Σάββατο 18 Απριλίου 2026

Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς. Ομιλία εις την Κυριακή του Θωμά


Θ’ αντιληφθής καλύτερα την υπεροχή της Κυριακής απέναντι στις άλλες εορτάσιμες ημέρες και από το εξής. Κάθε άλλη εορτάσιμη ημέρα το έτος φέρει μόνο μια φορά, ενώ την Κυριακή μας την επαναφέρει και ο κάθε μήνας μόνος του τέσσερις φορές· έτσι αυτή με την τόσο συχνή επάνοδο μάς καθιστά όλο το έτος της αληθινής αφέσεως, έτος ευπρόσδεκτο από τον Κύριο. Γι’ αυτό και ο Κύριος διδάσκοντάς μας να την εορτάζωμε εμπράκτως με το πέρασμα κάθε εβδομάδος ημερών, εμφανίσθηκε πρώτα στους μαθητάς σε οικία, ενώ απουσίαζε ο Θωμάς, και παρουσίασε τον εαυτό του ζωντανόν, τους πρόσφερε την ειρήνη και με το εμφύσημα εχάρισε τη χάρι του θείου Πνεύματος· ενέβαλε σ’ αυτούς θεία δύναμι να δένουν και να λύουν τις αμαρτίες και τους κατέστησε συμμετόχους της ουράνιας κυριαρχίας, λέγοντάς τους, «λάβετε άγιο Πνεύμα, αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται, αν τις κρατήτε, κρατούνται».

Αυτήν λοιπόν τη δύναμι και χάρι παρέσχε ο Κύριος, εμφανισθείς κατά την ιδία την ημέρα της αναστάσεώς του, που πάντως ήταν Κυριακή· έπειτα παραλείποντας τις ενδιάμεσες ημέρες της εβδομάδος, κατά την ογδόη, δηλαδή την Κυριακή που έχομε σήμερα, έρχεται πάλι στην ίδια οικία, για να εγκαινιάση την πανήγυρί του και οδηγήση τον διστακτικό Θωμά προς την πίστι· διότι κατά τον αγαπημένο ευαγγελιστή και μαθητή του Σωτήρος, «έπειτα από οκτώ ημέρες οι μαθηταί ήσαν πάλι μέσα και ανάμεσά τους ο Θωμάς· έρχεται ο Ιησούς, ενώ οι θύρες ήσαν κλειστές, εστάθηκε στη μέση τους και λέγει σ’ αυτούς, ειρήνη σ’ εσάς».

Βλέπετε ότι Κυριακή συνέβηκαν και η συνάθροισις των μαθητών του Χριστού και ο ερχομός του Κυρίου προς αυτούς; Διότι Κυριακή ήταν, όταν για πρώτη φορά ήλθε σε συνάθροισί τους, και μετά οκτώ ημέρες πάλι Κυριακή έρχεται σε σύναξί τους. Εκείνες τις συνάξεις εικονίζει διαρκώς η Εκκλησία του Χριστού με το να επιτελή κυρίως κατά Κυριακή τις συνάξεις, όπου κι’ εμείς ευρισκόμαστε ανάμεσά σας και κηρύττομε δημοσία τα χρήσιμα για την σωτηρία και οδηγούμε προς την ευσέβεια και τον ευσεβή βίο.

Κανένας λοιπόν να μη απουσιάζη από αυτές τις ιερές και θεοπαράδοτες συνάξεις είτε από ραθυμία είτε από την συνεχή ασχολία με τα γήινα, ώστε να μη εγκαταλειφθή δικαίως από τον Θεό και πάθη κάτι παρόμοιο με τον Θωμά που δεν ήλθε στην ώρα του· κι’ αν πνιγμένος από τις φροντίδες απουσιάση μια φορά, να ανταποδώση την επομένη, φέροντας τον εαυτό του στην Εκκλησία του Χριστού, για να μη μείνη αμείωτος, αφού, ενώ ασθένησε κατά την ψυχή στην απιστία με έργα και λόγια, δεν προσήλθε στο ιατρείο του Χριστού και δεν εδέχθηκε την ιερά ιατρεία, όπως ο θείος Θωμάς. Υπάρχουν πραγματικά, υπάρχουν όχι μόνο λογισμοί και λόγοι, αλλά και έργα και πράξεις πίστεως (διότι, λέγει, «δείξε μου την πίστι σου από τα έργα σου»), από τα οποία αν εκπέση κανείς τελείως απομακρυνόμενος από την Εκκλησία του Χριστού και επιδιδόμενος αποκλειστικώς στα μάταια, έχει την πίστι νεκρά, δηλαδή ανύπαρκτη, γινόμενος κι’ αυτός νεκρός διά της αμαρτίας.

Αλλ’ απορούν μερικοί, πώς με κλειστές θύρες εισήλθε ο Χριστός έχοντας σώμα; Διότι, όπως φαίνεται, δεν γνωρίζουν να συγκρίνουν τα πνευματικά με τα πνευματικά και να τα κατανοούν δι’ αλλήλων, όπως λέγει ο θείος απόστολος. Διότι, αν δεν έφθειρε τη μήτρα της Παρθένου που τον εγέννησε κατά σάρκα, αφού δεν την έθιξε κατά την γέννησί του αλλά διετήρησε σώα τα σημεία της παρθενίας, μ’ όλο που τότε έφερε παθητό και θνητό σώμα, τι το παράδοξο, αν τώρα, που απαθανάτισε το ανθρώπινο πρόσλημμα και έχει αθάνατο σώμα, εισήλθε από κλειστές θύρες; Αλλά επειδή πάντως είχε αθάνατο και απαθές σώμα, πώς λοιπόν είχε τις ουλές και τα τρυπήματα στα χέρια και την πλευρά; Διότι λέγει ο ευαγγελιστής ότι ο Κύριος είπε προς τον Θωμά· «φέρε εδώ τον δάκτυλό σου και ιδέ τα χέρια μου και φέρε το χέρι σου και βάλε το στην πλευρά μου· και να μη είσαι άπιστος, αλλά πιστός». Πώς είχε λοιπόν τις ουλές; Βέβαια θνητό και παθητό σώμα δεν θα μπορούσε να επιδείξη ουλές και τρυπήματα και παρ’ όλα αυτά να μένη σώο και υγιές· το δε απαθές και αθάνατο μπορεί και ουλές να δείξη και τρυπήματα, που έπαθε πρωτύτερα, σε όσους θέλει, και παρ’ όλα αυτά να μένη απαθές και αθάνατο.

Εμένα δε τούτο μου επιτρέπει ν’ αντιληφθώ και αυτό, ότι δηλαδή τις ουλές φέρουν ως αιώνιο στολίδι όσοι έπαθαν για τον Χριστό. Όπως δηλαδή οι φωταγωγοί των παραθύρων χωρίς να μειώνουν κατά τίποτε την ασφάλεια της οικοδομής, δεν αποτελούν ασχήμια αλλά στολίδι αναγκαιότατο στις οικίες,αφού στέλλουν μέσα το φως και προσφέρουν την προς τα έξω θέα των ενοίκων, κατά τον ίδιο τρόπο τα πάθη επί του σώματος γιά τον Χριστό και τα τρυπήματα από αυτά είναι γι’ αυτούς, που τα έχουν φωταγωγοί του ανεσπέρου φωτός και κατά τον καιρό της εκφάνσεως του φωτός εκείνου αυτοί αναγνωρίζονται μάλλον από το θείο κάλλος και την λαμπρότητα, αλλ’ όχι μόνο δεν φθείρονται από την απάθεια, αλλά μάλλον είναι πρόξενοι της αθανασίας.

Το δε σώμα του Χριστού που έχει μέσα του την πηγή του φωτός, εκλάμποντας από εκεί εφώτισε νοερώς τον διστάζοντα, ώστε ο Θωμάς να φωνάξη αμέσως με τελεία θεολόγησι, «ο Κύριός μου και ο Θεός». Ο δε Κύριος είπε προς αυτόν, «επειδή με είδες επίστευσες; μακάριοι αυτοί που επίστευσαν χωρίς να ιδούν», δεικνύοντας ότι οι αυτόπτες δεν έχουν περισσότερα δικαιώματα στη δόξα από εκείνους που οδηγούνται δι’ αυτών στην προς τον Κύριο πίστι. Αν δε δεν είπε ‘πιστεύοντες’ αλλά «πιστεύσαντες», το είπε με την θεία και προγνωστική δύναμι του γνωρίζοντος τα πάντα πριν από τη γένεσί τους, ότι τα εσόμενα είναι γεγονότα.

Κάτι που μόλις τώρα μου ήλθε στο νου, θα το ειπώ προς την αγάπη σας. Πραγματικά βλέπω ότι ο Θωμάς, όταν ήταν απών, έγινε άπιστος, όταν δε ήλθε μαζί με τους πιστεύοντας, δεν αστόχησε καθόλου στην πίστι. Γι’ αυτό έβαλα στο νου μου ότι, και ο αμαρτωλός άνθρωπος, μόνο αν αποφύγη την συναναστροφή με τους φαύλους και συναναστρέφεται τους δικαίους δεν θα αστοχήση ποτέ στη δικαιοσύνη και στη γι’ αυτήν ψυχική σωτηρία. Κι’ αυτό νομίζω ότι υπαινίσσεται και ο ψαλμωδός προφήτης, όταν μακαρίζη τους παρεκκλίνοντας από την συμπαράστασι και συνοδοιπορία με τους διεφθαρμένους, και άλλος προφήτης όταν λέγη, να μη είσαι με πολλούς στην κακία, και ο παροιμιαστής, «στη συνάθροισι των αμαρτωλών θα γίνη πυρκαϊά, ενώ αυτός που συμπορεύεται με σοφούς θα είναι σοφός».

Επομένως, αδελφοί, ας συναθροιζώμαστε και ας επισκεπτόμαστε συχνά την Εκκλησία του Θεού· διότι κάθε πραγματικά ευλαβής παρευρίσκεται και παραμένει σ’ αυτήν χωρίς απουσίες. Και όταν ο καθένας σας έλθη σ’ αυτήν, ας παρατηρή τους ευλαβέστερους, που μπορεί να τους διακρίνη και μόνο με τη θέα της παραστάσεως σε σιωπή και προσοχή. Ας παρατηρή λοιπόν τους ευλαβέστερους και σεβόμενους τον Κύριο περισσότερο από τους άλλους, και πλησιάζοντας ας προσκολλάται σ’ αυτούς και ας συμπαραστέκεται στον Θεό μαζί με αυτούς. Κι αν εξέλθη από εδώ μετά την απόλαυσι, σε ημέρα Κυριακή, σχολάζοντας από τα επίγεια έργα για τον Κύριο, του οποίου επώνυμος είναι αυτή, ας αναζητή με επιμέλεια, μήπως κάποιος μιμούμενος τους Αποστόλους εκείνους μένη τον περισσότερο χρόνο κατάκλειστος, ποθώντας να επικοινωνήση προς τον Κύριο διά της προσευχής και της ψαλμωδίας σε ησυχία, καθώς και διά της άλλης διαγωγής. Ας προσέλθη λοιπόν και αυτός σ’ εκείνον, ας εισέλθη στην οικία του με πίστι, σαν σε ουράνιο χώρο που έχει μέσα την αγιαστική δύναμι του Πνεύματος· ας παρακάθεται με τον ένοικο, ας παραμένη μαζί του, όσο μπορεί, και ας συνομιλή μαζί του περί Θεού και θείων πραγμάτων, ερωτώντας, μαθαίνοντας με ταπείνωσι κι επικαλούμενος την βοήθεια δι’ ευχής. Πράττοντας έτσι θα έλθη και προς αυτόν αοράτως – το γνωρίζω καλά – ο Χριστός και θα προσφέρη την ειρήνη μέσα στο λογικό της ψυχής, θ’ αυξήση την πίστι, θα δώση μεγαλύτερη δύναμι στον στηριγμό και στον καιρό του θα τον κατατάξη μαζί με τους εκλεκτούς του στη βασιλεία των ουρανών.

Αυτήν είθε να επιτύχωμε όλοι εμείς, στο όνομα αυτού που τώρα απέθανε για μας και αναστήθηκε και ύστερα θα έλθη με δόξα, του βασιλέως των αιώνων Χριστού· διότι σ’ αυτόν πρέπει δόξα στους αιώνες των αιώνων. Γένοιτο.

(Απόσπασμα λόγου εις το μυστήριον του Σαββάτου και της Κυριακής)

(Πηγή: paterikakeimena.blogspot.com)

alopsis.gr

Παρασκευή 17 Απριλίου 2026

Υπεραγία Θεοτόκος: Ακένωτος Ζωοδόχος Πηγή

Η Εορτή της Ζωοδόχου Πηγής είναι κινητή εορτή, εορταζομένη μετά την Ζωηφόρο Ανάσταση του Σωτήρα Χριστού, την Παρασκευή της Διακαινησίμου. Τιμάται την ημέρα αυτή η Παναγία, η πηγή της Ζωής, γιατί έφερε στον κόσμο τον ενανθρωπήσαντα Λόγον του Θεού. Δεν τιμά  κάποιο γεγονός της επίγειας ζωής Της (γέννηση, κοίμηση, κλπ), αλλά πανηγυρίζει τα θαύματα Της σε ανθρώπους, αρρώστους ή έχοντας κάποιο πρόβλημα. Με το όνομα «Ζωοδόχος Πηγή του Μπαλουκλί» ή «Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα» ονομάζεται περιοχή έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης προς την Σηλυβρία, όπου υπήρχε Αγίασμα, εις «τα παλάτια των πηγών», όπου την Άνοιξη παραθέριζαν οι αυτοκράτορες. Πήρε το όνομα από την τουρκική λέξη «Balık» που σημαίνει «ψάρι». Για την ανακάλυψη του Αγιάσματος αυτού υπάρχουν δυο εκδοχές.Α) Την πρώτη εκδοχή αναφέρει ο Νικηφόρος Κάλλιστος, κατά την οποία ένας άσημος και άγνωστος κρεοπώλης με το όνομα Λέων βρίσκεται, ως στρατιώτης, γύρω στο 450 μ. Χ. σε ένα δάσος της Βασιλεύουσας και ακούει τη φωνή ενός τυφλού να ζητά νερό για να σβήσει την δίψα του. Ο Λέων ψάχνει για πηγή. Όμως, δεν βρίσκει και επιστρέφει στεναχωρημένος. Τότε ακούει φωνή να του λέγει: «Ου χρεών σε, Λέων, αγωνιάν, το γαρ ύδωρ εγγύς». Δηλαδή, «μη στεναχωριέσαι Λέων, το νερό κοντά σου είναι». Συνεχίζει η ίδια γυναικεία φωνή: «Λέων βασιλιά, πάρε απ’ το νερό αυτό και δώσε να πιει να ξεδιψάσει ο τυφλός άνθρωπος. Και κάτι ακόμα, άλειψε μ’ αυτό τα μάτια του και αμέσως θα καταλάβεις ποια είμαι εγώ που σου μιλώ». Ο Λέων υπάκουσε και πράγματι βρήκε την πηγή, πήρε νερό και ξεδίψασε ο τυφλός. Ακόμη τα μάτια του τυφλού άνοιξαν, αφού προηγουμένως τα άλειψε με το νερό. Άνοιξαν και τα μάτια του Λέοντος και συνειδητοποίησε ότι η γυναικεία φωνή ήταν της Παναγίας και δικά Της είναι τα θαύματα: της ανεύρεσης της πηγής, και της ανάβλεψης του τυφλού. Αργότερα έγινε και τρίτο θαύμα. Η Παναγία τον προσφώνησε «βασιλιά» και ο Λέων έγινε αυτοκράτορας το 486  μ.Χ. με το όνομα ως Λέων ο Α΄ ο Θράξ, ο επονομαζόμενος και Μακέλλης, και τον οποίο η Αγία Εκκλησία μας ως Άγιο τον τιμά στις 20 του Ιανουαρίου. Το όνομα «Μακέλλης» μας παραπέμπει στο επάγγελμά του (κρεοπώλης).Ο Λέων ως αυτοκράτορας θα αναγείρει λαμπρό Ναό για να θυμίζει τις ευεργεσίες της Θεοτόκου προς τον ίδιο αλλά και σε όλους μας. Β) Η δεύτερη εκδοχή σώζεται από τον ιστορικό Προκόπιο και τοποθετείται στις αρχές του 6ου αιώνα και αναφέρεται στον  Ιουστινιανό. Ο Ιουστινιανός κυνηγούσε σε ένα τοπίο υπέροχο με πολλή πράσινο, δέντρα  και νερά. Βλέπει, τότε, ως εις όραμα ένα παρεκκλήσιο με πλήθος κόσμου και ένα ιερέα μπροστά σε μια πηγή και να του λένε: «Είναι η πηγή των θαυμάτων». Κτίζει εκεί ναό με υλικά που περίσσευαν από το κτίσιμο της Αγιά Σοφιάς. Ο Ι. Κεδρηνός αναφέρει ότι χτίστηκε το 560 μ.Χ.

Ανεξάρτητα από τον τρόπο εύρεσης του Αγιάσματος μαρτυρείται ότι: Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός έπασχε από δυσουρία και επειδή θεραπεύτηκε από το νερό της πηγής για να ευχαριστήσει την Παναγία ανήγειρε μεγάλο Ναό, τον οποίο ο Βασίλειος ο Μακεδών επιμελήθηκε τις ζημιές που προξένησαν  διάφοροι σεισμοί. Πολλά ήταν τα θαύματα που τελέστηκαν στην πηγή, όπως λύσεις στειρώσεων και αναστάσεις νεκρών. Επίσης, αναφέρεται ότι κάποιος  θεσσαλός   ερχόμενος προς την πηγή απέθαντέ καθ’ οδόν. Ενώ ακόμη έπνεε τα λοίσθια, έδωσε παραγγελία στους ναύτες, που τον συνόδευαν, να τον πάνε στο ναό της Πηγής και να χύσουν επάνω του τρεις κουβάδες νερό, από το νερό της  και έτσι να τον θάψουν. Πράγματι, οι ναύτες μετέφεραν τον νεκρό στην πηγή   μόλις χύθηκε το νερό επάνω του,  ανέζησε. Όταν ο ναός επρόκειτο να πέσει, πιστοί είδαν την Θεοτόκο να κρατάει τον ναό μη πέσει μέχρι την στιγμή που όλος ο κόσμος εξήλθε αυτού. Το ύδωρ της Πηγής έβγαλε δαίμονες από ανθρώπου, ελευθέρωσε φυλακισμένους, θεράπευσε τη λιθίαση του αυτοκράτορα Λέοντα του Σοφού, γάγγραινα και θανάσιμα φύματα, άνθρακες, λέπρα, λώβη, ογκώσεις γυναικών, επιχύσεις οφθαλμών, λευκώματα και υέλωπες. Ο Ανδρόνικος Γ', βρίσκεται ετοιμοθάνατος στο Διδυμότειχο,. Πίνει από το αγίασμα της Πηγής και γιατρεύεται. Γράφοντας τον 14ο αι. μ.Χ. για το αγίασμα της Πηγής ο Νικηφόρος Κάλλιστος παραθέτει, από διάφορες πηγές, ένα κατάλογο 63 θαυμάτων, από τα οποία τα 15 φθάνουν ως την εποχή του. Σήμερα στην αυλή της Ζωοδόχου Πηγής βρίσκονται οι τάφοι των Οικουμενικών Πατριαρχών. Το δε αγίασμα βρίσκεται στον υπόγειο Ναό. Σε ανάμνηση των εγκαινίων του Ναού από τον Αυτοκράτορα Λέοντα η Εκκλησία καθιέρωσε την κατ΄ έτος εορτή της Ζωοδόχου Πηγής, την Παρασκευή της Διακαινησίμου Εβδομάδας.

Ἀπολυτίκιον  Ήχος α'.
Ο ναός σου Θεοτόκε ανεδείχθη παράδεισος, ως ποταμούς αειζώους αναβλύζων ιάματα ώ προσερχόμενοι πιστώς, ως Ζωοδόχου εκ Πηγής, ρώσιν αντλούμεν, και ζωήν την αιώνιον, πρεσβεύεις γαρ συ τω εκ σου τεχθέντι, Σωτήρι Χριστώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Λειτουργικά κείμενα

Έτερον Ἀπολυτίκιον  
Ἦχος πλ. ἀ'. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Η αναβλύζουσα Θειον ύδωρ αθάνατον, η προχέουσα ρείθρα ζωής αέναα· τοις προστρέχουσι πιστώς τη Ζωοδόχο σου Πηγή και ταύτα αρυoμένοι, βραβεύεις νυν τε παρθένε ρώσιν και θεραπείαν, και συμφορών απολύτρωσιν.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ΄. Τῇ Ὑπερμάχῳ.
Ἐξ ἀκενώτου σου Πηγῆς Θεοχαρίτωτε, ἐπιβραβεύεις μοι πηγάζουσα τὰ νάματα, ἀενάως τῆς σῆς χάριτος ὑπὲρ λόγον· τὸν γὰρ Λόγον ὡς τεκοῦσα ὑπὲρ ἔννοιαν, ἱκετεύω σε δροσίζειν με σῇ χάριτι, ἵνα κράζω σοι· Χαῖρε ὕδωρ σωτήριον.

Μεγαλυνάριον
Ύδωρ το ζωήρυτον της Πηγής, μάννα το προχέον, τον αθάνατον δροσισμόν το νέκταρ το Θείον την ξένην άμβροσίαν το μέλι το εκ πέτρας, πίστει τιμήσωμεν.

Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός 

Πέμπτη 16 Απριλίου 2026

Εἰς περιστάσεις ποὺ περιφρονεῖται ἡ Πίστις, ἀπαγορεύεται ἡ σιωπή

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, τὸ στόμα τοῦ Χριστοῦ παραγγέλλει: «Μὴ συγκοινωνῆτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε». Εἰς περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας περιφρονεῖται καὶ ὑβρίζεται ἡ Ἁγία Ὀρθόδοξος Πίστις ἡμῶν ἐπιτρέπεται ἔλεγχος ἀκόμη καὶ θυμὸς δίκαιος δικαιώτατος, ἀπαγορεύεται δὲ ἡ σιωπή. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἔλεγχος νὰ γίνεται μὲ διάκρισιν καὶ σύνεσιν, ὄχι μὲ ταραχὴν καὶ θυμὸν ὑπερβολικόν, νὰ γίνεται μὲ θυμὸν θεϊκόν, διότι καὶ ὁ Θεός μας λέγει, «μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πρᾶος εἰμι καὶ ταπεινὸς τὴ καρδία»…, πολλάκις θυμοῦνται κατὰ τῶν ἀσεβῶν καὶ βλασφήμων, τῶν αἱρετικῶν, τῶν ὑπερηφάνων, τὸν ὁποῖον θυμὸν φοβούμενος ὁ προφήτης Δαβὶδ ἔλεγε: «Κύριε μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ τὴ ὀργή σου παίδευσης με». Τώρα ὁ θυμὸς τοῦ Θεοῦ εἶναι μέγας, διότι οἱ ἁμαρτωλοὶ εἶναι εἰς ὅλον τὸν κόσμον, τὸν συγκρατεῖ ἡ Παναγία καὶ οἱ Ἅγιοι Πάντες μὲ τὰς προσευχάς των καὶ δεήσεις ὑπὲρ τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ μερικοὶ ἐκλεκτοὶ εἰς τὰς Μονὰς καὶ εἰς τὸν κόσμον, ὡς γράφει ὁ Ὁδοιπόρος εἰς ὀπτασίαν του. Ἀλλ’ ἕως πότε; Ἐως ἂν ἐρημωθῶσι πολλαὶ πόλεις παρὰ τῷ μὴ κατοικεῖσθαι ὑπὸ ἀνθρώπων…

Γέρων Φιλόθεος Ζερβάκος

ΠΗΓΗ :

https://enromiosini.gr/arthrografia/

«Ο ΟΣΙΟΣ ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ Ο ΑΣΚΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΣ (1884-1980)»

Τεύχος 13. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ – ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2005. Θεσ/νίκη

Έκδοσις: «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ»

hristospanagia.gr

Ἡ σωτηρία τοῦ ὑπηρέτη ἀπό τόν Ἅγιο Μηνά

Κάποιος πλούσιος χριστιανός έταξε στον Άγιο Μηνά να προσφέρει έναν ασημένιο δίσκο στο ναό του. Παρήγγειλε λοιπόν στον αργυροχόο δύο δίσκους και του ζήτησε στον μεν ένα να γράψει το όνομα του Αγίου στον δε άλλον το όνομα το δικό του. 

 Επειδή όμως ο δίσκος ο προορισμένος για τον Άγιο έγινε λαμπρότερος και ωραιότερος, ο χριστιανός, από απληστία κινούμενος, δίχως να ντραπεί τον κράτησε για τον εαυτό του.

Ταξιδεύοντας λοιπόν στη θάλασσα, δείπνησε στο πλοίο χρησιμοποιώντας ασυλλόγιστα και χωρίς ευλάβεια τον δίσκο του Αγίου. Μετά το δείπνο ο υπηρέτης του ανευλαβούς χριστιανού προσπάθησε να πλύνει τον δίσκο στη θάλασσα με αποτέλεσμα να του πέσει στο νερό και να βυθισθεί. Τότε ο νεαρός υπηρέτης φοβήθηκε πολύ, σάστισε και, προσπαθώντας να πιάσει τον δίσκο, έπεσε κι αυτός στη θάλασσα. Όταν ο κύριός του αντελήφθη το συμβάν, συναισθάνθηκε ότι πλήρωνε τα επίχειρα της απληστίας του και τυπτόμενος από την συνείδησή του, παρακαλούσε τον Θεό να βρει έστω το λείψανο του μικρού υπηρέτη του, τάζοντας να δώσει στο ναό του Αγίου Μηνά και τον δεύτερο δίσκο, και τα χρήματα που άξιζε ο χαμένος στη θάλασσα δίσκος. Αφού βγήκε στη στεριά περίμενε με αγωνία στην ακρογιαλιά μήπως και εκβρασθεί το πτώμα του υπηρέτη. Και ενώ παρατηρούσε τη θάλασσα, βλέπει τον μικρό να βγαίνει ζωντανός από το νερό κρατώντας στα χέρια του και τον ασημένιο δίσκο του Αγίου!

 Ο πλούσιος έφριξε από το θαύμα και έβγαλε φωνή μεγάλη την οποία ακούγοντας οι επιβάτες του πλοίου βγήκαν όλοι έξω και, βλέποντας το συμβάν, ρωτούσαν τον υπηρέτη, που τους διηγήθηκε τα εξής: «Μόλις έπεσα στη θάλασσα, παρουσιάσθηκαν μπροστά μου τρεις άνθρωποι. Ο μεγαλύτερος από αυτούς φορούσε στρατιωτική στολή, ο άλλος ήταν νεαρός και ο τρίτος ήταν Διάκονος. Αυτοί οι τρεις με πήραν μαζί τους από τον βυθό και περπατώντας χθες και σήμερα, με έφεραν μέχρι εδώ».

 Ο κύριος του παιδιού και οι επιβάτες του πλοίου ακούγοντας το εξαίσιο θαύμα, εδόξαζαν τον Θεό και εθαύμαζαν για τους τρόπους που χρησιμοποιεί προκειμένου οι άνθρωποι «εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθείν» (Προς Τιμόθεο Β’ 3,7).

 Οι τρεις που έσωσαν τον υπηρέτη ήταν ο Άγιος Μηνάς (ο στρατιωτικός), ο Άγιος Βίκτωρ (ο νεαρός) (βλέπε ίδια ημέρα) και ο Άγιος Βικέντιος (ο Διάκονος) (βλέπε ίδια ημέρα).

 Οι δύο τελευταίοι Άγιοι εμαρτύρησαν την ίδια ημέρα με τον Άγιο Μηνά. Τον 2ο αι. μ.Χ.. ο Άγιος Βίκτωρ γδάρθηκε ζωντανός από τους ειδωλολάτρες και τον 3ο αι. μ. Χ. ο Άγιος Βικέντιος πέθανε έπειτα από σταύρωση και εξάρθρωση των μελών στην οποία τον υπέβαλαν οι βασανιστές του.

Πηγή

https://paraklisi.blogspot.gr/2017/11/blog-post_29.html

hristospanagia.gr 

Το Μέγα Γεροντικόν: "Οι πατέρες μας στον καιρό τους αγαπούσαν τις τρεις αυτές αρετές: Την ακτημοσύνη, την πραότητα και την εγκράτεια"

ΑΒΒΑΣ ΗΛΙΑΣ

34. Ένας αδελφός επισκέφθηκε κάποτε τον αββά Ήλία, τον ησυχαστή, στο κοινόβιο του σπηλαίου του αββά Σάββα και του είπε: «Αββά, πες μου κάποιον λόγο».

Κι ο Γέροντας είπε στον αδελφό: «Οι πατέρες μας στον καιρό τους αγαπούσαν τις τρεις αυτές αρετές: Την ακτημοσύνη, την πραότητα και την εγκράτεια. Ενώ τώρα επικρατεί μεταξύ των μοναχών ή πλεονεξία, η λαιμαργία και η θρασύτητα. Όποιο από τα δυο θέλεις, κράτησε το».

Αποφθέγματα των Πατέρων. Α΄. Προτροπή των Αγίων Πατέρων για πρόοδο προς την τελειότητα. § 33-101.

Μπορείτε να διαβάσετε και τα υπόλοιπα αποφθέγματα των Πατέρων εδώ: Το Μέγα Γεροντικόν.

Ἐπικρατεῖ ἡ ἀσέβεια καὶ ὁ ὑλισµός

Η ΕΠΟΧΗ µας εἶναι δύσκολη. Οἱ συνειδητοί χριστιανοί ἀποτελοῦν µικρή µειονότητα. Μειονότητα ἀνάµεσα σέ χριστιανούς! Ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν περιφρονεῖται. Ὁ δρόµος τῆς ἀρετῆς τούς εἶναι ἄγνωστος, ὅπως ἄγνωστο τούς εἶναι καί τό ἀλφάβητο τῆς πνευµατικῆς ζωῆς.
Ἐκεῖνος πού ἀπευθύνεται στούς σύγχρονους ἀνθρώπους καί µιλάει γιά τό Χριστό καί τήν Ἐκκλησία, διαπιστώνει ὅτι οἱ ἀκροατές του ἔχουν ἐλάχιστο ἐνδιαφέρον γι’ αὐτά πού λέει, ἄν δέν δυσανασχετοῦν καί κάποτε δέν ἐκνευρίζονται. Ὁ διάβολος τούς ἔχει αἰχµαλωτισµένους τόσο πολύ, πού ἔχεις τήν αἴσθηση ὅτι δέν ὑπάρχει ἐλπίδα ἀπελευθέρωσής τους καί αὐτό τόν καταθλίβει. Πρόκειται γιά ἐσωτερικό µαρτύριο, τό ὁποῖο δύσκολα περιγράφεται. Ὡστόσο χρειάζεται ζῆλος, πού θά ἐµποδίζει τήν ἀπόγνωση καί θά διατηρεῖ τήν προσπάθεια στό ρυθµό πού χρειάζεται. Αὐτό ἰσχύει πρωτίστως γιά τούς ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νά συνεχίζουν τό ποιµαντικό τους ἔργο, χωρίς ταλαντεύσεις καί δισταγµούς. Ὅπως ἐπίσης δέν πρέπει νά ἀνησυχοῦν γιά τά ἀποτελέσµατα, τά ὁποῖα εἶναι ὑπόθεση τοῦ Θεοῦ.
Ὁ γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος, πού εἶχε µεγάλη ἐµπειρία ἀπό τό τί συµβαίνει στην κοινωνία, ἔλεγε: «Σήµερα εἶναι ὀλίγοι οἱ ἐργαζόµενοι τήν ἀρετή. Ἡ διαφθορά καί ἡ παραλυσία ἐπιπολάζει, ἡ ἀνοµία, ἡ ὑπερηφάνεια, ὁ φθόνος καί ἡ ἀντιζηλία κορυφώθηκαν, ἡ δέ ἀσέβεια καί ὁ ὑλισµός ἐπικρατοῦν. Γι᾿ αὐτό ἔχουµε ἀνάγκη πολλῆς προσοχῆς καί ἐγρηγόρσεως, ἐάν θέλουµε νά ἐπιτύχουµε τήν αἰώνια ζωή. Ἄς βαδίζουµε τήν ὁδό τῆς ἀρετῆς καί τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, γιά νά φθάσουµε, Θεοῦ εὐδοκοῦντος, στά ἀγαπητά σκηνώµατα τοῦ Κυρίου» ( Γνωριµία µέ τό γέροντα Φιλόθεο Ζερβάκο, Θεσ/νίκη 2014, σελ. 135). Παρ᾿ ὅλα αὐτά ὁ γέροντας Φιλόθεος συνέχιζε ἀκούραστος τήν ἱεραποστολική του δράση, ἐλπίζοντας σέ µελλοντική καρποφορία.
Ὑπάρχει ὅµως καί ἕνα παρήγορο σηµάδι. Εἶναι τό γεγονός ὅτι οἱ ἄνθρωποι -ἀκόµα καί αὐτοί πού εἶναι ἀδιάφοροι περί τήν πίστη- ἔχουν τό ὀρθό κριτήριο νά βλέπουν καί νά ἐκτιµοῦν κάθε πνευµατική προσπάθεια, κάτι πού εἶναι τονωτικό γιά τούς ἐργάτες τοῦ Εὐαγγελίου.
Ἡ κατάσταση βέβαια θά ἦταν καλύτερη, ἐάν οἱ ἐργάτες ἦταν περισσότεροι καί ἀποδοτικότεροι.Αὐτό θά µποροῦσε νά τό πετύχει ἡ Ἐκκλησία, ἐάν οἱ ὑπεύθυνοι µητροπολίτες δραστηριοποιοῦνταν περισσότερο γιά τούς κληρικούς, γιά τήν καλλιέργειά τους καί τόν ποιµαντικό τους ζῆλο, καί λιγότερο γιά τήν προσωπική τους προβολή καί τήν ἱκανοποίηση τοῦ φοβεροῦ πάθους τῆς φιλοδοξίας, τό ὁποῖο δυστυχῶς παίζει κυρίαρχο ρόλο στή ζωή τους. Ἐλπίζουµε ὅµως ὅτι δέν θά ἀργήσει νά ἔλθει κάτι καλύτερο γιά τήν Ἐκκλησία καί τό λαό τοῦ Θεοῦ.

Ορθόδοξος Τύπος, 27/11/2015

https://agathan.wordpress.com/page/2/

hristospanagia.gr

Κι αὐτός πού δέ φράζει τό στόμα του, χάνει τούς πνευματικούς καρπούς του.

Ο κήπος που δεν έχει φράχτη, ποδοπατιέται και ερημώνεται. Κι αυτός που δε φράζει το στόμα του, χάνει τους πνευματικούς καρπούς του.

Άγιος Εφραίμ ο Σύρος

https://proskynitis.blogspot.com/2023/03/blog-post_53.html

hristospanagia.gr 

Τρίτη 14 Απριλίου 2026

Άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη: Οι νεοφανείς ένδοξοι Νεομάρτυρες

Τὴ τῶν Μαρτύρων θαυμαστὴ προστασία, τῶν ἐν Θερμῇ ἠμὶν ἀρτίως φανέντων, ἀπὸ ψυχῆς προσπέσωμεν κραυγάζοντες· Ραφαὴλ μακάριε, καὶ Νικόλαε θεῖε, καὶ Εἰρήνη πάνσεμνε, πάσης ρύσασθε βλάβης, καὶ ἀναγκῶν καὶ πάσης ἀπειλῇς, τοὺς τὴ πρεσβεία ὑμῶν καταφεύγοντας.

Ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα στη χώρα μας είναι και αυτό της Θέρμης Μυτιλήνης, όπου τιμώνται τρεις νεοφανείς Μάρτυρες της Εκκλησίας μας, οι άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη. Εκεί στην περίφημη Ιερά Μονή του Αγίου Ραφαήλ, βρέθηκαν, ύστερα από θαυμαστά γεγονότα, τα ιερά τους λείψανα, όπου και φυλάσσονται, αγιάζοντας τους πολυάριθμους προσκυνητές.

Πρόκειται για ένδοξους Νεομάρτυρες, οι οποίοι μαρτύρησαν αμέσως σχεδόν μετά την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως στους Τούρκους. Ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε για τους βίους τους.

Ο Άγιος Ραφαήλ καταγόταν από το χωριό Μύλοι της Ιθάκης, όπου γεννήθηκε το έτος 1410. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Γεώργιος και το επώνυμό του Λάσκαρης ή Λακαρίδης. Ο πατέρας ονομαζόταν Διονύσιος. Κατατάχτηκε στον βυζαντινό στρατό, όπου αποφάσισε να κάνει καριέρα στρατιωτικού. Έφτασε μάλιστα και σε μεγάλο αξίωμα. Όμως η γνωριμία του με κάποιον άγιο ασκητή, ονόματι Ιωάννη, τον μύησε στην πνευματική ζωή και στην κατά Χριστόν βιωτή.

Κάποια Χριστούγεννα ο άγιος ασκητής γέροντας είχε πάει στο στρατόπεδο να λειτουργήσει, να κηρύξει και να εξομολογήσει τους στρατιώτες, ο Γεώργιος, τριανταπέντε χρονών τότε, ενθουσιάστηκε από τα λόγια του γέροντα και πήρε την απόφαση να εγκαταλείψει τη στρατιωτική καριέρα και να αφοσιωθεί στην Εκκλησία. Μάλιστα λίγες ημέρες μετά, κατά την εορτή των Θεοφανείων, όταν ο γέροντας είχε επισκεφτεί και πάλι το στρατόπεδο, αποχαιρέτησε τους συναδέλφους του και ακολούθησε τον μοναχό. Αποφάσισε να γίνει μοναχός και έλαβε το όνομα Ραφαήλ. Ήρθε στην Αθήνα, όπου η επιθυμία του πραγματοποιήθηκε και μάλιστα του προτάθηκε να χειροτονηθεί πρεσβύτερος. Αργότερα του απονεμήθηκε και το οφίκιο του αρχιμανδρίτη.

Λίγο πριν την άλωση, επισκέφτηκε την Κωνσταντινούπολη όπου τον δέχτηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος τον έστειλε στη Γαλλία, στην πόλη Μορλαί, για θεολογικές σπουδές. Αργότερα ήρθε ξανά στην Αθήνα, ως ιεροκήρυκας. Λειτουργούσε στο ναό του Αγίου Δημητρίου Λουμπαδιάρη και συνήθιζε να κηρύττει στο λόφο του Φιλοπάππου. Περί το 1450 έφυγε για τη Μακεδονία, όπου περιπλανιόταν, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και ενθαρρύνοντας τους πιστούς, από τα επερχόμενα δεινά. Αποφάσισε τελικά να μονάσει σε κάποιο μέρος της Θράκης, που δεν γνωρίζουμε.

Μαζί του είχε και τον πιστό υποτακτικό του Νικόλαο, τον οποίο είχε γνωρίσει στη Γαλλία και ο οποίος γεννήθηκε, άγνωστο πότε, στη Θεσσαλονίκη ή κατ’ άλλους στους Ράγους της Μηδίας της Μ. Ασίας και ήρθε μικρός, με την οικογένειά του στη Θεσσαλονίκη, όπου μεγάλωσε και σπούδασε. Από μικρός είχε τη λαχτάρα να ενδυθεί το μοναχικό σχήμα και να υπηρετήσει την Εκκλησία. Εκάρη μοναχός και αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος και ουδέποτε εγκατέλειψε τον Ραφαήλ.

Από την ιστορία γνωρίζουμε πως η κατάκτηση του ελλαδικού χώρου από τους ασιάτες Οθωμανούς γινόταν σταδιακά από τις αρχές του 15ου αιώνα. Η τραγική πτώση και άλωση της Βασιλεύουσας υπήρξε ο τυπικός επίλογος και το τέλος της ένδοξης χιλιόχρονης βυζαντινής αυτοκρατορίας (για να κυριολεκτούμε: η κατάλυση του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους). Οι πρώην ελεύθεροι λαοί της χριστιανικής αυτοκρατορίας, οι οποίοι απολάμβαναν την ελευθερία και την ασφάλεια του θεόσωστου Κράτους, τώρα βρίσκονται κάτω από στυγνή τυραννία. Το χειρότερο κακό ήταν ότι οι βάρβαροι ασιάτες μουσουλμάνοι Οθωμανοί δεν σέβονταν την Ορθόδοξη πίστη των κατακτημένων Ρωμιών και ασκούσαν πιέσεις και μαρτύρια προκειμένου να τους αναγκάσουν να εξισλαμιστούν και άρα να τουρκέψουν, αφού ο κύριος συνδετικός κρίκος τους με την Ρωμαίικη συνείδησή τους ήταν η Ορθόδοξη Πίστη.

Ο Ραφαήλ, μαζί με τη συνοδεία του, μπροστά σε αυτή την δραματική κατάσταση, πήραν τη μεγάλη απόφαση να φύγουν από τη Θράκη, διότι εκεί κινδύνευαν περισσότερο. Αποφάσισαν να μετακομίσουν στην νήσο Λέσβο, η οποία δεν είχε πέσει ακόμα στα χέρια των Τούρκων. Από το λιμάνι της Αλεξανδρουπόλεως πήραν το καράβι για τη Μυτιλήνη. Διάλεξαν την παλαιά Ιερά Μονή του Γενεσίου της Θεοτόκου να εγκατασταθούν και να μονάσουν. Η Μονή βρισκόταν στο χωριό Θέρμη, στις πρόποδες του λόφου Καρυές στην οποία υπήρχε ένας γέρος μοναχός, ονόματι Ρουβείμ. Στα 1235 είχαν επιδράμει στη Μονή Σαρακηνοί πειρατές, οι οποίοι, αφού τη λεηλάτησαν, σκότωσαν, με φρικτά βασανιστήρια και απερίγραπτες βιαιότητες τις μοναχές, με επικεφαλής την ηγουμένη Ολυμπία, στις 11 Μαΐου του ιδίου έτους και είχαν κάψει τη Μονή. Αφού, λοιπόν ανακαίνισαν την παλιά γυναικεία Μονή, εξέλεγη ηγούμενος ο Ραφαήλ και ζούσαν θεοφιλώς.

Αλλά το έτος 1463 η Λέσβος έπεσε και αυτή στα χέρια των Οθωμανών κατακτητών. Ακολούθησαν άγριες σφαγές και λεηλασίες. Κάποτε έφτασαν και στη Μονή των Καρυών. Ήταν το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης. Συνέλαβαν τον Ραφαήλ και τον Νικόλαο, τους οποίους υπέβαλαν σε απάνθρωπα βασανιστήρια και ταπεινώσεις. Τον Ραφαήλ τον πήραν τραβώντας από τα μαλλιά και τα γένια, τον κρέμασαν σε ένα δένδρο και τον τρυπούσαν με τα αιχμηρά όπλα τους. Κατόπιν άναψαν φωτιά και τον έκαιγαν σιγά – σιγά. Στο τέλος του πριόνισαν το στόμα και έτσι παρέδωσε την ψυχή του ο ηρωικός Μάρτυρας του Χριστού. Ο Νικόλαος πέθανε από συγκοπή καρδιάς από τους βασανισμούς, δεμένος σε ένα δένδρο.

Μαζί τους μαρτύρησε και η δωδεκάχρονη Ειρήνη, κόρη του προεστού της Θέρμης Βασιλείου. Της έκοψαν το χέρι και την έκλεισαν σε πιθάρι και την έκαψαν, μπροστά στα μάτια των γονέων της. Μετά Μαρτύρησαν ο πατέρας της Βασίλειος, η μητέρα της Μαρία, το πέντε ετών παιδί τους Ραφαήλ, η ανεψιά τους Ελένη, ο δάσκαλος Θεόδωρος και ο ιατρός Αλέξανδρος. Το μαρτύριό τους έγινε στις 9 Απριλίου του 1463, την Τρίτη της Διακαινησίμου. Τα σώματά τους έμειναν άταφα για μέρες και κατόπιν κάποιοι ευσεβείς τα έθαψαν εντός της Μονής.

Τα ιερά τους λείψανα βρέθηκαν κατόπιν θαυματουργικών οραμάτων στη Θέρμη της Μυτιλήνης το 1959 και το 1960. Η μνήμη τους εορτάζεται την Τρίτη της Διακαινησίμου.

Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος

simeiakairwn.gr 

Γέροντας Κλεόπας Ηλίε. Γιατί υπάρχει τόσος πόνος;

Γιατί υπάρχει τόσος πόνος στον κόσμο;

Λέγει ο δίκαιος Ιώβ: “Αλλά άνθρωπος γεννάται κόπω” (Ιώβ 5,7).

Ο Απόστολος Παύλος λέγει ότι όλα τα έργα γίνονται με κόπο και πόνο (Ρωμ. 8, 21).

Ο πόνος στον κόσμο είναι καρπός της πτώσεως του ανθρώπου από τον παράδεισο (Πράξ. 3, 16). Είναι καρπός της αμαρτίας (Ψαλμ. 7, 14-16). Αλλ’ όμως, εάν δεχόμεθα κάθε πόνο με υπομονή και ευχαρίστηση, λαμβάνουμε μεγάλη πνευματική ωφέλεια πολύτιμη για την σωτηρία της ψυχής μας.

Γενικά βλέπουμε ότι, όσο πολλαπλασιάζεται η αμαρτία και η πλάνη στον κόσμο, τόσο αυξάνεται και ο πόνος, δηλαδή η πείνα, η σύγχυση, οι πόλεμοι, οι παντός είδους ασθένειες και ο θάνατος.

Η φροντίδα ημών των χριστιανών είναι να εγκαταλείψουμε την αμαρτία, να συμφιλιωθούμε με τον Θεό, να αποκτήσουμε τον φόβο του Θεού, την ταπείνωση, την υπομονή και τότε όλα τα βάσανά μας θα λιγοστέψουν και θα έλθει μεγάλη ωφέλεια στις ψυχές μας.

Ο πόνος είναι αρραβώνας των αιωνίων βασάνων ή το αντίλυτρο των αμαρτιών μας; Ποιος είναι ο σκοπός της υπάρξεως του πόνου;

Ο σκοπός του πόνου για τους χριστιανούς είναι ένας και μοναδικός:

Η συγχώρησης των αμαρτιών εδώ στην γη με κάθε είδους ασθένειες, στενοχώριες και θλίψεις, επίσης ο εξαγνισμός και η σωτηρία της ψυχής μας.

Γι` αυτούς που δεν θέλουν να διορθωθούν και να μετανοήσουν, ο πόνος είναι ο αρραβώνας των αιωνίων βασάνων. Ενώ αυτοί πού δέχονται τον πόνο με υπομονή και με ευχαριστία στον Θεό και ζουν με μετάνοια, τότε είναι γι’ αυτούς ο καλλίτερος δρόμος για την διόρθωση και συγχώρηση των αμαρτιών των, διότι λυτρώνονται από τις αιώνιες θλίψεις της κολάσεως.

Βλέπουμε ότι εδώ στην γη αυτοί που υποφέρουν περισσότερο, είναι ειρηνικοί με τη συνείδηση τους, ενάρετοι και ισχυροί απέναντι των πειρασμών, πλησιέστερα στον Θεό από τους άλλους και σώζονται ευκολότερα, όπως ο δίκαιος Ιώβ, ο πτωχός Λάζαρος, οι Άγιοι Απόστολοι, οι Μάρτυρες, οι Όσιοι και τόσοι άλλοι. Ενώ αυτοί που ζουν άνετα, είναι υγιείς, έχουν περιουσία και κάθε απολαυστικό στην γη, είναι συνήθως αδύνατοι στην πίστη, άσπλαχνοι, τυραννικοί, γαστρίμαργοι, εγωιστές, φοβούνται τον θάνατο και πεθαίνουν με βαρείες αμαρτίες, προς αιώνια τιμωρία τους.

Ο πόνος επετράπη άνωθεν για την σωτηρία και την συγχώρηση των αμαρτιών μας και για την πνευματική μας πρόοδο, εάν εμείς τον δεχόμεθα με ευχαρίστηση, ως από το χέρι του Θεού, όπως λέγει ο προφήτης Δαβίδ: “Η ράβδος σου και η βακτηρία σου, αύται με παρεκάλεσαν” (Ψαλμ. 22, 5).

Οπότε λοιπόν, η ράβδος και η βακτηρία του πόνου τους ευσεβείς και πιστούς χριστιανούς τους στηρίζουν, τους εμπνέουν στα καλά έργα, τους καθαρίζουν από τις αμαρτίες και τους καταξιώνουν μεγαλυτέρων στεφάνων και απολαύσεων στον ουρανό. Ενώ για τους κακοπροαίρετους, η ράβδος του πόνου είναι τιμωρία επάνω στην τιμωρία και χαλινός στο στόμα, διότι δεν θέλουν να πλησιάσουν τον Κύριο (Ψαλ. 31, 10).

Πώς πρέπει να υπομένουμε την αρρώστια, την αδικία, την κακολογία, την πτώχεια και κάθε είδους στενοχώριες εδώ στη γη;

Πρώτα – πρώτα να έχουμε εμπιστοσύνη ότι ο πόνος, παραχωρήθηκε από τον Θεό Πατέρα μας για την σωτηρία μας και όχι για την αιώνια τιμωρία μας.

Κατόπιν να τον δεχόμεθα με υπομονή και καλοσύνη. Η υπομονή μας να συνοδεύεται από ευλάβεια και εγκράτεια (Β’ Πέτρου 1, 6-7), από χαρά (Κολ. 1, 11) και από ελπίδα.

Η υπομονή στους πόνους επαυξάνει σ’ εμάς την προσευχή, την διάθεση για εξομολόγηση, για την Θεία Κοινωνία, για την ανάγνωση των ιερών βιβλίων, για ιερούς στοχασμούς γύρω από τα Πάθη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και όλων των αγίων Του, τα οποία ήταν ασυγκρίτως βαρύτερα από τα δικά μας και προκαλεί αγαθές σκέψεις για την μακαρία ζωή του παραδείσου.

Διότι άλλη οδός σωτηρίας δεν υπάρχει παρά αυτή του σταυρού, που συνοδεύεται με πόνους, με υπομονές και θυσίες, όπως μας είπε ο Σωτήρ: “Εν τη υπομονή υμών κτήσασθε τας ψυχάς ημών” (Λουκ. 21, 19), και “Ο υπομείνας εις τέλος ούτος σωθήσεται” (Ματθ. 24, 13).

Για ποια αιτία υποφέρουν τα αθώα παιδιά; Ποιες αμαρτίες ξεπληρώνουν;

Στην Έξοδο διαβάζουμε: “Εγώ ειμί ο Κύριος ο Θεός σου, Θεός ζηλωτής, αποδιδούς αμαρτίας γονέων επί τέκνα, έως τρίτης και τετάρτης γενεάς” (Έξοδ. 20, 5).

Και πάλι: “Ο Θεός επάγων ανομίας πατέρων επί τέκνα και επί τέκνα τέκνων, επί τρίτην και τετάρτην γενεάν” (Έξοδος 34, 7), (Ψαλμοί 36, 28).

Ο μεγάλος προφήτης Ιερεμίας λέγει: “Ποιών έλεος εις χιλιάδας και αποδιδούς αμαρτίας πατέρων εις κόλπους τέκνων αυτών μετ’ αυτούς, ο Θεός ο μέγας ο ισχυρός” (Ιερεμ. 39, 18).

Ο προφήτης Ησαΐας λέγει: “Ετοιμάσαντα τέκνα σου σφαγήναι ταις αμαρτίαις του πατρός αυτών” (Ησαΐου 14, 21).

Απ’ αυτές τις μαρτυρίες λοιπόν της Αγίας Γραφής, μπορούμε να εννοήσουμε καθαρά, για ποια αιτία υποφέρουν τα αθώα παιδιά και ποιων τις αμαρτίες πληρώνουν.

Πώς αντιμετωπίζει η Εκκλησία τον ανθρώπινο πόνο και ποια είναι τα καθήκοντα του χριστιανού απέναντι αυτών που υποφέρουν;

Η Εκκλησία ανακουφίζει και θεραπεύει τους πόνους των ανθρώπων με διάφορα είδη προσευχών προς τον Πανάγαθο Θεό.

Η σπουδαιότερη προσευχή για τους ασθενείς είναι το μυστήριο του Αγίου Ευχελαίου και διάφορες ευχές για την απόκτηση της υγείας.

Ο χριστιανός έχει μεγάλο καθήκον απέναντι των δοκιμαζόμενων από θλίψεις συνανθρώπων του να τους βοηθάει το κατά δύναμη, τόσο με υλικά μέσα: ρουχισμό, τρόφιμα, φιλοξενία, περίθαλψη, χρήματα κλπ., όσο και με πνευματικά μέσα όπως: με την προσευχή υπέρ αυτών, την ηθική των ενίσχυση με λόγια πνευματικά, με την συμπόνια, με την παρηγοριά κλπ. όπως μας διδάσκει ο Απόστολος Παύλος λέγοντας: “Χαίρειν μετά χαιρόντων και κλαίειν μετά κλαιόντων” (Ρωμ. 12, 15).

(Πηγή: oodegr.com)

alopsis.gr 

Η αντιμετώπισις των δοκιμασιών (Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης)

Ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων πάνω στὴ γῆ ποτὲ δὲν ἔμοιαζε μὲ ἀκύμαντο λιμάνι. Πάντα ὑπῆρχαν ἀπειλητικὰ κύματα. Πάντα ἐμφανιζόταν ὁ κίνδυνος ναυαγίου. Ποτὲ δὲν ἔλειψαν οἱ δοκιμασίες καὶ οἱ συμφορές. Οἱ ἄνθρωποι ὅμως συχνὰ ξεχνοῦν ὅτι ὑπάρχουν καὶ πολλὲς εὐχάριστες μέρες, ὧρες καὶ στιγμές, ποὺ πρέπει νὰ ἀξιοποιοῦνται πνευματικὰ καὶ νὰ μειώνουν τὴν ἀγωνία τοῦ καθημερινοῦ κινδύνου, τὴν πίκρα τῶν δυσάρεστων καταστάσεων, τὸ φόβο τῶν ποικίλων ἀπειλῶν, πραγματικῶν ἀλλὰ καὶ φανταστικῶν (ἀνάλογα μὲ τὴν ψυχοσύνθεση τοῦ καθενός) καὶ γενικὰ τὴν κατάθλιψη τῶν ἀλλεπάλληλων δοκιμασιῶν, ποὺ σὲ μερικοὺς δὲν ἔχουν τελειωμό.

Τὸ συνηθισμένο πρόβλημα στοὺς ἀνθρώπους εἶναι νὰ μένουν στὰ λυπηρὰ τῆς καθημερινότητας, ἀλλὰ καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχουν νὰ θυμοῦνται τὰ παρελθόντα, μὲ τὴν ἐσφαλμένη βεβαιότητα ὅτι θὰ ξανασυμβοῦν καὶ ἀρχίζουν προκαταβολικὰ νὰ στενοχωροῦνται χωρὶς λόγο καὶ αἰτία. Χρειάζεται προσοχὴ καὶ ἐπιστράτευση τῆς ψυχρῆς λογικῆς.

Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ βλέπει τὰ πράγματα στὶς διαστάσεις τους καὶ δὲν ὑπερβάλλει. Μὲ ὑπομονὴ ὑποφέρει τὰ δεινά, δοξάζει πάντα τὸν Θεό, ὁ ὁποῖος διώχνει τὰ σύννεφα ποὺ καλύπτουν τὸ φῶς καὶ διαλύει κάθε εἴδους ὁμίχλη. Δὲν ἀγανακτεῖ, δὲν γογγύζει, δὲν ρίχνει σὲ ἄλλους τὶς εὐθύνες, δὲν προσπαθεῖ νὰ ἐξηγήσει αὐτὰ ποὺ τοῦ συμβαίνουν, ψάχνοντας τοὺς αἴτιους. Ἀποφεύγει νὰ κάνει μαῦρες σκέψεις καὶ ἀφήνει ἀνοικτοὺς ὁρίζοντες, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι αὔριο δὲν θὰ ὑπάρχουν σύννεφα καὶ οἱ σκέψεις θὰ εἶναι καθαρὲς καὶ αἰσιόδοξες.

Ὁ γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος, πνευματικὸς πολλῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἦταν συνδεδεμένοι μὲ τὴν Ἐκκλησία, ἦταν γνώστης τῶν ποικίλων προβλημάτων τους καὶ προσπαθοῦσε νὰ τοὺς στηρίζει πνευματικὰ καὶ νὰ συμπαρίσταται στὸν πόνο καὶ τὶς θλίψεις τους. Συνομιλώντας μαζί τους, μεταξὺ τῶν ἄλλων, τοὺς ἀνέφερε καὶ τὸ ἑξῆς: «Ἡ παροῦσα πρόσκαιρη ζωὴ τῶν ἀνθρώπων μοιάζει μὲ θάλασσα, ἐμεῖς ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἴμαστε πλοιάρια. Καὶ ὅπως τὰ πλοῖα ποὺ ταξιδεύουν στὴ θάλασσα δὲν ἔχουν πάντοτε γαλήνη, ἀλλὰ συν­αντοῦν πολλὲς φορὲς ἄνεμους ἰσχυρούς, μεγάλες τρικυμίες καὶ κινδυνεύουν, ἔτσι κι ἐμεῖς ταξιδεύοντας στὴ θάλασσα τοῦ πρόσκαιρου βίου συναντοῦμε πολλὲς φορὲς ἰσχυρούς ἀνέμους, μεγάλες τρικυμίες καὶ κινδυνεύουν, ἔτσι κι ἐμεῖς ταξιδεύοντας στὴ θάλασσα τοῦ πρόσκαιρου βίου συναντοῦμε πολλὲς φορὲς ἰσχυροὺς ἄνεμους, μεγάλες τρικυμίες, σκάνδαλα, πειρασμούς, ἀσθένειες, θλίψεις, στενοχώριες, διωγμοὺς κινδύνους. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ δειλιάζουμε. Νὰ ἔχουμε θάρρος, ἀνδρεία, πίστη».

Στὴν περίπτωση ποὺ ἡ πίστη στὸ Θεὸ λιγοστεύει μπροστὰ σ’ ἕνα μεγάλο κίνδυνο, πρέπει νὰ θυμοῦνται οἱ ἄνθρωποι τὸ περιστατικό, ὅπου ὁ Χριστὸς περπατοῦσε πάνω στὰ νερὰ τῆς λίμνης καὶ οἱ μαθητές του, ὅταν τὸν εἶδαν ἀπὸ μακριά, τὸν θεώρησαν φάντασμα καὶ ἔβαλαν τὶς φωνὲς ἀπὸ τὸ φόβο τους. Ὁ Χριστὸς τοὺς εἶπε νὰ ἔχουν θάρρος καὶ νὰ μὴ φοβοῦνται. Ὁ Πέτρος, ἀμφισβητώντας τὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ, ἀντέδρασε λέγοντας: «Κύριε, ἄν εἶσαι ἐσύ, δῶσε μου ἐντολὴ νὰ ἔλθω κοντά σου περπατώντας στὰ νερά». Κι ἐκεῖνος τοῦ εἶπε: «Ἔλα». Κατέβηκε τότε ἀπὸ τὸ πλοῖο ὁ Πέτρος καὶ ἄρχισε νὰ περπατάει πάνω στὰ νερά, γιὰ νὰ πάει στὸν Ἰησοῦ. Βλέποντας ὅμως τὸν ἰσχυρὸ ἄνεμο φοβήθηκε καὶ ἄρχισε νὰ καταποντίζεται. Ἔβαλε τότε τὶς φωνές: «Κύριε, σῶσε με!». Ἀμέσως ὁ Ἰησοῦς ἅπλωσε τὸ χέρι, τὸν ἔπιασε καὶ τοῦ εἶπε: «Ὀλιγόπιστε, γιατὶ σὲ ἔπιασε ἡ ἀμφιβολία;». Καὶ μόλις ἀνέβηκαν στὸ καΐκι κόπασε ὁ ἄνεμος.

Πρέπει πάντα νὰ ὑπάρχει σταθερὴ πίστη στὴν πρόνοια τοῦ Θεοῦ καὶ ὅλα τὰ δεινὰ ἀντιμετωπίζονται χωρὶς τραγικὰ ἀποτελέσματα. Τὸ χέρι τοῦ Χριστοῦ πάντα εἶναι ἁπλωμένο πρὸς τὸν δοκιμαζόμενο πιστό. Καὶ ἡ σωτηρία εἶναι βέβαιη.

(Πηγή: Εφημ. “Ορθόδοξος Τύπος“)

alopsis.gr 

Πώς Θα Σωθούμε: Οι θλίψεις στη ζωή μας (Ιερά Μονή Παρακλήτου)

Επιλογή και διασκευή ψυχωφελών κειμένων από το βιβλίο “ΑΜΑΡΤΩΛΩΝ ΣΩΤΗΡΙΑ” του μοναχού Αγαπίου Λάνδου του Κρητός

Οι θλίψεις στη ζωή μας

Όλοι σχεδόν οι άνθρωποι υποφέρουν από διάφορες θλίψεις – φτώχεια, στενοχώρια, διωγμούς, συκοφαντίες, αρρώστιες. Αυτό τους κάνει να βαρυγγωμούν και να παραπονιούνται στον Κύριο, μη γνωρίζοντας πόσο ευεργετούνται από την ευσπλαχνία Του και τη δικαιοκρισία Του. Μερικοί μάλιστα, χτυπημένοι από βαρειά συμφορά ή αθεράπευτη ασθένεια, φτάνουν να βλαστημούν, οι ασύνετοι, και το Θεό και τη “μοίρα” τους και την ώρα που γεννήθηκαν! Και δεν καταλαβαίνουν πως αυτή ακριβώς είναι η μεγαλύτερη συμφορά τους, γιατί, με την ανυπομονησία και τη δυσφορία και την οργή και τις βλαστήμιες τους, βλάπτουν θανάσιμα την ψυχή τους και στερούνται το πιο μεγάλο αγαθό, την ουράνια βασιλεία. Έτσι ζημιώνονται διπλά, γιατί και στη ζωή αυτή υποφέρουν, αλλά και στην άλλη θα βασανίζονται αιώνια.


Όταν ένας άνθρωπος βγει από τη μήτρα της μάνας του σ΄αυτόν τον κόσμο, η πρώτη φυσική του εκδήλωση είναι το κλάμα. Μα κι όταν φεύγει απ΄αυτόν τον κόσμο με το θάνατο, ο θρήνος πάλι τον συνοδεύει. Με δάκρυα μπαίνουμε και με δάκρυα βγαίνουμε από την κοιλάδα τούτη του κλαυθμώνος. Και όσο βρισκόμαστε σ΄αυτήν, αναρίθμητες φορές κλαίμε κι αναστενάζουμε με πόνο, βυθισμένοι σε βάσανα, θλίψεις, συμφορές, πένθη… Γι΄αυτό λέει ο σοφός Σειράχ, πως “έχει επιβληθεί ζυγός στους απογόνους του Αδάμ, από τη μέρα που ο καθένας γεννιέται μέχρι τη μέρα που θα επιστρέψει στο χώμα” (40:1). Και μην πεις ότι γνωρίζεις τον τάδε ή τον δείνα άνθρωπο, που είναι ευτυχισμένος και δεν έχει τάχα κανένα πρόβλημα, γιατί το τι πόνο κλείνει μέσα της κάθε ψυχή, μόνο η ίδια το ξέρει -τι εσωτερικές συγκρούσεις, τι συνειδησιακά βάρη, τι κρυφούς καημούς…

Ξέροντας, λοιπόν, ότι δεν υπάρχει κανένας χωρίς θλίψεις, παρηγορήσου και σήκωσε τις δικές σου όχι μόνο αγόγγυστα, αλλά και με χαρά. Γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος ωφελιμότερος και άλλος δρόμος συντομότερος για τη σωτηρία της ψυχής. “Είναι στενή η πύλη και γεμάτη δυσκολίες η οδός που οδηγεί στη ζωή” (Ματθ. 7:14). Και “πρέπει να περάσουμε από πολλές θλίψεις για να μπούμε στη βασιλεία των ουρανών” (Πράξ. 14:22). Αυτόν το δρόμο, άλλωστε, ακολούθησε και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός πάνω στη γη, δρόμο θλίψεων πολλών και μεγάλων, που κατέληξε στο Γολγοθά και στο Σταυρό. Αν θέλουμε να είμαστε αληθινοί μαθητές και ακόλουθοί Του, δεν έχουμε παρά να σηκώσουμε κι εμείς το Σταυρό, όπως είπε ο ίδιος: “Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του κι ας με ακολουθήσει” (Μαρκ. 8). “Όποιος δεν παίρνει τον σταυρό του και δεν με ακολουθεί, δεν είναι άξιος για μαθητής μου” (Ματθ. 10:38 ).

Μη νομίζεις, λοιπόν, ότι θα προκόψεις στο δρόμο του Θεού, μην ελπίζεις ότι θα κληρονομήσεις τον παράδεισο, αν δεν περάσεις πρώτα μέσ΄από τη φωτιά των θλίψεων κι αν δεν σηκώσεις το σταυρό των δοκιμασιών και των πειρασμών, που τον σήκωσαν όλοι οι άγιοι.

Θα πεις ίσως, ότι ο σταυρός αυτός είναι βαρύς, δυσβάσταχτος. Ναι, είναι βαρύς, αλλά για κείνους που δεν έχουν πίστη και ελπίδα. Για σένα όχι, γιατί η παρουσία και η ενίσχυση του Κυρίου σου τον κάνει ελαφρύ. “Όλα τα κατορθώνω με τη δύναμη που μου δίνει ο Χριστός”, έλεγε ο απόστολος Παύλος (Φιλιπ. 4:13). Αυτό μπορούμε να το πούμε και να το βιώσουμε όλοι οι χριστιανοί. Μπορείς κι εσύ. Έτσι, και τις θλίψεις θα σηκώνεις ευκολότερα, αλλά και την αιώνια δόξα θ΄απολαύσεις, όπως λέει ο απόστολος: “Οι θλίψεις μας, που περνούν γρήγορα και γι΄αυτό είναι ελαφριές, μας προετοιμάζουν για ολοένα και μεγαλύτερο πλούτο αιώνιας δόξας” (Β΄Κορ. 4:17). Και “όσα υποφέρουμε τώρα, δεν ισοσταθμίζουν τη δόξα που μας επιφυλάσσει ο Θεός στο μέλλον” (Ρωμ. 8:18 ). Τόση είναι η ευσπλαχνία του Θεού, που, με τούτα τα μικρά και πρόσκαιρα βάσανα, μας φέρνει στη βασιλεία Του, όπου θα γευθούμε τα ανεκλάλητα και αιώνια αγαθά.

Θα πρέπει, στ΄αλήθεια, να ευγνωμονούμε εκείνους που μας βλάπτουν και μας κακολογούν περισσότερο από εκείνους που μας ευεργετούν και μας επαινούν, γιατί γίνονται όργανα καθάρσεως των καρδιών μας, καλλιέργειας των ψυχών μας, αφέσεως των αμαρτιών μας, σωτηρίας μας. Αλλά και τον ελεήμονα θεό θα πρέπει να ευγνωμονούμε, γιατί οι θλίψεις, που παραχωρεί να μας βρουν, είναι σημεία και αποδεικτικά της πατρικής αγάπης Του μεγαλύτερα από πρόσκαιρες ευεργεσίες. “Γιατί ο Κύριος διαπαιδαγωγεί όποιον αγαπάει και μαστιγώνει καθέναν που παραδέχεται για παιδί του. Και ποιο παιδί δεν το διαπαιδαγωγεί ο πατέρας του” (Εβρ. 12:6, 7).

Οι μικρόψυχοι και φιλόσαρκοι άνθρωποι νομίζουν πως, αν βρουν τρόπο ν΄αποφύγουν τις θλίψεις, θα λυτρωθούν. Τι πλάνη! Οι θλίψεις είναι βαρύτερες γι΄αυτούς που δεν θέλουν να τις σηκώσουν, παρά γι΄αυτούς που τις δέχονται με υπομονή και καρτερία. Όσοι αγανακτούν και καταριούνται και βλαστημάνε, αυτοί και απ΄το πρόσκαιρο κακό δεν γλυτώνουν και την κόλαση κληρονομούν, όπως ο κακός εκείνος ληστής, που σταυρώθηκε δίπλα στον Κύριο. Όσοι όμως αποδέχονται ταπεινά κάθε συμφορά και ευχαριστούν το Θεό και ομολογούν πως είναι άξιοι για κάθε τιμωρία, αυτοί και τη θλίψη σηκώνουν πιο εύκολα και τον παράδεισο κερδίζουν, όπως ο καλός ληστής, που επιτίμησε τον άλλο λέγοντας, “Ούτε το Θεό δεν φοβάσαι εσύ;…”, ενώ ικέτεψε τον σταυρωμένο Ιησού: “Θυμήσου με, Κύριε, όταν έρθεις στη βασιλεία σου”. Και πήρε αμέσως τη διαβεβαίωσή Του: “Σε βεβαιώνω, πως σήμερα κιόλας θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο” (Λουκ. 23:39-43).

Πολλές αδικίες και αμαρτίες γίνονται σήμερα στον κόσμο. Και αυτοί που τις κάνουν, οι άδικοι και αμαρτωλοί, φαίνονται ευτυχισμένοι και μακάριοι, καθώς είναι συνήθως βυθισμένοι στα πλούτη, στις απολαύσεις, στη δόξα. Αντίθετα, οι ευσεβείς και ενάρετοι βασανίζονται από τη φτώχεια, τα βάσανα, τις δοκιμασίες. Τι παράδοξο!

Αλλά μην απορείς γι΄αυτό, αδελφέ, και προπαντός μη ζηλεύεις τη μάταιη τούτη ευτυχία των αμαρτωλών. “Μη φθονείς την ψεύτικη ευτυχία των πονηρών ανθρώπων. Μη ζηλεύεις αυτούς που ζουν μέσα στην παρανομία” (Ψαλμ. 36:1). Μην απορείς, γιατί άβυσσος χωρίζει την πανσοφία του Θεού από τη λογική του ανθρώπου, που δεν μπορεί να κατανοήσει την αλάθητη οικονομία του Πανάγαθου. Πού αποσκοπεί αυτή η οικονομία; Στον μεγαλύτερο δοξασμό των ευσεβών! Οι φίλοι του Κυρίου παιδεύονται εδώ, όπως είπαμε, με δική Του παραχώρηση, για να τιμηθούν περισσότερο στην ουράνια βασιλεία. Έτσι οι αμαρτωλοί και άδικοι, που ευτύχησαν εδώ, θα είναι εντελώς αναπολόγητοι και θα πορευθούν στην αιώνια καταδίκη, που μόνοι τους διάλεξαν. “Μη φθονείς”, λοιπόν, “τους πονηρούς ανθρώπους μήτε να ζηλεύεις αυτούς που ζουν μέσα στην παρανομία, γιατί σαν το χορτάρι γρήγορα θα ξεραθούν…” (Ψαλμ. 36:1-2).

Τα άχρηστα βόδια, που προορίζονται για τα σφαγεία, τ΄αφήνουν να βόσκουν όσο θέλουν και να παχαίνουν, ενώ τα καματερά και χρήσιμα, που τα χρειάζονται για παραγωγική εργασία, τα ασκούν και τα βασανίζουν. Τα καλά δέντρα, που δίνουν καρπούς, τα ραβδίζουν και τα κλαδεύουν και τα ταλαιπωρούν, κάνοντάς τα έτσι ακόμα πιο καρπερά, ενώ τα άκαρπα, αφού τ΄αφήσουν απείραχτα να μεγαλώσουν, τα κόβουν σύρριζα και τα κάνουν κούτσουρα για τη φωτιά. Σαν τα άχρηστα ζώα και τα άκαρπα δέντρα είναι οι αμαρτωλοί, που ευτυχούν πρόσκαιρα μα θα υποφέρουν αιώνια. Σαν τα χρήσιμα ζώα και τα καρπερά δέντρα είναι οι δίκαιοι, που υποφέρουν πρόσκαιρα μα θα ευτυχούν αιώνια.

Ο Κύριος, όταν ο απόστολος Πέτρος θέλησε ασυλλόγιστα να εμποδίσει τη σύλληψή Του κι έκοψε μ΄ένα μαχαίρι το δεξί αυτί του δούλου Μάλχου, επιτίμησε το μαθητή Του λέγοντας: “Βάλε το μαχαίρι στη θήκη. Θέλεις να μην πιω το ποτήρι που όρισε ο Πατέρας για μένα;” (Ιω. 18:11). Τι ήταν αυτό “το ποτήρι”, το δοσμένο από τον Πατέρα Του; Οι εμπαιγμοί, τα πάθη, ο θάνατος – όλα όσα θα υπέμενε για την αγάπη και για τη σωτηρία μας. Γιατί να μην πούμε κι εμείς το ίδιο, ότι δηλαδή όλες οι θλίψεις που μας βρίσκουν είναι ένα “ποτήρι” σταλμένο απ΄τον ουράνιο Πατέρα μας, ένα ποτήρι γεμάτο καθάρσιο, που πρέπει να πιούμε για ν΄απαλλαγούμε από την αμαρτία και να κερδίσουμε τη σωτηρία; Ναι, όλες οι θλίψεις, είτε από δαίμονες προκαλούνται είτε από ανθρώπους, παραχωρούνται από την πατρική αγάπη του Θεού σαν θεραπευτική αγωγή της ψυχής μας. Και αν το ποτήρι των θλίψεων είναι πικρό στη γεύση, όμως η πικράδα αυτή, που την έχουν άλλωστε όλα τα βότανα και τα φάρμακα, σου χαρίζει την ψυχική υγεία.

Όταν ο Τωβίας άλειψε τα μάτια του τυφλού πατέρα του Τωβίτ με την πικρή χολή, τότε εκείνος βρήκε το φως του (Τωβ. 11:10-12). Με τη χολή των θλίψεων λυτρώνεται και ο αμαρτωλός από την ψυχική τύφλωση, γιατί, όπως λέει ο μέγας Γρηγόριος, τα μάτια που τυφλώθηκαν από την αμαρτία, ξαναφωτίζονται μόνο με την παιδευτική τιμωρία.

Όταν οι αδελφοί του πάγκαλου Ιωσήφ τον έριξαν στο ξηροπήγαδο, δεν συναισθάνθηκαν το βάρος της ανομίας τους. Ώσπου ο Θεός τους έστειλε τη μεγάλη θλίψη, και τότε συνήλθαν κι έλεγαν: “Αμαρτήσαμε κατά του αδελφού μας… γι΄αυτή μας την αμαρτία έπεσε πάνω μας τούτη η θλίψη” (Γεν. 42:21). Γιατί η θλίψη δίνει στους ασύνετους σύνεση και στους αναίσθητους συναίσθηση των αμαρτιών τους.

Όσο ο άσωτος γιος της παραβολής του Ευαγγελίου είχε και σπαταλούσε τα πατρικά πλούτη, τόσο έτρωγε, έπινε, γλεντούσε, αμάρτανε, και μήτε ένας λογισμός μετάνοιας δεν περνούσε από το νου του. Μόλις όμως ο πάνσοφος Γιατρός των ψυχών τον καυτηρίασε με τις θλίψεις, τη φτώχεια και την πείνα, τότε μόνο συνήλθε κι έτρεξε μετανοημένος πίσω στο πατρικό σπίτι (Λουκ. 15:11-32).

Αν, λοιπόν, τόσο πολύ μας ωφελούν οι θλίψεις, γιατί τις μισούμε και τις αποστρεφόμαστε σαν ασύνετοι; Γιατί δεν ευχαριστούμε τον επουράνιο Γιατρό, που θεραπεύει μ΄αυτές τις αθάνατες ψυχές μας, όπως ευχαριστούμε τον επίγειο γιατρό, που θεραπεύει τα θνητά σώματά μας, και πληρώνεται μάλιστα γι΄αυτό ακριβά;

Όσοι δεν έχουν χάσει εντελώς τη σύνεσή τους, όσοι διατηρούν ακόμα τον παραμικρό φόβο Θεού, πιστεύουν πως ό,τι τους συμβαίνει δεν είναι τυχαίο, αλλά παραχωρείται από τον Κύριο, όπως είπε ο Ιησούς στον Πιλάτο: “Δεν θα είχες καμιά εξουσία πάνω μου, αν δεν σου είχε δοθεί από τον Θεό” (Ιω. 19:11). Και τούτο δεν ισχύει μόνο για τους ορατούς εχθρούς, αλλά και για τους αόρατους. Όσο κι αν λυσσάνε οι δαίμονες απ΄το κακό τους, όσο κι αν πασχίζουν να πειράξουν και να ταλαιπωρήσουν τους δικαίους, ματαιοπονούν, γιατί, αν δεν τους δώσει εξουσία ο Κύριος, τίποτα δεν μπορούν να κάνουν. Αυτό το ξέρουν οι πιστοί, και δεν αγανακτούν, δεν παραπονιούνται, μήτε παραδέχονται “τύχη”, “μοίρα” ή “ριζικό”. Όλα τα δέχονται σαν από το χέρι του Θεού, που το καθετί παραχωρεί και οικονομεί “για το καλό μας, για να μετάσχουμε στην αγιότητά του” (Εβρ. 12:10).

Όταν ο μακάριος Ιώβ έπαθε τόσες συμφορές, δεν είπε, “Αυτά τα αγαθά μου τα έδωσαν οι γονείς μου κι αυτά τα παιδιά μου τα χάρισε η γυναίκα μου”, ούτε πάλι, “Όλα όσα είχα μου τα πήραν οι κακοί άνθρωποι ή οι δαίμονες ή οι άνεμοι και η φωτιά”. Αλλά τι είπε; “Ο Κύριος τα έδωσε, ο Κύριος τα πήρε, όπως φάνηκε αρεστό στον Κύριο, έτσι κι έγινε, ας είναι δοξασμένο το όνομα του Κυρίου παντοτινά” (Ιώβ 1:21). Όμοια κι όταν προσβλήθηκε από φοβερή αρρώστια, και το σώμα του ολόκληρο γέμισε πληγές, έλεγε: “Αν τα αγαθά τα δεχθήκαμε με ευχαρίστηση από τα χέρια του Κυρίου, τις συμφορές δεν θα τις υπομείνουμε;” (Ιώβ 2:10).

Μιμήσου κι εσύ τον Ιώβ, σαν καλοπροαίρετος και γνωστικός άνθρωπος, και στον καιρό των θλίψεων δόξαζε το Θεό, ζήτα τη βοήθειά Του και λέγε στον εαυτό σου: “Αυτά σου αξίζουν, αμαρτωλέ! Αυτά και χειρότερα! Δίκιο έχουν οι διώκτες και οι κατήγοροί σου. Ας είναι ευλογημένοι!” Με τέτοιαν αυτομεμψία και με τέτοια ταπεινή προσευχή για τους εχθρούς σου, κατατροπώνεις το διάβολο, μιμείσαι τον ανεξίκακο Κύριο και νικάς τον φοβερότερο αντίπαλο της πνευματικής σου προκοπής, την υπερηφάνεια.

_______________

*Ο συγγραφέας του βιβλίου “Αμαρτωλών Σωτηρία” μοναχός Αγάπιος, κατά κόσμον Αθανάσιος Λάνδος, ο “μέγας ευαγγελιστής του υποδούλου Γένους”, γεννήθηκε στο Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο της Κρήτης, στα τέλη του 16ου αι. (μετά το 1580). Οι σαφείς και έγκυρες βιογραφικές πληροφορίες για τον Αγάπιο είναι πενιχρές, κι αυτές σεμνά κρυμμένες μέσα στα έργα του. Γιατί, όπως σωστά παρατηρήθηκε, ήταν ο ορθόδοξος μοναχός που κράτησε τον εαυτό του στη σκιά -άλλωστε, ούτε σχέσεις με προσωπικότητες της εποχής του επιδίωξε ούτε εκκλησιαστικά αξιώματα επιζήτησε-, ενώ φρόντισε για την προβολή του λόγου του Θεού και την ψυχική ωφέλεια των συνανθρώπων του. Ξέρουμε μόνο ότι σπούδασε τα ελληνικά και τα ιταλικά γράμματα στην Κρήτη, όπου η παιδεία γνώριζε τότε μεγάλη ακμή, ίσως μάλιστα και στην Ιταλία. […] (Από την εισαγωγή της έκδοσης)

[Το βιβλίο (το οποίο και συνιστούμε ανεπιφύλακτα) χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο αναφέρεται στις αμαρτίες και τα πάθη, στις θλίψεις και τη ματαιότητα του κόσμου. Το δεύτερο, στη σχέση μας με το Θεό, τον πλησίον και τον εαυτό μας, στη νηστεία και την προσευχή, στην εξομολόγηση και τη θεία κοινωνία, στη μνήμη του θανάτου, στον παράδεισο και την κόλαση]

alopsis.gr 

Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

Δημήτριος Παναγόπουλος. Μεγάλα και μικρά αμαρτήματα

Πολλές φορές ακούμε να γίνεται λόγος για «μικρά» αμαρτήματα. Αυτά μάλιστα παρουσιάζονται σ’ εμάς ως… απαραίτητα, διότι ακούμε πολλούς και πολλές, όταν λέμε ότι πρέπει να διορθωθούμε ολοκληρωτικά, να πετάγονται σαν ελατήρια, λέγοντας, μα δεν θα έχουμε τίποτε; δεν θα φωνάξουμε λίγο, δεν θα θυμώσουμε, δεν θα ζηλέψουμε αν ο άλλος είναι πιο καλός ή έχει κάτι πιο καλό, δεν θα πούμε και ένα ψέμα απαραίτητο; κ.τ.τ. Και πλανόμαστε έτσι, ότι μπορούμε (δεν πειράζει) να έχουμε αυτά τα μικρά φιδάκια, ξεχνώντας ότι τα θανάσιμα αμαρτήματα είναι μεγάλα φίδια ενώ τα συγγνωστά, μικρά. Και ότι και αυτά δεν παύουν να είναι φίδια, έστω και αν είναι μικρά. Και ακόμη, ότι και αυτά τα μεγάλα αμαρτήματα από μικρά έγιναν μεγάλα, δηλαδή από συγγνωστά έγιναν θανάσιμα που μας οδηγούν, αργά ίσως, αλλά σταθερά στην Κόλαση.

Επειδή, λοιπόν, η διάκριση της αμαρτίας είναι απαραίτητη για κάθε άνθρωπο, θα αναφέρουμε λίγα πράγματα.

Είναι άξιο προσοχής κάτι που λένε πολλοί Πατέρες, δηλαδή, να προσέχουμε πολύ στα μικρά αμαρτήματα, «διότι τα πολλά μικρά αμαρτήματα κάνουν ένα μεγάλο». Και ο Κορέσσιος ερμηνεύοντάς το αυτό λέει: «Ας μην καταφρονούμε τα μικρά αμαρτήματα διότι είναι μικρά, καθότι και αυτός που κλέβει λίγο αλλά συνεχώς, αμαρτάνει θανάσιμα». Αλλά και ο Μέγας Βασίλειος, παρότι γνώριζε ότι στο ιερό Ευαγγέλιο βρίσκουμε διαφορά κουνουπιού και καμήλας, καρφιού και δοκαριού κλπ., εντούτοις λέει ότι στην Καινή Διαθήκη δεν υπάρχει διαφορά μεγάλου και μικρού αμαρτήματος.

Πρώτον, διότι τόσο η μικρή, όσο και η μεγάλη αμαρτία είναι εξίσου παράβαση Νόμου, κατά το του Ιωάννου: «Η αμαρτία εστίν ανομία» (Α’ Ιω. 3:4), όπως και απείθεια στον Υιό, κατά το: «Ο απειθών τω υιώ ουκ όψεται την ζωήν» (Ιω. 3:36).

Δεύτερον, διότι και η μικρή αμαρτία μεγάλη γίνεται, όταν κατακυριεύσει αυτόν που την κάνει, όπως λέει ο Πέτρος: «Ω γαρ τις ήττηται, τούτω και δεδούλωται» (Β’ Πετρ. 2:19).

Και τρίτη επιπλέον αιτία προσθέτει ο θείος Χρυσόστομος, λέγοντας: «Το δοκάρι και το καρφί, η μεγάλη και η μικρή αμαρτία, κατά το μέτρο μεν που δεν λαμβάνουν την ίση κόλαση, διαφέρουν, κατά το μέτρο δε που βγάζουν έξω από τη Βασιλεία των Ουρανών αυτούς που τις διαπράττουν, δεν διαφέρουν· γι’ αυτό και ο Απόστολος λέει ότι και οι ειδωλολάτρες και οι αρσενοκοίτες και οι λοίδοροι, εξίσου δεν θα κληρονομήσουν την Βασιλεία των Ουρανών, δηλαδή και αυτοί που αμάρτησαν στα μεγάλα και αυτοί που αμάρτησαν στα μικρά» (βλ. Ομιλ. 16 στην Α’ προς Κορινθίους επιστολή και Λόγ. προς Δημήτριον περί κατανύξεως).

Δηλαδή θα διαφέρει η Κόλαση σε ποιότητα αλλ’ όχι και ως Κόλαση. Δηλαδή, θα κολασθούν και αυτοί που αμαρτάνουν ελαφριά και αυτοί που αμαρτάνουν θανάσιμα, θα διαφέρουν μόνο στο είδος της Κολάσεως. Σ’ αυτό μόνο διαφέρουν τα δύο είδη αμαρτημάτων. Αλλ’ αυτά που διαφέρουν στο είδος της Κολάσεως, συμφωνούν για την είσοδό μας σε αυτήν. Τι λοιπόν και αν κολασθούμε λιγότερο, αφού στον Παράδεισο δεν θα εισέλθουμε;

Γι’ αυτό, να παρακαλούμε τον Κύριο να μας φωτίζει, ώστε να διακρίνουμε τις πτώσεις μας, μικρές και μεγάλες, και να επιστρέφουμε με μετάνοια και εξομολόγηση και να μην πλανόμαστε ότι είμαστε αναμάρτητοι.

Ο Διάβολος πάντα μας πλανά μεταξύ μεγάλων και μικρών αμαρτημάτων. Πάντα θα μας παρουσιάζει άλλους πιο αμαρτωλούς από εμάς, για να μας ξεγελά ότι εμείς είμαστε αρκετά εντάξει σε σχέση με τους άλλους, για να μην εξετάζουμε σε βάθος τον εαυτό μας.

Προσοχή πολλή χρειάζεται στα τεχνάσματά του και δεν πρέπει να δίνουμε και τόση σημασία στις υποδείξεις του. Ας προσπαθούμε να μη δίνουμε προσοχή στις προτροπές του και στα τεχνάσματά του. Μη βάζουμε τον εαυτό μας δίπλα στους κακούς, που έτσι θα βλέπουμε ότι είμαστε καλοί, αλλά να βάζουμε τον εαυτό μας δίπλα στον άνθρωπο Ιησού, και τότε θα βλέπουμε ότι είμαστε πολύ πονηροί ακόμη και χρειαζόμαστε μεγάλη σε βάθος καλλιέργεια.

Μόνο έτσι αν σκεφτόμαστε θα προλάβουμε την Κόλαση. Διαφορετικά, είτε στην γέεννα είμαστε είτε στο πυρ το εξώτερον, δυστυχώς στην Κόλαση θα είμαστε.

[Από το περιοδικό «ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ» Αθηνών, φύλλο 197 του 1959 (αποσπάσματα). Διασκευή για την Κ.Ο.]

(Πηγή ηλ. κειμένου: koinoniaorthodoxias.org)

alopsis.gr 

Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς. Ομιλία εις την Κυριακή του Θωμά

Θ’ αντιληφθής καλύτερα την υπεροχή της Κυριακής απέναντι στις άλλες εορτάσιμες ημέρες και από το εξής. Κάθε άλλη εορτάσιμη ημέρα το έτος φέρ...