θεραπεύσει ἀπό τή λέπρα τῆς ἁμαρτίας σου, νά σέ ἀναλάβει ξανά στά δικά Του χέρια!
Ἡ ἔλευση τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο κι ἡ πορεία Του ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους εἶναι ἡ πιό θαυμαστή κι ἀνυπέρβλητη ἔνδειξη τῆς ἀγάπης Του γιά τόν ἄνθρωπο. Εἶναι ὁ εὐαγγελισμός, ἡ εὐχάριστη εἴδηση τῆς ὕψιστης χαρᾶς γιά τήν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς καί τό πιό ὀλέθριο γεγονός γιά τήν ἀκαθαρσία της.
Τήν ἔλευση τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο θά τήν παρομοιάζαμε μέ τήν ἐμφάνιση πύρινου στύλου στά σκοτάδια τῆς ἀβύσσου. Ἡ εἴδηση γιά τήν ἔλευσή Του ξεκίνησε μέ ἕναν ἄγγελο καί μιά κόρη παρθένο, μιά συνομιλία πού ἔγινε ἀνάμεσα στήν οὐράνια καί τήν ἐπίγεια ἁγνότητα.
Ὅταν ἡ ἀκάθαρτη καρδιά συναντιέται μέ μιάν ἄλλη, ἐπίσης ἀκάθαρτη, θά προκύψει σύγκρουση. Ὅταν ἡ ἀκάθαρτη καρδιά συναντιέται μέ μιάν ἄλλη, καθαρή καρδιά, πάλι θά ᾿χουμε σύγκρουση. Μόνο ὅταν ἡ καθαρή καρδιά συναντηθεῖ μέ μιάν ἄλλη καθαρή ἔχουμε χαρά, εἰρήνη καί εὐφροσύνη.
Ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ εἶναι ὁ πρῶτος ἀγγελιοφόρος τῆς εὐχάριστης εἴδησης γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Τό θαυμαστό γεγονός τοῦ Θεοῦ γιά τή λύτρωση καί τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου δέ θά μποροῦσε νά συμβεί χωρίς νά φανεῖ ἡ θαυματουργή ἐνέργεια καί δύναμή Του. Ἡ πρώτη ἀπ᾿ ὅλους τούς ἀνθρώπους πού ἄκουσε τή σωτήρια αὐτή εἴδηση ἦταν ἡ πάναγνη Παρθένος. Καί τήν ἄκουσε μέ φόβο, μέ δέος. Ὁ οὐρανός καθρεφτιζόταν στήν ἁγνή καρδιά της ὅπως ὁ ἥλιος στά καθαρά καί διαυγή νερά. Στήν καρδιά της ὁ Κύριος καί Δημιουργός τοῦ νέου κόσμου καί ἀνακαινιστής τοῦ παλαιοῦ, ἐπρόκειτο νά γείρει τό κεφάλι Του καί νά δανειστεῖ σάρκα ἀπό τή σάρκα της.

Τό εὐαγγέλιο τοῦ Εὐαγγελισμοῦ λέει: «Μετά δέ τάς ἡμέρας ταύτας συνέλαβεν Ἐλισάβετ ἡ γυνή αὐτοῦ καί περιέκρυβεν ἑαυτήν μῆνας πέντε, λέγουσα ὅτι οὕτω μοι πεποίηκεν ὁ Κύριος ἐν ἡμέραις αἷς ἐπεῖδεν ἀφελεῖν τό ὄνειδός μου ἐν ἀνθρώποις» (Λουκ. Α΄ 24-25).

Ποιές μέρες ἐννοεῖ ὁ εὐαγγελιστής; Τίς μέρες πού θά προηγοῦνταν τῆς μεγάλης μέρας πού θά γεννιοῦνταν ὁ Κύριος Ἰησοῦς. Ἡ μέρα πού θά ἐκπληροῦνταν ὅλες οἱ προφητεῖες, ὅταν θά φτάναμε στό πλήρωμα τοῦ χρόνου πού προφήτευσε ὁ Δανιήλ, τότε πού ἡ ἄρρωστη ἀνθρώπινη φύση στέναζε μαζί μέ τήν ἐπίσης ἄρρωστη δημιουργία, γιατί ἀνέμεναν τή σωτηρία ὄχι πιά ἀπό ἄνθρωπο ἤ ἀπό κάτι φυσικό, ἀλλά ἀπό τόν ἴδιο τό Θεό. Τότε λοιπόν, «μετά τάς ἡμέρας ταύτας», συλλαμβάνει ἡ Ἐλισάβετ, ἡ σύζυγος τοῦ Ζαχαρία.

Τί σχέση ἔχει ἡ στείρα Ἐλισάβετ μέ τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου; Ἡ Ἐλισάβετ σχετίζεται μέ τό σχέδιο τῆς σωτηρίας, ἐπειδή θά γεννοῦσε τόν Πρόδρομο τοῦ Σωτήρα μας, ἐκεῖνον πού θά προπορευτεῖ γιά νά ἀναγγείλει τήν ἔλευσή Του. Ἡ ἠλικιωμένη καί στείρα γυναίκα θά γεννοῦσε τόν κήρυκα τῆς σωτηρίας, ὄχι τό Σωτήρα. Εἶναι μιά πιστή εἰκόνα τοῦ παλιοῦ κόσμου πού ἦταν γερασμένος. Φαντάζει σάν τό ἀφυδατωμένο, γέρικο καί μαραμένο δέντρο, πού στάθηκε ὅμως ἱκανό θαυματουργικά γιά νά βγάλει φύλλα πού προοιωνίζουν τόν ἐρχομό τῆς ἄνοιξης, ἔστω κι ἄν τό ἴδιο δέν μπορεῖ νά καρποφορήσει.

«Τάς ἡμέρας ταύτας», ὅπως κι ὅλες τίς μέρες, ἡ στείρα γυναίκα ἔνιωθε ντροπή γιά τή στειρότητά της, ντροπιασμένη ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων. Τί νόημα εἶχε ὁ γάμος ἐφόσον τό ζευγάρι παρέμενε ἄτεκνο; Ἄν ὁ ἴδιος ὁ παράδεισος μπορεῖ νά γίνει τόπος πειρασμοῦ καί θλίψεων γιά τόν ἄτεκνο, τί νά ποῦμε γιά τή γῆ; Τό κάθε μέλος τοῦ ἄτεκνου ζευγαριοῦ ἀποδίδει τήν ντροπή στό ἄλλο. Τό καθένα τους φαίνεται στό ἄλλο σάν μιά καταπράσινη συκιά ἀλλά χωρίς σύκα. Στά βάθη τῆς ψυχῆς τους νιώθουν ἀπόβλητοι. Καί τό χειρότερο καί πιό πικρό γι᾿ αὐτούς –κάτι πού γίνεται καί σήμερα– εἶναι ὅτι κάποια στιγμή ὑποψιάζονται ὁ ἕνας τόν ἄλλο καί τόν κατηγορεῖ ἐνδόμυχα γιά λαγνεία καί ἀκαθαρσία. Ἀρχίζουν νά βλέπουν τό γάμο σάν νομιμοποίηση τῆς λαγνείας καί κυρίως μάλιστα ὅταν δέ γνωρίζουν τό Θεό καί δέ νιώθουν πάνω τους τό εὐεργετικό Του χέρι.

+++

Ἔτσι τ᾿ ἄτεκνα ζευγάρια συνήθως δέν εἶναι μακρόβια κι ἡ χαρά τους εἶναι περιορισμένη. Τίποτα δέν εἶναι τόσο ἀπογοητευτικό στόν κόσμο ὅσο οἱ ἀνεκπλήρωτες ἐπιθυμίες, ἀκόμα κι ἄν ὅλα τ᾿ ἄλλα τά ᾿χουν πλούσια. Ἡ ἐντολή τοῦ Θεοῦ «αὐξάνεσθε καί πληθύνεσθε» (Γεν. α’ 28) εἶναι σάν ἕνα βουνό πού στέκεται μπροστά στό ἄτεκνο ζευγάρι, ἔστω κι ἄν δέν τό συνειδητοποιοῦν. Ἴσως νά μήν τό κατανοοῦν ἐπειδή εἶναι ἀμαθεῖς, τό νιώθουν μέ τήν καρδιά τους ὅμως, τό αἰσθάνονται, γιατί εἶναι σάν μιά ἀνεξίτηλη σφραγίδα πού σφραγίζει κάθε ἀνθρώπινη ψυχή, ὅπως κι ὅλες οἱ βασικές ἐντολές τοῦ Θεοῦ. Τή θλίψη πού νιώθουν τά ἄτεκνα ζευγάρια τή συναντᾶμε πολλές φορές στήν Ἁγία Γραφή ἀλλά καί στή σύγχρονη πραγματικότητα, σέ ζευγάρια κάθε ἡλικίας.

«Τάς ἡμέρας ταύτας», ὅμως ἔγινε ἕνα θαῦμα. Ἡ Ἐλισάβετ, ἄν καί προχωρημένη στήν ἡλικία, συνέλαβε. Πῶς γίνεται αὐτό; θά ρωτήσουν ὅλοι ἐκεῖνοι πού βλέπουν ἐπιφανειακά καί λογικά τά πράγματα, ἐκεῖνοι πού γλιστρούν ἐπιπόλαια πάνω στά φαινόμενα, ὅπως ἐκεῖνος πού γλιστράει πάνω στόν πάγο. Ἀλλά κι ὅσοι πιστεύουν πώς ὁ κόσμος δέ σώζεται μέ κανέναν ἄλλον τρόπο παρά μόνο μέ θεία ἐπέμβαση, ἀκόμα κι ἐκεῖνοι γυρίζουν ἀλλοῦ τό κεφάλι τους κι ἀρνοῦνται τό θαῦμα, ἀναρωτιοῦνται κι αὐτοί πῶς μπορεῖ νά γίνει αὐτό. Ἄν ὁ Θεός δέν ἦταν ζωντανός καί παντοδύναμος, τότε καμιά ἄλλη ὕπαρξη δέ θά ὑπῆρχε, τίποτα δέ θά γινόταν. Γιά νά γεννηθεῖ ἕνα παιδί δέν ἔχει σχέση ἄν μιά γυναίκα εἶναι καρπερή ἤ ὄχι. Ἀπό τή στιγμή πού πιστεύουμε πώς ὑπάρχει Θεός κι εἶναι παντοδύναμος, ὅλα εἶναι πιθανά. Ὁ Θεός δέν ὑπόκειται στούς φυσικούς νόμους πού ὁ ἴδιος ἔφτιαξε γιά νά δεσμεύονται οἱ ἄλλοι, ὄχι ὁ ἴδιος. Δέν ἔφτιαξε τούς φυσικούς νόμους γιά νά περιορίσει τή δύναμή Του, μά γιά νά τούς χρησιμοποιήσει καί νά ἐργαστεῖ τό ἀναγκαῖο ἔλεός Του. Τά μηχανήματα πού φτιάχνει ὁ ἄνθρωπος δέν περιορίζουν τήν ἐλευθερία πού ἔχει νά τά χρησιμοποιήσει μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλον τρόπο. Ἔτσι κι ὁ κόσμος πού δημιούργησε ὁ Θεός, μέ τούς φυσικούς νόμους πού ἔθεσε, δέν περιορίζει τήν ἐλευθερία Του νά ἐνεργεῖ μέ τόν ἔνα ἤ τόν ἄλλον τρόπο, σύμφωνα μέ τήν ἀγάπη Του καί τίς ἀνάγκες τοῦ ἀνθρώπου.

Ἐκεῖνοι πού ἀποκτοῦν παιδιά δέν τό κάνουν μέ τή δική τους δύναμη, ἀλλά μέ τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός εἶναι πολύ προσεχτικός, σέβεται τή ζωή καί τή δίνει ὅπως Ἐκεῖνος νομίζει. Ἐπιτρέπει τή σύλληψη ὅπου Ἐκεῖνος νομίζει καί δέν τήν ἐπιτρέπει ὅπου νομίζει πώς δέν πρέπει. Γι᾿ αὐτό συμβαίνει καμιά φορά νά βλέπουμε νέα ζευγάρια, πού ἐνῶ ἔχουν ὅλες τίς φυσικές προϋποθέσεις, δέν ἀποκτοῦν παιδιά. Ἀντίθετα ἄλλες φορές βλέπουμε ἡλικιωμένα ζευγάρια πού, παρά τούς φυσικούς νόμους, τεκνοποιοῦν.

Ὁ Θεός εἶναι ὁ μόνος Κύριος τῆς ζωῆς. Κι ὅπου ὁ ἴδιος θέλει ν᾿ ἀσκήσει τήν κυριότητά Του, ἡ φύση κι ὁ νόμοι της δέν ἔχουν καμιά δύναμη, ἀτονοῦν. Ὅπως τό ἴδιο ἀδύναμοι κι ἀνίσχυροι εἶναι οἱ μάγοι, στούς ὁποίους πολλές φορές καταφεύγουν στεῖρες γυναῖκες γιά βοήθεια ἀπό ἄγνοια, ἐπειδή δέ γνωρίζουν ὅτι ἐκεῖνοι δέν εἶναι ὑπηρέτες καί ὄργανα τῆς θείας δύναμης, ἀλλά τῆς πονηρῆς καί σκοτεινῆς δύναμης τῶν δαιμόνων.
Ὁ ἄνθρωπος περιμένει κάποιο θαῦμα ἀπό τό Θεό. Κι ὅταν ὅμως τό θαῦμα αὐτό γίνει, δέν τό πιστεύει. Ἡ φύση γιά τόν ἄνθρωπο ἔγινε τό δέντρο τῆς γνώσης. Κρυμμένος κάτω ἀπό τή σκιά τῆς φύσης, ἐπειδή εἶναι γυμνός, λαχταρᾶ νά τόν ἐπισκεφτεῖ ὁ Θεός. Κι ἀπό τήν ἄλλη τρέμει καί φοβᾶται τήν ἐπίσκεψη τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ὁ Θεός δέν τόν ἐπισκέπτεται, παραπονιέται. Ὅταν τόν ἐπισκεφτεῖ, τόν ἀπορρίπτει. Παλιά στόν παράδεισο ὁ Ἀδάμ βρισκόταν ἀνάμεσα σέ δύο δέντρα, τό δέντρο τῆς ζωῆς καί τό δέντρο τῆς γνώσης. Οἱ ἀπόγονοι τοῦ Ἀδάμ βρίσκονται ἐπίσης ἀνάμεσα σέ δυό δέντρα: τό Θεό, πού εἶναι τό δέντρο τῆς ζωῆς καί τή φύση, πού εἶναι τό δέντρο τῆς γνώσης. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἐλεύθερος. Ἡ ὑπακοή κι ἡ ταπείνωσή του δοκιμάζονται καί σήμερα ὅπως καί τότε. Ἡ σύνεση τοῦ ἀνθρώπου, ἡ καρδιά κι ἡ θέλησή του πρέπει νά δοκιμαστοῦν. Χωρίς πειρασμό δέν ὑπάρχει ἐλευθερία, χωρίς ἐλευθερία δέν ὑπάρχει ἄνθρωπος, παρά δυό εἴδη πέτρας – ἡ κινητή καί ἡ ἀκίνητη.

Οἱ ἀλήθειες αὐτές εἶναι ἁπλές καί ξεκάθαρες. Ἡ ψυχή δέν μπορεῖ νά κατανοεῖ μέ γήινη ἀντίληψη. Δέν μπορεῖ ν᾿ ἀποκτήσει ἀληθινή γνώση, γιατί τήν πνευματική της ὅραση τήν καλύπτει σάν μέ σύννεφο ἡ ἁμαρτία. Ὅλ᾿ αὐτά τά γνώριζε ἡ Ἐλισάβετ, ἡ ἁπλή κι ἀφοσιωμένη ἡλικιωμένη γυναίκα. Ἔτσι δέν ἔνιωσε καμιά ἔκπληξη σάν βρέθηκε μέ παίδι σέ μεγάλη ἡλικία. Γι᾿ αὐτό κι ἀμέσως ἀναφώνησε μέ εὐεξήγητη ἑτοιμότητα γιά τήν ἄκαιρη τεκνοποίησή της: «Ὅτι οὕτω ἐποίησέ μοι Κύριος ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις» (Λουκ. α’ 25). Γιατί; Ἡ ἴδια δέν τό ξέρει ἀκόμα κι ἀπό ταπείνωση οὔτε πού τολμᾶ νά τό φανταστεῖ πόσο σπάνιος καί μεγάλος θά εἶναι ὁ καρπός τῆς κοιλιᾶς της. Τίποτα δέν ξέρει γιά τό σπουδαιότατο ρόλο πού θά παίξει στήν ἱστορία τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Δέ γνωρίζει πώς ὁ γιός της θά εἶναι ὁ Προφήτης, ὁ Πρόδρομος καί Βαπτιστής. Ἀγνοεῖ τό βαθύ σχέδιο πού ἔχει ὁ Θεός ὅταν ἔρθει τό πλήρωμα τοῦ χρόνου, δέν ἀντιλαμβάνεται πόσο μυστικά ἐνεργεῖ ὁ Θεός μέ τούς δούλους καί τίς δοῦλες του. Μυστικά καί ἤρεμα. Τό μόνο πού γνωρίζει εἶναι ἕνας ἁπλός καί συγκινητικός λόγος γιά τή δωρεά πού τῆς ἔκανε ὁ Θεός: «Ὅτι οὕτω μοι πεποίηκεν ὁ Κύριος ἐν ταῖς ἡμέρες αἷς ἐπεῖδεν ἀφελεῖν τό ὄνειδός μου ἐν ἀνθρώποις» (Λουκ. α’ 25). Τό θαῦμα τοῦ Θεοῦ τό ἑρμηνεύει σάν σημεῖο τοῦ ἐλέους Του πρός αὐτήν. Κι ἔτσι εἶναι, ἀλλά ὄχι μόνο. Ἄν τό θαῦμα αὐτό τό εἶχε ἑρμηνεύσει ὡς σημεῖο τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ πρός ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο γένος, πού ἦταν στεῖρο καί ἄγονο, θά ἔλεγε αὐτά περίπου: Ἰδοῦ, μέ τό θαῦμα αὐτό ὁ Θεός προετοιμάζει ἕνα μέγιστο θαῦμα, μέ τό ὁποῖο θέλησε ν᾿ ἀποβάλει τήν κατάρα τῆς ἀνθρωπότητας ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων.

+++

«Ἔν δέ τῷ μηνί τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριήλ ὑπό τοῦ Θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ᾗ ὄνομα Ναζαρέτ, πρός παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρί, ᾦ ὄνομα Ἰωσήφ, ἐξ οἴκου Δαβίδ, καί τό ὄνομα τῆς Παρθένου Μαριάμ» (Λουκ. α’ 26-27). Ὁ ἕκτος μήνας ἀναφέρεται στήν ἐγκυμοσύνη τῆς Ἐλισάβετ, ἀπό τήν ἡμερομηνία πού συνέλαβε τόν Ἰωάννη τόν Πρόδρομο. Γιατί τόν ἕκτο μήνα; Γιατί ὄχι τόν τρίτο, τόν πέμπτο ἤ τόν ἕβδομο; Ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος δημιουργήθηκε τήν ἕκτη μέρα, μετά τή δημιουργία τοῦ κόσμου ὁλόκληρου. Ὁ Χριστός εἶναι ὁ ἀνακαινιστής τῆς δημιουργίας. Ἔρχεται ὡς ὁ νέος Δημιουργός καί νέος Ἄνθρωπος. Ὅλα ἔγιναν καινούργια μέ Αὐτόν. Στή νέα αὐτή κτίση, ὁ Ἰωάννης εἶναι ὁ πρόδρομος τοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἡ πρώτη κτίση, ἡ δημιουργία, ἦταν πρόδρομος τοῦ παλαιοῦ Ἀδάμ. Ὁ Ἰωάννης παρουσιάζει στό Χριστό ὁλόκληρη τήν ἐπίγεια φύση μαζί μέ τόν παλαιό ἄνθρωπο, πού μαζί του μετανοεῖ. Θά παρουσιαστεῖ μπροστά στόν Κύριο ἐκπροσωπώντας ὁλόκληρο τό γένος τῶν ἀνθρώπων, ὡς ἄνθρωπος πού μετανοεῖ καί κήρυκας τῆς μετάνοιας. Ὁ ἕκτος μήνας, τότε πού ὁ ἀγέννητος Ἰωάννης «ἐσκίρτησε» στήν κοιλιά τῆς μητέρας του, ἀπεικονίζει καί τήν ἕκτη ἐποχή πού γεννήθηκε ὁ Χριστός, ἀλλά καί τήν ἔκτη σφραγίδα τῆς Ἀποκάλυψης τοῦ Ἰωάννου (στ’ 12).

Ἔν δέ τῷ μηνί τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριήλ. Στό μεγάλο γεγονός τῆς πρώτης δημιουργίας οἱ ἄγγελοι κατέχουν τήν πρώτη θέση. «Ἔν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός τόν οὐρανόν καί τήν γῆν» (Γεν. α’ 1). Μέ τή λέξη «οὐρανόν» ἐδῶ ὑπονοοῦμε τούς ἀγγέλους, ὅλες τίς τάξεις τῆς οὐράνιας ἱεραρχίας. Ἐδῶ τώρα, πού ἀρχίζει τό μέγιστο γεγονός τῆς νέας δημιουργίας, πάλι οἱ ἄγγελοι ἐμφανίζονται πρῶτοι. Ἄγγελος, ὅπως εἶπε ὁ προφήτης Δανιήλ, ὅρισε τό χρόνο πού θά γεννηθεῖ ὁ βασιλιάς τῶν βασιλέων. Ἄγγελος, μέ τό στόμα τοῦ προφήτου Ἡσαΐα καί ἄλλων προφητῶν, μίλησε γιά τόν Ζαχαρία τόν ἀρχιερέα τή γέννηση τοῦ Προδρόμου. Ἄγγελος τώρα ἀναγγέλει τή σάρκωση καί γέννηση τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ. Ὅταν γεννήθηκε ὁ σαρκωμένος Θεός, χορός ἀγγέλων ἔψαλλε πάνω ἀπό τό σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ. Κάθε πράξη τῆς δημιουργίας εἶναι χαρά γιά τό Θεό. Καί τή χαρά αὐτή θέλει νά τή μοιραστεῖ μέ ἄλλους. Ἡ χαρά πού πηγάζει ἀπό πραγματική ἀγάπη, εἶναι τό μόνο ἐπίγειο καί οὐράνιο πράγμα πού δέ λιγοστεύει ὅταν μοιράζεται, ἄν τολμᾶ κανείς νά μιλήσει γιά αὔξηση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πού εἶναι πηγή τῆς χαρᾶς καί τῆς ἀγάπης.

Ὅταν ὁ Θεός δημιούργησε τούς ἀγγέλους στήν πρώτη δημιουργία, τούς ἔκανε ἀμέσως συμμετόχους καί συνεργάτες Του στίς ἑπόμενες ἐνέργειές Του. Ὅταν ἔπλασε τόν Ἀδάμ, τόν ἔκανε ἀμέσως συνεργάτη Του στήν εὐθύνη καί τή διαχείριση τοῦ παραδείσου καί ὅλων τῶν δημιουργημάτων Του. Τό ἴδιο γίνεται καί μέ τή Νέα Κτίση. Οἱ ἄγγελοι εἶναι κήρυκες τοῦ Χριστοῦ, τοῦ Νέου Ἀνθρώπου. Ὁρίζοντας τή βασιλεία Του ὁ Χριστός ἔκανε ἀμέσως συνεργάτες Του τούς Ἀποστόλους, ἔπειτα κι ἄλλους ἀνθρώπους, γιά νά ἐργαστοῦν μαζί Του ὄχι μόνο ὅσο ζοῦνε στή γῆ, ἀλλά καί μετά τό φυσικό τους θάνατο. Στή συνεργασία αὐτή ὁ Κύριος καλεῖ ὥς σήμερα τούς Ἁγίους, τούς Μάρτυρες κι ὅσους ἄλλους κρίνει ἄξιους γιά τό ἔργο αὐτό. Σέ ποιόν θά πήγαινε ὁ μέγας ἀρχάγγελος Γαβριήλ; Λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στήν ὁμιλία του στόν Εὐαγγελισμό:

Ἕνας στρατιώτης στάλθηκε γιά ν᾿ ἀναγγείλει τό μυστικό τοῦ βασιλιᾶ. Τό μυστικό αὐτό γνωρίζεται μόνο μέ τήν πίστη, δέν τό ἀγγίζει καί δέν τό ἑρμηνεύει ἡ περιέργεια. Εἶναι ἕνα μυστικό μπροστά στό ὁποῖο πρέπει νά ὑποκλιθεῖ κανείς μέ σεβασμό. Τό βάρος κι ἡ ἀξία του δέν μετριέται μέ ἀνθρώπινα μέτρα. Εἶναι τό μυστικό πού ἑρμηνεύεται μόνο μέ θεία, ὄχι μέ ἀνθρώπινη ἀντίληψη καί κατανόηση.

Σέ ποιόν στάλθηκε ὁ ἀρχάγγελος; Πρός παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρί, ᾧ ὄνομα Ἰωσήφ, ἐξ οἰκου Δαβίδ. Ὁ μέγας ἀρχάγγελος τοῦ Θεοῦ ἐμφανίστηκε σέ Παρθένο. Γιατί ὁ πάναγνος Θεός, Ἐκεῖνος πού θά ἐγκαινίαζε τό νέο κόσμο, τή νέα κτίση, ἔπρεπε νά ᾿ρθει ἀπό ἁγνή Παρθένο. Ὁ νέος κόσμος θά διακρίνεται ἀπό ἁγνότητα καί τιμιότητα, σέ ἀντίθεση μέ τόν παλαιό κόσμο πού εἶχε γίνει ἀκάθαρτος λόγω τῆς πεισματικῆς ἀνυπακοῆς στό Δημιουργό του. Ἡ Παρθένος λειτουργεῖ ὡς εἴσοδος, ἀπό τήν ὁποία ὁ Λυτρωτής θά εἰσέλθει στόν κόσμο πού θά γίνει τό ἐνδιαίτημα κι ὁ χῶρος τοῦ σωστικοῦ ἔργου Του. Παρθένος, ὄχι γυναίκα. Ἡ γυναίκα, σέ ὅποιο πνευματικό ἐπίπεδο κι ἄν ἔχει φτάσει, ἀνήκει στόν παλαιό κόσμο, στήν παλαιά κτίση, ἀνήκει στόν ἄντρα της. Δέν εἶναι ἀπαλλαγμένη ἀπό ἐγκόσμιες ἐπιθυμίες καί προοπτικές. Γι᾿ αὐτό κι ἔπρεπε νά βρεθεῖ ὄχι γυναίκα μά παρθένος, ἡ πάναγνη Παρθένος, πού εἶχε δοθεῖ ἀπόλυτα μόνο στό Θεό κι εἶχε ἀποξενωθεῖ ἀπό τόν κόσμο. Τέτοια παρθένος φύτρωσε κι ἀναπτύχτηκε στόν παρακμασμένο κόσμο μας σάν κρίνο πού ἀνθίζει σέ κοπρόλοφο, ἀκέραιη κι ἀνέπαφη ἀπό τήν παρακμή τοῦ κόσμου.

Ἡ ἐκλεκτή Παρθένος παραδόθηκε ὡς μνηστή στόν Ἰωσήφ, πού ἦταν συγγενής της. Γιά ποιό λόγο μνηστεύτηκε; Γιατί ἔτσι οἰκονόμησε ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, γιά νά προστατευτεῖ ἀπό τόν ἐμπαιγμό ἀνθρώπων καί δαιμόνων. Ἄν δέν εἶχε μνηστευτεῖ προτοῦ γεννήσει, ποιός ἄνθρωπος θά πίστευε πώς ὁ Υἱός της εἶχε γεννηθεῖ ὑπερφυσικά, χωρίς νά ἰσχύσουν οἱ φυσικοί νόμοι; Ποιός ἐπίγειος δικαστής θά τήν προστάτευε σ᾿ αὐτήν τήν περίπτωση ἀπό τήν ἀκαμψία καί τή σκληρότητα τοῦ νόμου; Ἡ θεία πρόνοια δέν ἤθελε νά θέσει σέ κίνδυνο καί μπελάδες τήν ἐκλεκτή Του, δέν ἤθελε νά βάλει σέ μεγάλους πειρασμούς τούς ἀνθρώπους. Ἔτσι οἰκονόμησε νά προστατέψει τήν Παρθένο καί τή γέννηση μέ τή «μνηστεία» της. Γράφει ὁ ἄγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στήν ὁμιλία του στό κατά Ματθαῖον:

Ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός ἔκρυψε στήν ἀρχή πολλά πράγματα, κάλεσε τόν ἑαυτό Του Υἱό τοῦ ἀνθρώπου καί δέν ἀποκάλυψε παντοῦ ἀνοιχτά πώς εἶναι ἕνας μέ τόν Πατέρα, γιατί τότε νά ξαφνιαζόμαστε μ᾿ αὐτήν τή μυστικότητα, κατά τήν προετοιμασία τοῦ θαυμαστοῦ αὐτοῦ καί μέγιστου μυστηρίου;

Γιατί τό ὄνομα τοῦ μνήστορος ἦταν Ἰωσήφ; Γιά νά μᾶς θυμίζει τόν ἁγνό καί πάγκαλο Ἰωσήφ πού ἄν καί ζοῦσε μέσα στή φιλήδονη Αἴγυπτο, διαφύλαξε τή σωματική καί πνευματική του Ἁγνότητα. Καί μ᾿ αὐτόν τόν τρόπο διευκολύνει τούς πιστούς στό νά πιστέψουν εὐκολότερα πώς ὁ καρπός τῆς παρθένου Μητέρας τοῦ Θεοῦ ἦταν πραγματικά ἐκ Πνεύματος Ἁγίου κι ὄχι «ἐκ θελήματος σαρκός».

«Καί εἰσελθών ὁ ἄγγελος πρός αὐτήν εἶπε· χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετά σοῦ· εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν». Ἡ νέα κτίση εἶναι χαρά γιά τό Θεό καί τόν ἄνθρωπο. Γι᾿ αὐτό κι ἀρχίζει μέ καλές κι εὐχάριστες εἰδήσεις, μέ τόν εὐαγγελισμό. «Χαῖρε!». Μέ τή λέξη αὐτή ἀρχίζει τό ἔργο τῆς νέας κτίσης. Εἶναι ἡ πρώτη λέξη, ἡ ἐναρκτήρια, πού ἀκούγεται ἐνῶ ἡ αὐλαία τοῦ μεγάλου ἔργου μόλις ἀρχίζει ν᾿ ἀνοίγεται. Ὁ Γαβριήλ ὀνόμασε τήν Παρθένο «εὐλογημένη». Γιατί; Ἐπειδή ἡ ψυχή της ἦταν καθαρή σάν τό ἱερό τοῦ ναοῦ, γεμάτη μέ τά ζωοποιά χαρίσματα τοῦ ἁγίου Πνεύματος, γεμάτη οὐράνια εὐωδία κι ἀγνότητα. Δέν εἶναι εὐλογημένοι ἐκεῖνοι πού ἡ ψυχή τους εἶναι κλειστή γιά τό Θεό καί ἀνοιχτή μόνο γιά τή γῆ, αὐτοί πού ἀποπνέουν μόνο χῶμα, γῆ, ἁμαρτία καί θάνατο. Εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν. Ἐκεῖνος πού στέκεται μπροστά στό Θεό εἶναι εὐλογημένος. Ἀπουσία Κυρίου σημαίνει ἀπουσία εὐλογίας. Ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ Θεοῦ ἀπό τόν ἄνθρωπο εἶναι κατάρα. Ἡ παρουσία Του εἶναι εὐλογία. Ἀπό τήν ἀγάπη πού δείχνει ὁ Θεός στόν ἄνθρωπο εἶναι φανερό, πώς ὁ Θεός δέν ἀπομακρύνεται ποτέ ἀπό τόν ἄνθρωπο, ὅταν ἐκεῖνος δέν ἀπομακρύνεται πρῶτος ἀπό κοντά Του.

Ἡ ἔλευση τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο φανερώνει τή ἀπεριόριστη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιά τόν ἄνθρωπο. Μ᾿ ὅλο πού ὁ ἄνθρωπος ξεμάκρυνε ἀπό τό Θεό, ὁ Θεός εἶναι Ἐκεῖνος πού κάνει τό πρῶτο βῆμα γιά νά προσεγγίσει τόν ἄνθρωπο, νά γεφυρώσει τό χάσμα πού τούς χωρίζει. Τήν ἄβυσσο αὐτήν ἀνάμεσά τους τήν ξεκίνησε μιά γυναίκα. Καί τώρα μιά ἄλλη γυναίκα γίνεται ἡ γέφυρα πάνω ἀπό τήν ἄβυσσο. Ἡ Εὔα ἁμάρτησε πρώτη. Καί μάλιστα αὐτό ἔγινε μέσα στόν παράδεισο, ὅπου ὅλα τήν προστάτευαν ἀπό τήν ἁμαρτία. Ἡ Μαρία ἦταν ἡ πρώτη πού ἀντιστάθηκε στούς πειρασμούς. Κι αὐτό ἔγινε μέσα στό σκοτάδι τοῦ κόσμου, ὅπου ὅλα σέ τραβοῦν στήν ἁμαρτία. Γι᾿ αὐτό κι ἡ Εὔα τόν πρῶτο καρπό πού ἔδωσε στή γῆ ἦταν ὁ Κάιν, ὁ ἀδελφοκτόνος. Ἡ Μαρία ὅμως γέννησε τόν Ἥρωα τῶν ἡρώων πού ὁδήγησε τή γεννιά τῶν ἀδελφοκτόνων, τούς καρπούς τῆς ἀνυπάκουης Εὔας, μακριά ἀπό τή σκιά τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ θανάτου.

«Ἡ δέ ἰδοῦσα (τόν Γαβριήλ) διεταράχθη ἐπί τῷ λόγῳ αὐτοῦ, καί διελογίζετο ποταπός εἴη ὁ ἀσπασμός οὗτος» (Λουκ. α’ 29). Τί παιδικότητα! Ἡ Μαρία εἶναι πραγματικά ἕνα παιδί. Ὁ Κύριος εἶπε: «Ἐάν μή στραφῆτε καί γένησθε ὡς τά παιδία, οὐ μή εἰσέλθητε εἰς τήν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. ιη’ 3). Ὁ κόσμος αὐτός, μέ τούς πειρασμούς καί τίς ἐπιθυμίες του, γερνᾶ γρήγορα τόν ἄνθρωπο. Ἡ παιδική μας ἡλικία εἶναι πολύ μικρή, σύντομη καί στήν ἐποχή μας συντομεύεται ἀκόμα περισσότερο. Ποιός μπορεῖ νά γυρίσει καί νά ξαναγίνει παιδί; Ἡ Μαρία ἦταν παιδί κι ἔμεινε παιδί σ᾿ ὅλη της τή ζωή ἐπειδή ἦταν ἁγνή καί ἀθώα, ἐπειδή εἶχε φόβο Θεοῦ καί ὑπακοή σ᾿ Αὐτόν. Γι᾿ αὐτό κι εἶχε μπεῖ στή βασιλεία τοῦ Υἱοῦ Της προτοῦ ἀκόμα Αὐτός κηρύξει τή βασιλεία Του. Γιατί ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βρισκόταν μέσα Της (πρβλ. Λουκ. ιζ’ 21).

Ἡ παιδικότητά της τήν ἔκανε νά τρομάξει μέ τήν ἐμφάνιση τοῦ ἀγγέλου. Ἡ παιδική της ἁπλότητα τήν ἔκανε ν᾿ ἀπορήσει, νά διερωτηθεῖ τί νά σήμαινε ὁ ἀσπασμός του. Στή συμπεριφορά της αὐτή δέν ὑπῆρχε τίποτα τό ψεύτικο, τό θεατρικό. Ὅλα ἦταν παιδικά, ἁπλά, ἁγνά, καθαρά κι ἀθώα.

Ὁ μέγας ἀρχάγγελος, ὁ Γαβριήλ, πού παρίστατο στή δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ χρόνου, πού εἶχε τή δύναμη νά διαβάζει τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων, κατάλαβε ἀμέσως τήν ταραχή καί τίς ἀνήσυχες σκέψεις τῆς Παρθένου πιό καθαρά ἀπ᾿ ὅ,τι ἐμεῖς βλέπουμε τό σῶμα μας. Εἶδε τήν ταραχή τῆς ψυχῆς της καί τήν καθησύχασε γρήγορα μέ τά ἀγγελικά λόγια του:

«Μή φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γάρ χάριν παρά τῷ Θεῶ» (Λουκ. α’ 30). Μή φοβᾶσαι, παιδί μου! Μή φοβᾶσαι κεχαριτωμένη κόρη τοῦ Θεοῦ! Μή φοβᾶσαι ὑπερευλογημένη πάνω ἀπ᾿ ὅλους τούς ἀνθρώπους, γιατί ἀπό σένα θά ᾿ρθει ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ σ᾿ ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο γένος! Μή βοβοῦ, εὗρες γάρ χάριν παρά τῷ Θεῶ! Τά τελευταῖα αὐτά λόγια του ἀναιροῦν τούς ἰσχυρισμούς κάποιων δυτικῶν θεολόγων σχετικά μέ τήν «ἄσπιλη σύλληψή» Της, ὅτι δηλαδή ἡ Παρθένος Μαρία γεννήθηκε ἀπό τούς γονεῖς της χωρίς τή σκιά τῆς ἁμαρτίας τοῦ Ἀδάμ. Ἄν ἦταν ἔτσι τά πράγματα, γιατί νά τῆς πεῖ ὁ ἄγγελος ὅτι βρῆκε χάρη στό Θεό; Ἡ χάρη καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, πού ὑποδηλώνουν καί τή συγχώρηση, δίδονται σ᾿ εκεῖνον πού ἔχει ἀνάγκη τό ἔλεος, πού τό ἀναζητᾶ. Ἡ πάναγνος Παρθένος ἔκανε ἡρωικές προσπάθειες γιά νά ὁδηγήσει τήν ψυχή της στό Θεό. Καί στήν ἀνοδική αὐτή προσπάθειά της συνάντησε τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

Ὁ ἅγιος Ἀνδρέας Κρήτης, ἐμπνευσμένος ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ γιά τήν ἀποστολή τοῦ ἀρχάγγελου Γαβριήλ, ἔγραψε τό ἀκόλουθο σχόλιο γιά τήν Ἁγία Παρθένο:

«Μή φοβοῦ, Μαριάμ, εὗρες γάρ χάριν παρά τῷ Θεῶ», μιά χάρη πού δέν τήν ἔλαβε οὔτε ἡ Σάρα οὔτε ἡ Ρεββέκα. Βρῆκες τή χάρη πού οὔτε ἡ Μεγάλη Ἄννα δέν ἀξιώθηκε νά βρεῖ. Ἔγιναν κι αὐτές μητέρες, ἀλλά ἔχασαν τήν παρθενικότητά τους. Ἐσύ ὅμως ἔγινες μητέρα, ἀλλά διατήρησες καί τήν παρθενία σου ἀνέπαφη. Γι᾿ αὐτό μή φοβᾶσαι, γιατί βρῆκες χάρη στό Θεό, μιά χάρη πού κανένας ἄλλος ἐκτός ἀπό Σένα δέν ἔλαβε ἀπό τότε πού δημιουργήθηκε ὁ χρόνος.

Ἡ Ἁγνή ψυχή τῆς Παρθένου ἠρέμησε. Καί τότε ὁ φτερωτός ἀρχάγγελος τοῦ Θεοῦ τῆς ἔδωσε τό μεγαλύτερο ἀπό τά οὐράνια μηνύματα: «Ἰδού συλλήψῃ ἐν γαστρί καί τέξῃ υἱόν, καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος ἔσται μέγας καί υἱός ὑψίστου κληθήσεται, καί δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεός τόν θρόνον Δαυΐδ τοῦ πατρός αὐτοῦ, καί βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος» (Λουκ. α’). Ὁ ἀγγελιοφόρος τοῦ Θεοῦ μιλάει καθαρά, μέ λεπτομέρειες. Θά συλλάβεις «ἐν γαστρί», λέει, δηλαδή σωματικῶς. Τήν ἴδια περίπου ἔκφραση χρησιμοποιεῖ ὁ Ψαλμωδός ὅταν λέει στόν 50ό ψαλμό του (στιχ. 12) «καί πνεῦμα εὐθές ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου». Δίνοντας ἔμφαση στό λόγο ἐν γαστρί ὁ ἀρχάγγελος, εἶναι σά νά θάλει προκαταβολικά νά μᾶς προφυλάξει ἀπό τίς πλανεμένες διδασκαλίες τῶν αἱρετικῶν Δοκητῶν ὅτι ὁ Χριστός τάχα δέν εἶχε πραγματικό σῶμα κι ὅτι δέ γεννήθηκε πραγματικά. Πώς δέν ἦταν δηλαδή πραγματικά καί σωματικά ἄνθρωπος, ἀλλά ἕνα ὁμοίωμά του.

Ἀλλά καί τό ὄνομα Ἰησοῦς εἶναι γεμάτο νοήματα. Αὐτό τό ὄνομα ἔφερε κι ὁ γιός τοῦ Ναυῆ, πού ὁδήγησε τούς Ἰσραηλίτες στή γῆ τῆς ἐπαγγελίας, προεικονίζοντας ἔτσι τό ρόλο τοῦ Σωτήρα Ἰησοῦ πού ὁδήγησε τό ἀνθρώπινο γένος στήν πραγματική κι αἰώνια γῆ τῆς ἐπαγγελίας, τή βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Ὅλα τά ὑπόλοιπα πού εἶπε ὁ Ἀρχάγγελος ἀπέβλεπαν σέ μιά προσπάθεια νά πείσει τήν Παρθένο πώς ὁ γιός της θά ἦταν ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας. Πώς θά ἦταν Υἱός τοῦ Ὑψίστου. Πώς ὁ Θεός θά τοῦ ἔδινε τό θρόνο τοῦ Δαβίδ καί πώς θά γινόταν παντοτινός βασιλιάς τοῦ οἴκου Ἰακώβ.

Ὅλ᾿ αὐτά βρίσκονταν στό νοῦ κάθε Ἰσραηλίτη, ἀλλά πολύ περισσότερο στό νοῦ τῆς πνευματικά φωτισμένης Παρθένου Μαρίας. Τό μόνο πού ἔμενε τώρα ἦταν ν᾿ ἀποκτήσει συγγενική σχέση μέ τό Μεσσία. Ὁ Ἀρχάγγελος δέν τῆς τ᾿ ἀποκάλυψε ὅλα σχετικά μέ τόν Κύριο Ἰησοῦ, παρά μόνο ὅσα τῆς ἦταν γνωστά ἀπό τίς προφητεῖες καί κατανοητά ἀπό τήν ἁγία Γραφή.

Δέν τῆς μίλησε γιά τόν παγκόσμιο καί πανανθρώπινο ρόλο τοῦ Ἰησοῦ, παρά μόνο ὅσα τῆς ἦταν γνωστά ἀπό τίς προφητεῖες καί κατανοητά ἀπό τήν Ἅγία Γραφή. Δέν τῆς μίλησε γιά τόν παγκόσμιο καί πανανθρώπινο ρόλο τοῦ Ἰησοῦ ὡς Σωτήρα ὅλων τῶν ἀνθρώπων καί τῶν φυλῶν. Δέν τῆς εἶπε πώς θά εἶναι ὁ ἱδρυτής τῆς πνευματικῆς βασιλείας, ὁ κριτής ζώντων καί νεκρῶν. Ἀκόμα λιγότερα τῆς φανέρωσε πώς ὁ Υἱός της θά εἶναι ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, τό Ἕνα ἀπό τά Τρία αἰώνια Πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἄν τῆς τά εἶχε πεῖ ὅλ᾿ αὐτά, ἡ ταραχή της θά ἦταν πολύ μεγαλύτερη. Ἡ παιδικότητα κι ἡ ἁγνότητά Της δέν τήν ἔκαναν καί παντογνώστρια. Εἶχε πολλά ἀκόμα νά μάθει ἀπό τό γιό της, τόσο στόν παρόντα χρόνο, ὅταν «συνετήρει τά ρήματα ταῦτα συμβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς» (Λουκ. β’ 19), ὅσο καί στήν αἰωνιότητα. Ὁ Ἀρχάγγελος κινήθηκε πιστά μέσα στό πλαίσιο τῆς ἑβραϊκῆς παράδοσης καί ἀντίληψης. Συγκέντρωσε καί ἕνωσε ὀργανικά ὅλα ὅσα ἦταν σκόρπια στούς προφῆτες (Ἡσ. θ΄ 6-8, ι΄ 16, ια΄ 1, Ἱερ. κε΄ 5, λ΄ 9, Ἰεζ. λδ΄ 24, Ὠσηέ γ΄ 5, Μιχ. ε΄ 4, Ψαλμ. ρλα΄ 11, Δαν β΄ 44 κλπ.). Κι ὅλ᾿ αὐτά τά γνώριζε καλά ἡ Παρθένος. «Ὤμοσε Κύριος τῷ Δαυίδ ἀλήθειαν καί οὐ μή ἀθετήσει αὐτήν· ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας σου θήσομαι ἐπί τοῦ θρόνου σου» (Ψαλμ. ρλα΄ 11).

Ἡ Παρθένος ἄκουσε τό οὐράνιο μήνυμα καί μέ τήν παιδική της ἁγνότητα ρώτησε τόν ἐπισκέπτη της: «Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεί ἄνδρα οὐ γινώσκω;» (Λουκ. α΄ 34). Τά λόγια αὐτά δέν ἐκφράζουν κάποια δυσπιστία στό ἀγγελικό μήνυμα, ἀλλά τήν καθαρότητα καί τήν ἀθωότητά της. Τί θ᾿ ἀπαντοῦσε κάποιος ἀπό σᾶς σ᾿ ἕνα παρόμοιο μήνυμα πού θά σᾶς ἔφερνε ὁ πιό ἀσυνήθιστος ἐπισκέπτης; Αὐτό πού θά γινόταν στή σίγουρα φοβισμένη καί τρέμουσα καρδιά σας θά ἦταν αὐτό πού ἔνιωσε κι ἡ ἁγνή Παρθένος; Ἐκείνη δέν εἶπε κανένα λόγο παραπανίσιο. Ἄν ἡ ἐρώτησή της ἦταν παραπανίσια γιά τήν ἴδια, δέν εἶναι ὅμως γιά μᾶς. Γιά χάρη μας τό εὐλογημένο πνεῦμα της ἔκανε τήν ἐρώτηση πού ὅλοι μας θά θέλαμε νά κάνουμε, ἀφοῦ δεσμευόμαστε ἀπό τούς φυσικούς νόμους. Γιά νά ᾿χουμε γέννηση, εἶναι ἀπαραίτητος ὁ ἄντρας. Ποῦ λοιπόν εἶναι ὁ ἄντρας ἐδῶ; Αὐτό εἶναι πού ὅλοι μας θά εἴχαμε ρωτήσει, ἐπειδή ζοῦμε μακριά ἀπό τήν ἐλευθερία πού ἀπολαμβάνει ὁ παντοδύναμος Θεός, ἐπειδή νιώθουμε πάνω μας τό βάρος τῶν φυσικῶν νόμων. Ἔτσι γιά χάρη μας, ἦταν ἀπαραίτητο νά κάνει ἡ Παρθένος τήν ἐρώτηση αὐτή. Γιά ν᾿ ἀκούσουμε τήν ἀπάντηση τοῦ Θεοῦ ἀπό τόν Ἀρχάγγελο. Ποιά ἀπάντηση ἔδωσε ὁ Ἀρχάγγελος;

«Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διό καί τό γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱός Θεοῦ. καί ἰδοῦ Ἐλισάβετ ἡ συγγενής σου καί αὐτή συνειληφυῖα υἱόν ἐν γήρει αὐτῆς, καί οὗτος μήν ἕκτος ἐστίν αὐτῇ τῇ καλουμένῃ στείρᾳ· ὅτι οὐκ ἀδυνατίσει παρά τῷ Θεῷ πᾶν ρῆμα» (Λουκ. α΄ 35-37).

Αὐτή εἶναι μιά πλήρης καί ἱκανοποιητική ἀπάντηση. Ὅπου Θεός βούλεται, νικᾶται φύσεως τάξις. Ὅταν ὁ ζῶν Θεός ἐφαρμόζει τό θέλημα Του γιά νά ἐργαστεῖ τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου, ἡ φύση κι οἱ νόμοι της ἀτονοῦν, εἶναι σά νά μήν ὑπάρχουν. «Ἡ χάρη δέν ὑπόκειται στό νόμο τῆς φύσης», λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νεοκαισαρείας. Ὁ ἴδιος ὁ ἀνακαινιστής τοῦ κόσμου ὁλόκληρου, ὁ Κύριος Ἰησοῦς, μαρτυρεῖ πώς «τό πνεῦμα ἐστί τό ζωοποιοῦν» (Ἰωάν. στ΄ 63).

Τό Πνεῦμα χορηγεῖ ζωή ἄμεσα καί ἔμμεσα. Τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἔδωσε ἄμεσα ζωή στόν παράδεισο, πρίν ἀπό τήν πτώση. Μετά τήν πτώση ἔδινε ζωή ἔμμεσα, μέ τή δημιουργία ψυχῆς καί σώματος. Ἀναφέρουμε τήν ἔμμεση αὐτή ἐνέργεια τοῦ ἁγίου Πνεύματος ὡς «φυσική», σύμφωνη μέ τό φυσικό νόμο. Τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ὅμως ἔχει τό δικαίωμα καί τήν ἀπεριόριστη δυνατότητα νά δώσει ζωή καί ἄμεσα, σύμφωνα μέ τή θέληση καί τήν πρόνοια τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Ἀλλά καί σέ σχέση μέ τήν ἔμμεση δωρεά τῆς ζωῆς, πάλι τό Πνεῦμα εἶναι ὁ Κύριος καί Ζωοδότης. Ἀπό μόνη της ἡ φύση δέν εἶναι παρά σκιά, ἕνα παραπέτασμα, ἀπ᾿ ὅπου ἐνεργεῖ τό Πνεῦμα. Ὑπάρχουν ὅμως βαθμοί καί στάδια ἐμμεσότητας. Τό Πνεῦμα μερικές φορές ἐνεργεῖ περισότερο κι ἄλλες πάλι λιγότερο ἔμμεσα. Τέτοια παραδείγματα ἔχουμε μέ τίς παραγωγικές καί τίς στεῖρες γυναῖκες. Ἡ Ἐλισάβετ ἦταν στείρα, ἀλλά ὄχι ἀπόλυτα. Τό ἴδιο γινόταν μέ τή μητέρα τοῦ Ἰσαάκ, τοῦ Σαμψών καί τοῦ Σαμουήλ. Ἡ σύλληψη μιᾶς ἡλικιωμένης γυναίκας δέν μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι εἶναι ἄμεση ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος, ἀφοῦ ὅλες οἱ γυναῖκες πού εἶναι ἀπόγονοι τῆς Εὔας, παραγωγικές ἤ στεῖρες, συλλαμβάνουν «ἐν ἁμαρτίαις», δέν εἶναι ἀμέτοχες σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν καί παθῶν. Ἡ μόνη σύλληψη μέ ἄμεση ἐνέργεια, μέ τήν ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος τῆς ζωῆς, εἶναι ἡ σύλληψη τῆς πάναγνης Παρθένου Μαρίας. Στήν ἱστορία τῆς δημιουργίας, ἀπό τόν Ἀδάμ μέχρι τό Χριστό, ποτέ δέν εἴχαμε περιστατικό τέτοιας γέννησης. Αὐτή εἶναι ἡ μοναδική περίπτωση στήν ὥς τώρα ἱστορία, ἀλλά καί στήν αἰωνιότητα. Κι αὐτή εἶναι ἡ σύλληψη καί γέννηση τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτήρα μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.

«Ὅτι οὐκ ἀδυνατίσει παρά τῷ Θεῷ πᾶν ρῆμα». Αὐτό σημαίνει πώς κάθε λόγος τοῦ Θεοῦ ἐφαρμόζεται στήν ὁλότητά του. Ὁ Θεός μᾶς λέει μέ τόν ἐμπνευσμένο προφήτη Του Ἡσαΐα: «Ἰδού ἡ παρθένος ἐν γαστρί ἕξει καί τέξεται υἱόν» (Ἡσα. ζ΄ 14). Αὐτό ἐκπληρώνεται τώρα. Ἀπό τήν ἴδια τή στιγμή τῆς δημιουργίας τοῦ κόσμου, τό μόνο πού μποροῦμε νά ποῦμε γιά τό Θεό εἶναι πώς «εἶπε καί ἐγενήθησαν». «Τά λόγια Κυρίου λόγια ἁγνά, ἀργύριον πεπυρωμένον, δοκίμιον τή γῆ, κεκαθαρμένον ἑπταπλασίως» (Ψαλμ. ια΄ 7).

Ἡ Παρθένος Μαρία δέν ἀμφισβήτησε καθόλου τά θεϊκά λόγια πού τῆς ἀποκάλυψε ὁ Ἀρχάγγελος. Ἄν τά εἶχε ἀμφισβητήσει, ὅπως ἔκανε ὁ Ζαχαρίας ὁ ἱερέας, ἴσως εἶχε τιμωρηθεῖ ὅπως ἐκεῖνος. Μ᾿ ὅλο πού στίς ἀπαντήσεις καί τῶν δυό τους ὑπάρχει κάποια ὁμοιότητα, ἡ καρδιά τους ἦταν ἐντελῶς διαφορετική. Κι ἐκεῖνο πού βλέπει ὁ Θεός εἶναι ἡ καρδιά τοῦ ἀνθρώπου. Δυό ὁλότελα διαφορετικές καρδιές μποροῦν νά διατυπώσουν παρόμοια λόγια.

Ἡ ταπεινή Παρθένος ἄκουσε τήν ἐξήγηση πού τῆς ἔδωσε ὁ ἀγγελιαφόρος τοῦ Θεοῦ καί συμπλήρωσε τή συζήτησή της μέ τόν Ἀρχάγγελο μέ τά ἑξῆς λόγια: «Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ρῆμά σου» (Λουκ. α΄ 28). Δέν εἶπε, «ἰδού ἡ δούλη σου, ἀρχάγγελε», ἦταν ἁπλά ἀγγελιοφόρος τοῦ Θεοῦ, μετέφερε τό θέλημά Του. Ἦταν κι αὐτός δυνατός καί ἀθάνατος, ἀλλά ὡς ὑπηρέτης τοῦ ζῶντος Θεοῦ. Ἀπό τήν ἄλλη μεριά δέν εἶπε «γένοιτό μοι κατά τό ρῆμα τοῦ Κυρίου», ἀλλά «κατά τό ρῆμά σου». Ἔδειξε ἔτσι σεβασμό καί τιμή στόν ἀθάνατο λειτουργό τοῦ οὐράνιου οἰκοδεσπότη. Κι οἱ δυό αὐτές σκέψεις της φανερώνουν τήν ἄμεση ὑπακοή καί τήν τέλεια ταπείνωσή της. Τέτοια σοφή ἀπάντηση μόνο μιά καρδιά πού πλημμύριζε ἀπό καθαρότητα μποροῦσε νά δώσει. Γιατί σέ τέτοια καρδιά δίδεται εὔκολα καί ἄμεσα ἀληθινή σοφία. Τή στιγμή τοῦ πειρασμοῦ στόν παράδεισο ἡ Εὔα τήν ξέχασε αὐτή τή γλώσσα καί πρόσεξε τά λόγια τοῦ σατανᾶ, ἡ καρδιά της τή στιγμή αὐτή ἦταν ἀκάθαρτη, σκοτισμένη. Λόγω τοῦ σκοτισμοῦ αὐτοῦ ἡ σοφία τήν ἐγκατέλειψε. Ἡ ὑπερηφάνεια καί ἡ παρακοή σκότισαν τήν καρδιά της ἀλλά καί τό νοῦ της. Ἀπό τήν ὑπερηφάνεια καί τήν παρακοή της στό Θεό ὁ παλιός κόσμος γκρεμίστηκε, τό γένος τῶν ἀνθρώπων παραμορφώθηκε κι ἡ κτίση ὁλόκληρη στενάζει. Ὁ νέος κόσμος ἔπρεπε νά θεμελιωθεῖ στήν ταπείνωση καί τήν ὑπακοή. Ἡ ταπείνωση κι ἡ ὑπακοή τῆς Παναγίας Μητέρας τοῦ Θεοῦ ὑπερβαίνουν κάθε λόγο. Μόνο ὁ Υἱός της, ὁ Σωτήρας κι ἀνακαινιστής τοῦ κόσμου, θά τήν ξεπεράσει σέ ταπείνωση κι ὑπακοή.

Τελικά ὁ φτερωτός ἀγγελιοφόρος τοῦ «κεφαλαίου τῆς σωτηρίας» μας πέταξε ψηλά στόν οὐρανό, κοντά στούς ἀθάνατους συντρόφους του. Τά καλά νέα, ὁ «εὐαγγελισμός» του, δέν εἶναι ἕνας ἁπλός λόγος, ἀλλά μεταφράστηκε ἀμέσως σέ ἔργο, ὅπως καί κάθε λόγος τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός μιλάει καί γίνεται, «εἶπε καί ἐγένετο».

Στή γῆ, πού ἦταν καταραμένη λόγω τοῦ χωρισμοῦ της ἀπό τό Θεό καί τῆς ἐπίδρασης πού δεχόταν ἀπό τίς δυνάμεις τοῦ σκότους, δέν εἶχε φτάσει ποτέ ἕνα τόσο χαρμόσυνο κι ἐλπιδοφόρο μήνημα σάν κι αὐτό πού ἔφερε ὁ ἀστραφτερός καί θαυμάσιος ἀρχάγγελος Γαβριήλ. Ποιά γλώσσα δέ θά τόν δοξάσει καί ποιά καρδιά δέ θά νιώσει εὐγνωμοσύνη ἀπέναντί του;

Ποτέ ἥλιος δέν καθρεφτίστηκε τόσο λαμπερά σέ διαυγή νερά, ὅσο στόν καθρέφτη τῆς πάναγνης καρδιᾶς τῆς Παρθένου Μαρίας. Γράφει ὁ ὅσιος Ἐφραίμ ὁ Σύρος γιά τήν παρθενία:

Ὦ παρθενία, πού χαροποιεῖς τήν καρδιά καί οὐρανοποιεῖς τή γῆ!

Ὦ παρθενία, κτῆμα ἀγαθό, ἀμόλυντο ἀπό ἄγρια θηρία!

Ὦ παρθενία, πού κατοικεῖς στίς ἄκακες καί ταπεινές ψυχές καί μεταποιεῖς τό λαό τοῦ Θεοῦ!

Ὦ παρθενία, πού ἀνθίζεις σάν λουλούδι στήν ψυχή καί στό σῶμα καί πλημμυρίζεις τόν οἷκο μέ τό ἄρωμά σου!

Ἡ διαυγής πρωινή αὐγή, ἀπ᾿ ὅπου προβαίνει ὁ ἥλιος, θά σάστιζε μπροστά στήν καθαρότητα κι ἁγνότητα τῆς Παρθένου Μαρίας, ἀπό τήν ὁποία γεννήθηκε ὁ ἀθάνατος ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, ὁ Χριστός καί Σωτήρας μας. Ποιό γόνυ δέ θά κλίνει μπροστά της καί ποιά γλώσσα δέ θά κραυγάσει:

«Χαῖρε, εὐλογημένη! Χαῖρε, αὐγή τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου! Χαῖρε, τιμιωτέρα τῶν Χερουβίμ καί ἐνδοξοτέρα τῶν Σεραφείμ! Δόξα στόν Υἱό σου, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, τόν Πατέρα καί τό Ἅγιο Πνεῦμα, τήν ὁμοούσια καί ἀδιαίρετη Τριάδα, τώρα καί πάντα καί στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων». Ἀμήν!

(Ἀπό τό βιβλίο: “Θεός ἐπί γῆς, ἄνθρωπος ἐν οὐρανῷ”, Κεντρική διάθεση: Πέτρος Μπότσης, Πέλλης 2, 152 34 Φραγκοκκλησιά Ἀττικῆς, Τηλ. -fax: 210 – 6812382, κιν. 6974814002. Εὐχαριστοῦμε θερμά τόν κ. Πέτρο Μπότση γιά τήν ἄδεια δημοσίευσης ἀποσπασμάτων ἀπό τά βιβλία πού ἐκδίδει. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης http://HristosPanagia3.blogspot.com)

alopsis.gr 

Για του Χριστού την πίστη την Αγία ...

25 Μαρτίου 1821, ημερομηνία κηρύξεως της παλιγγενεσίας. Ο σκλάβος ρωμιός ξεσηκώνεται και κηρύσσει την επανάστασή του για την Ελευθερία του. Διάλεξε την συγκεκριμένη ημερομηνία με τον τεράστιο συμβολισμό. Τον Ευαγγελισμό της Θεομήτορος Παρθένου Υπεραγίας Θεοτόκου. Διπλός ο συμβολισμός: Ελευθερία της ψυχής εκ των δεσμών του προπατορικού αμαρτήματος αρχίζει δια του Ευαγγελισμού, με το χαρμόσυνο μήνυμα της γεννήσεως του Ιησού Χριστού. Εκπληρώνεται η υπόσχεση του Θεού προς τους πρωτόπλαστους. Την στιγμή της αποχώρησης του Αδάμ  και της Εύας από τον Παράδεισο, ο Θεός είπε απευθυνόμενος στον όφη: «΄οτι εποίησας τούτο, επικατάρατος σύ από πάντων των κτηνών και από πάντων των θηρίων  της γής· επί τω στήθει σου και τη κοιλία πορεύση και γήν φάγη πάσας τας ημέρας της ζωής σου, και έχθραν θήσω ανά μέσον της γυναικός και ανά μέσον του σπέρματός σου και ανά μέσον του σπέρματος αυτής· αυτός σου τηρήσει κεφαλήν, και σύ τηρήσεις αυτού πτέρναν». Αμέσως μετά την πτώση και την έξοδο από τον Παράδεισο, η άπειρη αγάπη του Θεού με την υπόσχεση που εκφράζει το «πρωτευαγγέλιο» ανοίγει τον δρόμο για την σωτηρία του ανθρωπίνου γένους. Αιώνες μετά, το χαρμόσυνο μήνυμα προς τη Θεομήτορα για την πραγματοποίηση της υπόσχεσης του Θεού μεταφέρει ο αρχάγγελος Γαβριήλ. Το γλυκοχάραμα  μιας νέας εποχής. Αρχίζει το ξήλωμα του κράτους του διαβόλου.  Σπάζει ο επαναστατημένος Έλληνας τα δεσμά της αμαρτίας και δια των όπλων αγωνίζεται ν’ αποκτήσει και την ατομική του ελευθερία. Η ελληνική επανάσταση είναι Εθνική, απελευθερωτική και για την πίστη των επαναστατημένων την Ορθόδοξη. Δεν είναι ταξική, όπως ισχυρίζονται οι εθνομηδενιστές της προδοσίας των ιερών και των οσίων. Διαβάζουμε εις τα απομνημονεύματα του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη (ορθογραφία δική του): «Η επανάσταση η εδική μας δεν ομοιάζει με καμμιάν απ΄ όσαις γίνονται την σήμερον εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης οι επαναστάσεις εναντίον των διοικήσεών των είναι εμφύλιος πόλεμος. Ο εδικός μας πόλεμος ήτον ο πλέον δίκαιος, ήτον έθνος με άλλο έθνος, ήτον με ένα λαόν οπού ποτέ δεν ηθέλησε να αναγνωρισθή, παρά μόνον ό,τι έκαμνε η βία. Ούτε ο Σουλτάνος ηθέλησε ποτέ να θεωρήση τον ελληνικόν λαόν ως λαόν, αλλ΄ ως σκλάβους». Σε άλλο σημείο γράφει «Ο κόσμος μας έλεγε τρελλούς. Ημείς αν δεν είμεθα τρελλοί δεν εκάμαμεν την επανάστασιν, διατί ηθέλαμεν συλλογισθή πρώτον δια πολεμοφόδια, καβαλαρία μας, πυροβολικό μας, πυριτοθήκαις μας, τα μαγαζιά μας, ηθέλαμεν λογαριάσει την δύναμιν την εδική μας την τούρκικη δύναμη». Αλλαχού σημειώνει. «Να μη έχομεν ελπίδα λυτρώσεως άλλη, παρά από τον εαυτό μας και από τον Ύψιστον. Ο Θεός δεν μας αλησμονά, δεν μας αποστρέφεται. Μην αμφιβάλλετε, ο Κύριος της ζωής και του θανάτου έχει γραμμένη εις την παλάμη του την ημέρα της Εικοσιπέντε Μαρτίου του έτους 1821». Διπλός ο εορτασμός. Υπέρ πίστεως και πατρίδος. Γράφει ο γέρων του Μοριά Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: «Όταν επήραμε τ΄ άρματα δεν λογαριάσαμε του εχθρού την ισχύ. Ο Θεός υπέγραψε την απελευθέρωση της Ελλάδος και δεν παίρνει πίσω την υπογραφή του». Τέτοια πίστη εις τον Θεάνθρωπο  Κύριο και τέτοια ήταν η Ελλάδα. Την 25η Μαρτίου η Ορθοδοξία και ο Ελληνισμός συμπορεύονται πιασμένοι χέρι-χέρι. Άρρηκτα συνδεδεμένοι προχωρούν προς την επίτευξη του στόχου. Τότε ήταν η Ελευθερία, νύν η διάσωση του πανταχόθεν βαλλόμενου Ελληνοχριστιανικού πνεύματος και ίσως της εθνικής ακεραιότητας Οι διάφοροι «λάθρο» συνεπικουρούμενοι και υπό των απογόνων πεμπτοφαλαγγιτών εθνομηδενιστών.

        Της επισήμου εξεργέσεως προηγήθηκαν πολυετείς προετοιμασίες και απόπειρες εξεγέρσεων σε διάφορα τμήματα της Ελλάδος όπως π.χ. εις Λιτόχωρο και Κολινδρό διά να αναφερθούμε εις τοπικά γεγονότα. Οι διάφορες απόπειρες δεν είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το αίμα των ηρώων πότισε το δένδρο της φιλοπατρίας και της ελευθερίας. Ο Θούριος του Ρήγα πυρπολεί τας καρδίας των ανθρώπων και ο εθνοϊερομάρτυς πατρο - Κοσμάς ο Αιτωλός σπέρνει περιοδεύων ανά την Ελλάδα λόγο χριστιανικό και πατριωτικό ελληνοκεντρικό. Φλογερός ο λόγος και προφητικός. Ξεσηκώνει τον υπόδουλο Ρωμιό. Βάζει στέρεο λιθάρι εις την προετοιμασία του Αγώνα. Καθοριστικός και πολύ πολύτιμος ήταν και ο ρόλος της Φιλικής Εταιρείας. Για πολλά χρόνια προετοίμαζε μυστικά κάτω από τα μάτια του τούρκου κατακτητή και το εχθρικό κλίμα που επικρατούσε εις την Ευρώπη της ιεράς συμμαχίας του Μέτερνιχ. Το κρυφό σχολειό με τη οκτώηχο και το ψαλτήρι υπό το τρεμάμενο φως του καντηλιού ανοίγει τα μάτια των ρωμιών, τους μαθαίνει τη γλώσσα και την ιστορία. Δημιουργεί Ελληνορθόδοξους μαχητές του Χριστού και της ελεύθερης Ελλάδας. Η Φιλική Εταιρεία δουλεύει συνωμοτικά, οργανώνει τον αγώνα και συγκεντρώνει χρήματα.  Όλοι προσφέρουν τον οβολό τους. Το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος» κυριαρχεί. Ουδείς μένει αμέτοχος. Όλοι πολεμούν από το δικό τους μετερίζι. Ο ενθουσιασμός μεγάλος, όπως και οι επιτυχίες. Τότε φυτρώνει ο εγωισμός και η φιλοπρωτία. Ο αγών αρχίζει να χάνει έδαφος και να υπάρχουν αποτυχίες. Ο καλός Θεός δεν ανακάλεσε την υπογραφή του. Οι λαοί της Ευρώπης συγκινήθηκαν  από τον δίκαιο και ηρωικό αγώνα των επαναστατημένων ρωμιών. Αναπτύσσεται ένα φιλελληνικό κλίμα και πολλοί έρχονται και πολεμούν στο πλευρό του Έλληνα. Σημειώνει ο Κολοκοτρώνης: «Παρθενικά κοράσια της Γαλλίας κέντησαν με τα εύμορφα χέρια τους ταις σημαίαις των φιλελλήνων πολεμιστών. Χύθηκε πολύ αίμα γιατί ο τούρκος κατακτητής δεν ήθελε να ελευθερώσει την Ελλάδα, την σκλαβωμένη και υποτακτική του. Το δένδρο της Ελευθερίας πολλοί το πότισαν με το αίμα τους και το λίπαναν με τα κορμιά τους». Πολλών τα ονόματα κατέγραψε η Ιστορία και άλλων τα κατορθώματα τραγούδησε η λαϊκή μούσα και περάσανε και αυτοί στο πάνθεο της Ιστορικής μνήμης. Δυνατό παρών έδωσαν και οι γυναίκες. Πολέμησαν ανδρείως τον εχθρό, συνέβαλαν αποφασιστικά στην απελευθέρωση του τόπου. Γαλούχησαν τα τέκνα των με πνεύμα μαχητικό ελληνοχριστιανικό και οι ίδιες έδιναν το καλό παράδειγμα του αγώνα και της προσφοράς. Αναδείχτηκαν γνήσιες απόγονοι των σπαρτιατισσών με το  «ή ταν ή επί τας». Ο επαναστατημένος ρωμιός ελεύθερος απέκτησε πατρίδα. Δεν ελευθέρωσε ολόκληρη την Ελλάδα, αλλά ένα τμήμα της. Αργότερα, άλλοι αγώνες, άλλοι ήρωες μαχητές συμπληρώνουν την Ελεύθερη Ελλάδα. Εις τα σημερινά σύνορα...Για μια ακόμη φορά αποδείχτηκε ότι όταν είμαστε ενωμένοι, όταν αφήνουμε στην άκρη το «εγώ» και βαδίζουμε αγαπημένοι στο «εμείς» θαυματουργούμε. Πολλά επιτυγχάνουμε και μας υπολογίζει η οικουμένη. Είμαστε μικρή χώρα σε έκταση και σε πληθυσμό. Έχουμε Ιστορία αγώνων και προσφοράς σε παγκόσμιο επίπεδο. Όποια πέτρα και αν σηκώσεις απανταχού της γης θα βρείς Έλληνα πετυχημένο. Έλληνα νομοταγή, εργατικό και τίμιο. Έλληνα που δεν ξεχνά τα πατρώα εδάφη τα ποτισμένα με ποταμούς αιμάτων αγίων και ηρώων πατριωτών που δώσανε το αίμα τους για Λευτεριά, Ελλάδα και Χριστό.

        Του χρόνου συμπληρώνονται 200 χρόνια από την ημέρα που το λάβαρο της ελευθερίας με το «Ελευθερία ή θάνατος» και με τον σταυρό υψώθηκε στα Καλάβρυτα και σήμανε τον γενικό ξεσηκωμό των σκλαβωμένων, τότε, Ρωμιών. Θα εορτάσουμε πανηγυρικά την συμπλήρωση 2 αιώνων από την έναρξη της επανάστασης. Είναι ευκαιρία να θυμηθούμε εμείς οι παλαιοί και να μάθουν οι νεώτεροι την πραγματική Ιστορία. Για τον ρόλο της Εκκλησίας, του κρυφού σχολείου, των ανδρών και των γυναικών. Την πολυτιμότατη αξία του εμείς και την καταστροφική επίδραση του ατομικού και εγωιστικού εγώ. Κάθε περιοχή να προβάλλει την συνεισφορά της στον αγώνα. Με ομιλίες, ντοκυμαντέρ και κινηματογραφικές ταινίες και ότι άλλο μπορεί να σκεφτεί ο καθένας. Με κάθε μέσο να γίνει κτήμα μας ο μεγαλειώδης αγώνας, χωρίς να παρασιωπήσουμε τις ολέθριες συνέπειες της διχόνοιας και χωρίς να υποβαθμίσουμε την προσφορά των φιλελλήνων.

Παναγιώτης  Μυργιώτης
Μαθηματικός

Υ.Γ. Μια μικρό μνημόσυνο στην μνήμη των ηρωικώς αγωνισαμένων και υπέρ πατρίδος, ελευθερίας και για την του Χριστού πίστη την αγία προσφερομένων το αίμα τους.

Χαίρε κεχαριτωμένη Μαρία ο Κύριος μετά Σου.

Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά 40 χρόνια σκλαβιά και φυλακή. Διακόσια χρόνια κύλησαν όπως το νερό στο αυλάκι. Διακόσια χρόνια από τον ξεσηκωμό των προγόνων μας. Ένας ξεσηκωμός για την Χριστού την πίστη την Αγία και της Ελλάδος την Ελευθερία. Την ημέρα που το σκλαβωμένο, τότε, γένος γιόρταζε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, την καλή είδηση του Αρχαγγέλου προς την Θεομήτορα Παναγία για Τη σάρκωση και  τον ερχομό του λυτρωτή μας, από τα δεσμά της αμαρτίας, το υπόδουλο γένος κήρυττε την επανάσταση εναντίον μιας αυτοκρατορίας της εποχής εκείνης, ενώ  στην Ευρώπη επικρατούσε εχθρικό κλίμα εναντίον κάθε απελευθερωτικού αγώνος. Η Ιερά Συμμαχία με την ηγεσία του Μέτερνιχ δεν ήθελε να απελευθερωθούν σκλαβωμένοι λαοί και έθνη. Επιθυμούσε μια ισχυρά μουσουλμανική Τουρκία. Του Έλληνα ο τράχηλος δεν υπομένει ζυγό. Ας το συνειδητοποιήσουν όλοι. Εχθροί και κυρίως οι ονειρευόμενοι μπλε πατρίδες και Ελλάδα σκλαβωμένη. Το αποδείξαμε ότι είμαστε Λαός φιλειρηνικός και πατριώτες. Δεν υπολογίζουμε την υλική υπεροχή των εχθρών μας, προβάλλουμε το πνεύμα της μαχητικότητας και την πίστη μας εις τον τριαδικό Θεό. Την ημέρα του Ευαγγελισμού πήραμε τα όπλα μετά από τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς για να αναπνεύσουμε αγέρα χριστιανικό και ελληνικό. Αγέρα ελευθερίας. Ο Ευαγγελισμός άνοιγε τον δρόμο για την ενανθρώπιση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και την απελευθέρωση του ανθρώπινου γένους από τα δεσμά της αμαρτίας. Ο Ιησούς ως νέος Αδάμ οδηγεί τον άνθρωπο από την πτώση του, (προπατορικό αμάρτημα) από την φθορά του θανάτου, στην Ζωή. Χαράς ευαγγέλια την ημέρα αυτή, η φύσις γιορτάζει και η ανθρωπότητα πανηγυρίζει. Ο Θεός τήρησε την υπόσχεσή Του προς τον αρχαίκακο χαιρέκακο όφιν - διάβολον. «Καὶ ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τῆς γυναικὸς καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς· αὐτός σου τηρήσει κεφαλήν, καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν» (Γεν, γ΄, 15). Ο μονογενής μου Υιός θα συντρίψει το κράτος της διαβολικής αμαρτίας και του σκότους. Θα γεννηθεί από κόρη  παρθένο. Το κράτος του διαβόλου θα συντριβεί. Θα νικήσει το φως, η Ζωή, η αλήθεια.Το ελληνικό γένος το 1821 διεκδικεί με επανάσταση την Λευτεριά του. «Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη (και χριστιανική) ζωή παρά 40 χρόνια σκλαβιά και φυλακή», σαλπίζει ο Ρήγας Βελιστενλής. Προετοιμάζεται το ελληνικό έθνος για αυτή την ημέρα χρόνια πολλά πριν. Πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραματίζει η Φιλική Εταιρεία που συστήνεται και κινείται κρυφά και στοχεύει στην ημέρα αυτή. Σε εχθρικό διεθνές περιβάλλον, όπως προείπαμε, με την Ιερά Συμμαχία. Σκλαβωμένοι οι Έλληνες σιγά-σιγά αρχίζουν να αντιδρούν στη σκλαβιά τους. Στερούνται τη δυνατότητα να μιλούν και να μαθαίνουν τη μητρική τους λαλιά. Να δοξολογήσουν τον ένα αληθινό τριαδικό Θεό. Τα στερούνται και συγχρόνως δέχονται ισχυρές πιέσεις να αλλαξοπιστήσουν, να αρνηθούν τον αρχηγό της Ζωής και σωτήρα και να προσκυνήσουν τον Αλλάχ. Να πιστεύσουν στο κτίσμα και όχι στον κτίσαντα. Πιέζονται να γίνουν ειδωλολάτρες και αρνητές της Ζωής και της Σωτηρίας. Οργανώνουν το κρυφό σχολείο. Εκεί στο τρεμάμενο φως του καντηλιού το Ελληνόπουλο μαθαίνει γράμματα από το ψαλτήρι και την οκτώηχο. «Φεγγαράκι μου λαμπρό φέγγε μου να περπατώ να μαθαίνω γράμματα σπουδάγματα του Θεού τα πράγματα» θα γράψει και θα εξυμνήσει ο ποιητής. Μαθαίνει την ιστορία του, τι το πρέπει. Ενθυμείται τις Θερμοπύλες, τις Πλαταιές. Γαλουχείται στον αθάνατο ελληνικό πολιτισμό και διδάσκεται από τα κατορθώματα του υπαρκτού Μ. Αλεξάνδρου και των ηρώων της μυθολογίας μας. Πάνω από όλα, γαλουχείται και διατηρεί την ορθόδοξη πίστη. Την πίστη στον ένα Θεό, ο Οποίος, όπως λέγει στα απομνημονεύματά του ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, «έβαλε την υπογραφή του για την λευτεριά της Ελλάδος και δεν την παίρνει πίσω». Αν είναι δυνατόν. Μη γένοιτο.

        Ο κλήρος της τότε εποχής σε κάθε δύσκολη περίσταση βρίσκεται πρώτος στον αγώνα για Ελλάδα και Χριστό. Ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε΄ απαγχονίζεται στην  πύλη του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, στο Φανάρι, και άλλοι πολλοί δίνουν το αίμα τους και τη ζωή τους για να γίνει πραγματικότητα η λευτεριά της πατρίδος. Ο πατροκοσμάς ο Αιτωλός οργώνει  την χώρα  με την ευλογία του ηγουμένου του και του Οικουμενικού Πατριάρχη και διαλαλεί Ελλάδα και ορθοδοξία. Κτίζει σχολεία και  εκκλησίες στο μέτρο του δυνατού. Στο τέλος ποτίζει και αυτός το δένδρο της ελευθερίας μας με το τίμιο αίμα του. Να αναφέρουμε τον ρασοφόρο ήρωα Αθανάσιο Διάκο   που αιχμαλωτίστηκε και επειδή δεν απαρνήθηκε Ελλάδα και ορθοδοξία τον σούβλισαν οι τούρκοι. Της παλιγγενεσίας της 25ης Μαρτίου είχαν προηγηθεί αρκετές εξεγέρσεις σε πολλά μέρη της πατρίδας μας .Αναφέρω χαρακτηριστικά  Το 1575 ο Αρχιεπίσκοπος Επιδαύρου Μακάριος Μελισίδης κηρύσσει την επανάσταση στη Μάνη. Στη Θεσσαλία ο Μητροπολίτης Τρικάλων Διονύσιος Φιλόσοφος ή Σκυλόσοφος  επαναστατεί κατά των τούρκων το 1600 και το 1610. Ανάλογα κινήματα εκδηλώθηκαν στη Χαλκιδική, στη Στερεά Ελλάδα  κλπ. Η ιστορία έχει καταγράψει πολλές εξεγέρσεις των προγόνων μας ακόμη και στις παραδουνάβιες περιοχές. Οι προσπάθειες αυτές δεν οδήγησαν στην λευτεριά, όμως συνέβαλλαν στην διατήρηση του αγωνιστικού πνεύματος στον λαό. «Ακόμη τούτη η άνοιξη, τούτο το καλοκαίρι» τραγουδά η λαϊκή μούσα και διατηρεί άσβεστο τον πόθο και το καντηλάκι της ελπίδας για Λευτεριά.

        Στο προσκλητήριο της παλιγγενεσίας οι πάντες έδωσαν μαχητικό και αγωνιστικό παρόν. Πολεμούσαν για την θρησκεία τους και για την ελευθερία τους. Μεγάλη η ιστορική κληρονομιά που κουβαλούσαν στις πλάτες τους. Ουδείς απών. Όλοι στην πρώτη γραμμή, όλοι στον υπέρ πίστεως και ελευθερίας αγώνα, άνδρες και γυναίκες, μορφωμένοι και αγράμματοι, νέοι και μεσόκοποι , πλούσιοι και πτωχοί, καραβοκύρηδες και κολλήγοι. Τους ενώνει ο κοινός πόθος, το κοινό όραμα. Δεν είχαν ανάγκη να ανατρέξουν για να βρουν ιδέες και οράματα, τους τα είχαν προσφέρει η Εκκλησία και η Ελλάδα, η ιστορία της η χιλιόχρονη…

        Τις πολεμικές επιτυχίες των πρώτων χρόνων τις διαδέχτηκαν οι έριδες και οι εμφύλιοι. Ξέχασαν, για την ώρα, τον κοινό εχθρό και τον άσβεστο πόθο για λευτεριά. Γύρισαν ο ένας τα όπλα εναντίον του άλλου. Το αιώνιο σαράκι της φυλής μας θα γράψει κάποιος. Ο εγωισμός,  η ζήλεια και η επιδίωξη της πρώτης θέσης. Συμβαίνει αυτό, ανθρώπινα τα λάθη. Ο Χριστός, όμως, είπε όποιος θέλει να γίνει πρώτος ας γίνει τελευταίος και υπηρέτης των άλλων (βλ. Μτ, κ΄, 26 – 27).Στα πλαίσια του εορτασμού, ελπίζω να επανέλθω με νέο άρθρο.

Μυργιώτης  Παναγιώτης
Μαθηματικός

25η Μαρτἰου 1821 άγγελμα Σωτηρίας του ανθρώπινου γένους και Ελευθερίας του Ελληνισμού.

Αγάλλεται και πανηγυρίζει  η Ορθοδοξία και σύμπας ο Ελληνισμός. Ξημερώνει η 25η Μαρτίου. Ημέρα που σηματοδοτεί την Ελευθερία του ανθρώπου. Ελευθερώνεται ο άνθρωπος από τα δεσμά της αμαρτίας και ο Έλληνας αποκτά την Λευτεριά του. Τον ευαγγελισμό της Υπεραγίας Θεοτόκου και την έναρξη του αγώνα του 21 για την Ελευθερία πανηγυρίζει ο ελληνισμός πανταχού της γης.

        Ο αρχάγγελος Γαβριήλ με εντολή του Θεού Πατρός μεταφέρει στην Παναγία μας το χαρμόσυνο μήνυμα: θα γίνει η μητέρα του Θεού, του Χριστού μας, του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος. Στην άσημη πόλη της Ναζαρέτ στην 15χρονη, τότε, Μαρία έρχεται η στιγμή της εκπλήρωσης της υπόσχεσης του Θεού προς το ανθρώπινο γένος. Τη στιγμή της εξόδου των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο ο Πλαστουργός μας έδινε ένα μήνυμα λυτρώσεως του πεπτωκότος ανθρώπου (πρωτευαγγέλιο). Απευθυνόμενος προς τον αρχαίκακο διάβολο με την μορφή του όφεως είπε «Και έχθραν θύσω ανά μέσον σου και ανά μέσον της γυναικός και ανά μέσον του σπέρματος σου και ανά μέσον του σπέρματος αυτής, αυτός σού τηρήσει την κεφαλήν και συ τηρήσεις αυτού πτέρναν»(Γέν. Γ΄, 15). Ο μονογενής μου Υιός θα συντρίψει το κράτος της διαβολικής αμαρτίας και του σκότους. Θα γεννηθεί από παρθένο. Θα νικήσει το φως, η Ζωή και η Αλήθεια. Την υπόσχεση αυτή εκπληρώνει ο Θεός μας. Ο Πλάστης μας πάντα εκπληρώνει τις υποσχέσεις του. Ψεύτης ο Θεός, μη γένοιτο!! Ο Αρχάγγελος μεταφέρει στην ταπεινή δούλη του Θεού τη χαρμόσυνη είδηση ότι θα γίνει η μητέρα του Υιού του Θεού, με θαυματουργικό τρόπο. Η Πάναγνος παρθένος Μαρία αποδέχεται με περισσή ταπεινοφροσύνη την είδηση λέγουσα «Ιδού η  Δούλη  Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». Απλά και ταπεινά. Χωρίς εγωισμούς και επάρσεις. Το προαιώνιο θέλημα και σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους τίθεται σε εφαρμογή. Ο Υιός του Θεού λαμβάνει σάρκα και οστά και δια των αγνών αιμάτων της Παναγίας μας γεννιέται ως άνθρωπος στο σπήλαιο των αλόγων και αρχίζει το «έργο της Θείας οικονομίας ». Ο Υιός του Θεού γίνεται άνθρωπος τέλειος, χωρίς αμαρτία, υιός της αειπαρθένου Παναγίας. Οποία τιμή για το γυναικείο φύλο. Ταυτόχρονα, είναι και Θεός, τέλειος και αληθινός. Με το «Χαίρε Κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά σου» του Αρχαγγέλου έρχεται η ευχάριστη είδηση στο ανθρώπινο γένος, ο καλούμενος ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Χαιρετισμός που εξέπληξε την μικρή Μαρία, η οποία δίστασε με την παρουσία του Αρχαγγέλου, φοβούμενη μήπως είναι κάποια διαβολική ενέργεια αυτό που βλέπει, κάποιος πειρασμός που την απομακρύνει από τον Θεό. Όμως, τα λόγια που ακολούθησαν την καθησύχασαν, παρά το απρόσμενο άγγελμα και την εύλογη απορία που της προκάλεσαν: «και πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω ;». Ο Αρχάγγελος, που δεν μπορούσε κι εκείνος να εξηγήσει το μυστήριο, μόνο της απαντά ότι θα πραγματοποιηθεί το υπέρ νουν άγγελμα με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος: «Πνεύμα Άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι». Όπου βούλεται Θεός, νικάται φύσεως τάξις. Η επιλογή της Παναγιάς δεν ήταν τυχαία. Τέκνο γονέων υπερλίκων πουγεννήθηκε κατόπιν πολλών προσευχών και το οποίο το είχαν τάξει οι υπέργηροι γονείς του να το αφιερώσουν στο Θεό. Ήταν η πλέον αγνή, η πλέον ταπεινή και άδολη κόρη. Δεν υπήρξε και ούτε θα υπάρξει τέτοια γυναίκα στον κόσμο. Αυτή επέλεξε ο Θεός για να φέρει στον κόσμο τον μονογενή Υιό Του, για να σώσει από την αμαρτία το ανθρώπινο γένος με τον σταυρικό του θάνατο και την τριήμερη Ανάστασή Του.Την ημέρα αυτή, την 25η Μαρτίου, επέλεξαν και οι πρόγονοί μας το 1821 για να στείλουν και αυτοί ένα ευχάριστο μήνυμα στους σκλαβωμένους λαούς της οικουμένης. Είπαν το ¨Χαίρε, ω χαίρε Λευτεριά¨. Τετρακόσια χρόνια ολόκληρα υποδουλωμένοι και σκλαβωμένοι στον τούρκο δυνάστη. Τετρακόσια χρόνια ο ελληνισμός να έχει στο σβέρκο του τον Οθωμανό. Να υποφέρει τα πάνδεινα. Είναι δούλος, είναι σκλάβος και δεν διαφεντεύει τον τόπο του μήτε την τιμή της οικογενείας του ούτε και τη ζωή του. Δεν μπορεί να μάθει στοιχειώδη γράμματα, τη γλώσσα του αυτή που δημιούργησε πολιτισμό τεράστιο και απέδωσε έννοιες υψηλές όπως δημοκρατία και ελευθερία ή έστησε Παρθενώνες και κατέκτησε τον κόσμο με τον εκπολιτιστή Μακεδόνα Μέγα Αλέξανδρο. Δεν είναι δυνατό να λατρεύσει τον ένα και αληθινό Θεό. Δέχεται πιέσεις να αλλαξοπιστήσει, αρνείται να υποκύψει. Έτσι έχουμε ένα μεγάλο αριθμό, ένα σύννεφο επωνύμων και ανωνύμων Αγίων. Τους Νεομάρτυρας όπως τους ονόμασε η Αγία μας Εκκλησία. Καταφεύγει στο κρυφό σχολειό για να μάθει λίγα γράμματα. Να μη λησμονήσει την Ιστορία του, τη Σαλαμίνα, τις Θερμοπύλες, τον Μέγα Αλέξανδρο και πολλά άλλα. Εκεί στο τρεμάμενο φως του καντηλιού, κατά τον ποιητή, μαθαίνει τι είχε, τι έχει, τι έπρεπε να έχει  και παραμένει Έλληνας. Ολίγα κολλυβογράμματα σπουδάζει από την οκτώηχο και το ψαλτήρι. Γαλουχείται και στα νάματα της Ορθοδοξίας. Υπάρχουν, δυστυχώς, λίγοι βέβαια αρνητές του κρυφού σχολείου, οι θαυμαστές της θεωρίας ότι οι πόντιοι και οι μικρασιάτες δεν σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους, απλά εξ αιτίας του συνωστισμού πέθαναν από ασφυξία. Αυτοί αρνούνται την ύπαρξη του κρυφού σχολείου. Είναι ελάχιστοι, για να μας κάνουν και εμάς αρνητές της ιστορικής αληθείας. Πολλά τα βάσανα και σκληρή η ζωή των υπόδουλων Ελλήνων. Μέσα τους σιγοκαίει ο πόθος της Ελευθερίας. Η ελπίδα της απελευθέρωσης. Το διεθνές περιβάλλον σφόδρα εχθρικό, ο Μέτερνιχ με την Ιερά Συμμαχία μεγάλο εμπόδιο. Ο Έλληνας γαλουχημένος με την ελπίδα ότι «πάλι δικά μας θάναι» δεν κάθεται με τα χέρια σταυρωμένα, oοργανώνεται και επαναστατεί. Έχουμε τοπικές εξεγέρσεις που πνίγονται στο αίμα, αλλά τροφοδοτούν με πίστη την ελπίδα για λευτεριά. Πάμπολλες είναι οι απόπειρες αυτές. Τα αίματα και τα σώματα των θυσιασθέντων γίνονται λίπασμα για να θρέψουν τον πόθο για λευτεριά. Οι αρματολοί και οι κλέφτρες, τα δημοτικά τραγούδια και ο θούριος του Ρήγα Φεραίου ¨ως πότε παλικάρια θα ζούμε στα στενά μονάχοι σαν λιοντάρια στις πέτρες στα βουνά. Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή¨ δίνουν κουράγιο και δύναμη στο σκλαβωμένο ελληνικό γένος. Η Φιλική εταιρεία βοηθάει την προετοιμασία για τη μεγάλη στιγμή. Οργανώνει, συντονίζει, κατευθύνει. Εργάζεται μεθοδικά και μυστικά. Ο τύραννος καραδοκεί. Δεν θέλει να χάσει την Ελλάδα, την θέλει σκλάβα και υπόδουλη, όπως και άλλους λαούς. Θέλει την κραταιά, όπως πίστευε, οθωμανική αυτοκρατορία ακέραια να διαφυλάξει. Ο σκλαβωμένος Έλληνας ποθεί την Λευτεριά του και κανείς δεν μπορεί να του τη στερήσει. Είναι αποφασισμένος να χύσει το αίμα του και να προσφέρει, ακόμη, και τη ζωή του για την πατρίδα, την πίστη και την ελευθερία. Η ημέρα η ποθητή, η αγία και ευλογημένη έφθασε. Είναι η 25η Μαρτίου 1821. Στα Καλάβρυτα ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει τη σημαία της επανάστασης και το πανηγύρι της παλιγγενεσίας αρχίζει. Για του Χριστού την πίστη την Αγία και για της Ελλάδος την ελευθερία γίνεται ο αγώνας. Άρχισε ο γενικός ξεσηκωμός με την πίστη στον Χριστό την ημέρα του Ευαγγελισμού. Το «χαίρε Κεχαριτωμένη» συμπλέει με το «χαίρε, ω χαίρε λευτεριά». Ο μεγάλος αγωνιστής και ήρωας του 21 ο Θεόδωρος Κολοοτρώνης,  ο Γέρος του Μοριά βροντοφωνάζει «Ο θεός υπέγραψε την λευτεριά της Ελλάδας και δεν παίρνει την υπογραφή Του πίσω» . Μη γένοιτο. Ισχυρίζονται κάποιοι ότι ο ξεσηκωμός των Ελλήνων επηρεάστηκε από τη λεγόμενη γαλλική επανάσταση. Αλήθεια, οι φίλοι μας οι γάλλοι ποιόν κατακτητή και αλλοεθνή και αλλόθρησκο δυνάστη θέλανε να διώξουν και  οι επαναστατούντες δήλωσαν ότι αυτό γίνεται για «του Χριστού την πίστη την αγία»; Δεν βρήκα πουθενά κάτι τέτοιο. Απλά η γαλλική επανάσταση χρονικά προηγήθηκε. Στον αγώνα αυτό όλοι έδωσαν δυνατό και βροντερό παρών. Νέοι, γέροι, πλούσιοι, πτωχοί, γραμματιζούμενοι και αγράμματοι, γυναίκες και άνδρες. Όλοι τη λευτεριά των ήθελαν. Κληρικοί και λαϊκοί, νησιώτες και στεριανοί συναγωνίζονταν ποίος θα προσφέρει τα πιο πολλά. Τον καλύτερο εαυτό του, το είναι του, το αίμα του και τη ζωή του. Πολλοί κληρικοί, απλοί ιερείς, μητροπολίτες και πατριάρχες ποτίζουν με το αίμα τους το δένδρο της ελευθερίας. Υπάρχουν ήρωες κληρικοί ως ο Παπαφλέσσας, ο Αθανάσιος Διάκος, ο Ησαΐας Σαλώνων, ο πατριάρχης  Γρηγόριος ο Ε, όπως και λαϊκοί, πχ, Πλαπούτας, Κανάρης, Μακρυγιάννης για να αναφέρουμε ελάχιστους. Δεν είναι δυνατό στα πλαίσια ενός άρθρου να αναφερθούνε όλα τα ονόματα. Η λαϊκή μούσα με τα δημοτικά τραγούδια, η παράδοση και η Ιστορία έχει καταγράψει πάμπολλα, όλα πιστεύω όχι. Όλοι τους επώνυμοι ή ανώνυμοι συμβάλανε να ελευθερωθεί η πατρίδα μας. Βοηθήσανε και πολλοί ξένοι την προσπάθεια αυτή, παρακινούμενοι από αγάπη προς την Ελλάδα, τον πολιτισμό της και την τεράστια προσφορά της στο παγκόσμιο πνεύμα. Μεθυσμένοι μέσα στον νικηφόρο αγώνα των πρώτων χρόνων, ξεχάσανε άλλον ότι η απελευθέρωση του τόπου δεν πραγματοποιήθηκε και αρχίσανε οι καπεταναίοι να φιλονικούν και να αντιμάχονται μεταξύ τους, να πολεμά ο ένας εναντίον του άλλου. Το αιώνιο σαράκι της φυλής. Ο εγωισμός και η φιλοπρωτία. Ο δυνάστης βρήκε ευκαιρία και ανακατέλαβε πολλά φρούρια. Σελίδα μελανή, προφανώς και πολύ διδακτική. Μπορούμε να προσφέρουμε, παντού, χωρίς να φαινόμαστε ότι είμαστε πρώτοι. Η ουσία μετράει και όχι ο τύπος, το φαίνεσθαι. Ο Θεός, πράγματι, έβαλε την υπογραφή του, κατά την ρήση Κολοκοτρώνη και η πατρίδα μας ελευθερώθηκε. Όχι ολόκληρη. Χρειάστηκαν και άλλοι αγώνες και άλλοι πόλεμοι και ήρωες για να δημιουργηθούν τα σημερινά σύνορα της πατρίδας μας. Θα ήθελα να κλείσω με τους στίχους του ποιητή «μεθύστε με το αθάνατο κρασί του ‘21» και θα πρόσθετα ο ελάχιστος «και με το αθάνατο κρασί της Ορθοδοξίας».

«Χαίρε Κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά Σου».«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιάς και φυλακή».

Μυργιώτης  Παναγιώτης
Μαθηματικός

Ο Ακάθιστος Ύμνος (την 5η εβδομάδα των Νηστειών)

Αποσπάσματα: «Τά δεκατρία «Χαῖρε»,, πού κατακλείουν τούς περιττούς Οἴκους, δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά μία ἐπέκτασις καί ποιητική ἀναδίπλωσ...