Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026

Αγία Υπομονή «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής».

Αγία Υπομονή

«Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής».

Η Αγία Υπομονή με τον ενάρετο βίο της, ανήλθε σε υψηλά επίπεδα αρετής και η Αγία μας Εκκλησία την αγιοκατέταξε. Το κατά κόσμο όνομα της αγίας ήταν Ελένη Δραγάση. Ήταν κόρη του Κωνσταντίνου Δραγάση, ο οποίος ήταν από τους κληρονόμους του Σέρβου βασιλιά Στέφανου Δουσάν και ως σύζυγος του αυτοκράτορα Μανουήλ Β Παλαιολόγου, αποκαλούνταν «Ελένη η εν Χριστώ τω Θεώ αυγούστα και αυτοκρατόρισσα των Ρωμαίων η Παλαιολογίνα». Η καταγωγή της ήταν από βασιλική και ευλογημένη γενιά στα σπλάχνα της οποίας υπήρξαν και άγιοι, όπως ο κτήτορας της μονής Χιλανδαρίου του αγίου όρους μοναχός Συμεών, ο Σέρβος βασιλιάς Στέφανος Νεμάγια. Η Ελένη ανετράφει με ό,τι καλύτερο και ανώτερο υπαγόρευε το βυζαντινό ιδεώδες, καθώς οι Σέρβοι είχαν επηρεαστεί από τον πολιτισμό του Βυζαντίου. Γαλουχήθηκε, κατά τα πατροπαράδοτα της οικογενείας, στα νάματα της Ορθοδοξίας. Η πίστη στον Χριστό θα την φωτίζει , θα την καθοδηγεί και θα την στηρίζει στις πολλές δυσκολίες της ζωής της Σε ηλικία 19 ετών παντρεύτηκε τον Μανουήλ Β Παλαιολόγο, λίγους μήνες πριν γίνει αυτοκράτορας. Στη νέα της ζωή πολλές φορές ήπιε το ποτήρι της προσβολής και του ευτελισμού δίπλα στον Εμμανουήλ από αλλόθρησκους και χριστιανούς ηγέτες στην προσπάθειά του να αναζωογονήσει την αυτοκρατορία. Απεδείχθη άνθρωπος με πολλές αρετές και είχε συναίσθηση του ρόλου της στις περιστάσεις. Αγαπούσε τον Λαό, ήταν η μάνα του. Με λόγια και έργα προσπαθούσε να τον στηρίξει και να τον βοηθήσει. Ο σύγχρονός της φιλόσοφος Γεώργιος Πλήθων- Γεμιστός γράφει σχετικά: : «Η Βασιλίς αύτη με πολλήν ταπείνωσιν και καρτερικότητα εφαίνετο να αντιμετωπίζει και τας δύο μορφάς της ζωής. Ούτε κατά τους καιρούς των δοκιμασιών απεγοητεύετο, ούτε όταν ευτυχούσε επανεπαύετο, αλλά εις κάθε περίπτωσιν έκανε το πρέπον. Συνεδύαζε την σύνεσιν μετην γενναιότητα, περισσότερον από κάθε άλλην γυναίκα. Διεκρίνετο δια την σωφροσύνην της. Την δε δικαιοσύνην την είχε εις τελειότατον βαθμόν. Δεν εμάθαμε να κάμνει κακόν εις ουδένα, ούτε μεταξύ των ανδρών, ούτε μεταξύ των γυναικών. Αντιθέτως εγνωρίσαμε να κάμνει πολλά καλά και εις πολλούς. Με ποίον άλλον τρόπον δύναται να φανεί εμπράκτως η δικαιοσύνη, εκτός από το γεγονός του να μη κάμνει κανείς ποτέ θεληματικά και σε κανέναν κακό, αλλά μόνον το αγαθόν σε πολλούς;». Στάθηκε αντάξια για 35 χρόνια στο πλευρό του φιλόχριστου Μανουήλ «συνευδοκόντας» κατά σύγχρονή τους μαρτυρία, δηλαδή όλα γίνονταν με συναπόφαση, ομόνοια, εν πνεύματι Χριστού και αγωνιστική αγιότητα. Τιμούσαν την αρετή με λόγια και έργα: «Λόγω μεν διδάσκοντας το πρακτέον, έργω δε γενόμενοι πρότυπα και εικόνες εφηρμοσμένης αγάπης». Στο ευλογημένο αυτό ζευγάρι ο πανάγαθος Θεός χάρισε 8 παιδιά, 6 αγόρια και δυο κορίτσια, τα οποία πέθαναν σε μικρή ηλικία. Από τα αγόρια δυο έγιναν αυτοκράτορες Ο Ιωάννης Η΄ και ο τελευταίος θρυλικός αυτοκράτορας της αυτοκρατορίας ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄. Ο Θεόδωρος, ο Δημήτριος και ο Θωμάς έγιναν δεσπότες στο Μυστρά και ο Ανδρόνικος στη Θεσσαλονίκη. Γαλούχησε τα παιδιά της με τα νάματα της πίστης και τη γλυκύτατη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας. Τα ανέθρεψε «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», και ποτέ δεν «έπαυσε μετά δακρύων προσευχής και αγάπης να νουθετή ένα έκαστον». Με προσευχή, υπομονή και επιμονή σμίλευσε τις ψυχές τους και τους πρόσφερε μαζί με το «ζειν» και το «ευζείν». Τα οδηγούσε σε μοναστήρια και σε σεβάσμια προσκυνήματα. Κατάφερε να θέσει τέρμα στις διαμάχες και συγκρούσεις που κυριαρχούσαν για 90 χρόνια μεταξύ των μελών της αυτοκρατορικής αυλής. Μετά τον θάνατο του Μανουήλ οι όποιες διαφορές ή διενέξεις παρουσιαζόταν λύνονταν με τη προσευχή και τη φωτισμένη μητρική παρέμβαση. Ιδιαίτερη ήταν η αγάπη της Αγίας προς τα μοναστήρια, όπου αναπαυόταν η ψυχή της και αντλούσε δύναμη και κουράγιο για την συνέχεια της ζωής της. Την αγάπη αυτή ενέπνευσε σε όλη την οικογένεια. Ο σύζυγος Μανουήλ μετά την παραίτηση από τον θρόνο αποσύρεται στη Μονή Παντοκράτορος της Κωνσταντινούπολης και γίνεται μοναχός με το όνομα Ματθαίος. Η ίδια μετά τον θάνατο του συζύγου της γίνεται μοναχή στη Μονή της Κυρά Μάρθας και λαμβάνει το όνομα Υπομονή. Τα τρία από τα παιδιά της γίνονται μοναχοί. Ο Θεόδωρος και ο Ανδρόνικος (μ. Ακάκιος) στη Μονή του Παντοκράτορος, και ο Δημήτριος (μ. Δαυίδ)στο Διδυμότειχο. Ακόμη, η πενθερά και η κουνιάδα της Αγίας τελειώνουν τον επίγειο βίο τους ως μοναχές. Τέλος η εγγονή της Ελένη, κόρη του Θωμά, γίνεται μοναχή με το όνομα Υπομονή στη Λευκάδα. Μαζί με τον πατέρα της έκτισαν την Ι.Μ. Παναγίας Παμμακάριστου στο Πογάνοβο της πόλης Δημήτροβγκραντ της Ν.Α. Σερβίας. Στην Κωνσταντινούπολη είχε συνδεθεί με την Ι. Μ. του Τιμίου Προδρόμου της Πέτρας, όπου φυλαγόταν το ιερό λείψανο του οσίου Παταπίου του θαυματουργού, στον οποίο η αγία Υπομονή έτρεφε ιδιαίτερη ευλάβεια. Με την συμβολή της αγίας ιδρύθηκε στη Μονή γυναικείο γηροκομείο με την επωνυμία «Η ελπίς των απηλπισμένων».Άνθρωπος φωτεινός και φωτισμένος η αγία Υπομονή, προικισμένη με πολλά τάλαντα, που τα «εμπορεύθηκε» με σύνεση και σωφροσύνη και τα πολλαπλασίασε. Ο Γεννάδιος Σχολάριος, πατριάρχης, γράφει μεταξύ άλλων με την ευκαιρία της κοίμησης της Αγίας Υπομονής: «Την μακαρίαν εκείνην Βασίλισσαν όταν την επεσκέπτετο κάποιος σοφός, έφευγεν κατάπληκτος από την ιδικήν της σοφίαν. Όταν την συναντούσε κάποιος ασκητής, αποχωρούσε, μετά την συνάντηση, ντροπιασμένος δια την πτωχείαν της ιδικής του αρετής, συγκρινομένης προς την αρετήν εκείνης. Όταν την συναντούσε κάποιος συνετός, προσέθετεν εις την ιδικήν του περισσοτέραν σύνεσιν. Όταν την συναντούσε κάποιος νομοθέτης, εγινόταν προσεκτικώτερος. Όταν συνομιλούσε μαζί της κάποιος δικαστής, διεπίστωνε ότι έχει ενώπιόν του έμπρακτον Κανόνα Δικαίου. Όταν κάποιος θαρραλέος (τη συναντούσε),ένοιωθε νικημένος, αισθανόμενος έκπληξιν από την υπομονήν, την σύνεσιν και την ισχυρότητα του χαρακτήρος της. Όταν την επλησίαζε κάποιος φιλάνθρωπος, αποκτούσε εντονώτερο το αίσθημα της φιλανθρωπίας. Όταν την συναντούσε κάποιος φίλος των διασκεδάσεων, αποκτούσε σύνεσιν, και, γνωρίζοντας την ταπείνωσιν εις το πρόσωπόν της, μετανοούσε. Όταν την εγνώριζε κάποιος ζηλωτής της ευσεβείας, αποκτούσε μεγαλύτερον ζήλον. Κάθε πονεμένος με τη συνάντηση μαζί της, καταλάγιαζε τον πόνο του. Κάθε αλαζόνας αυτοτιμωρούσε την υπερβολικήν του φιλαυτίαν. Και γενικά κανένας δεν υπήρξε, που να ήλθεν εις επικοινωνίαν μαζί της και να μην έγινε καλύτερος». Ο Ιωάννης Ευγενικός συνοψίζει: «Ως προς δε την αοίδιμον, εκείνην Δέσποινα Μητέρα σου, τα πάντα εν όσω ζούσε, ήσαν εξαίρετα, η πίστις, τα έργα, το γένος, ο τρόπος, ο βίος, ο λόγος και όλα μαζί ήσαν σεμνά και επάξια της θείας τιμής και, όπως έζησε μέτοχος της θείας Προνοίας, έτσι και ετελεύτησεν». Η «Αγία Δέσποινα», όπως την ονομάζει ο Γεώργιος Φραντζής, συνέδεσε την έννοια του μοναχικού της ονόματος (Υπομονή) με τον τρόπον αντιμετωπίσεως και των ευτυχών στιγμών και των απείρων δυσκολιών της όλης ζωής της. Υπομονή κατά βίον, πράξιν και μοναχικό όνομα. «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής». Ο Θεός ευδόκησε να μην ζήσει τις τελευταίες τραγικές στιγμές της Αυτοκρατορίας. Την κάλεσε κοντά Του στις 13 Μαρτίου 1450 μ.Χ., έχοντας διανύσει35 χρόνια ως Αυτοκρατόρισσα και 25 ως ταπεινή μοναχή. Τιμάται η μνήμη της 13 Μαρτίου και 29 Μαΐου.

Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός 

Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης. Η Αγία Τριάς, ο Θεός μας.

Ποιο είναι το όνομα του Θεού μας; Αγάπη, έλεος, συμπάθεια, χάρις. Όταν προσεύχεσαι βλέπε με τα μάτια της καρδιάς σου να στέκουν εμπρός σου την Αγάπη και το Έλεος, βλέπε τον Εραστή των ανθρώπων, ο Οποίος σε ακούει.

Κύριε! Το όνομά Σου είναι Αγάπη· μη με απορρίψεις για την αστάθειά μου! Το όνομά Σου είναι Δύναμη· ενίσχυσέ με, διότι συχνά είμαι ασθενής και πέφτω! Το όνομά Σου είναι Φως· φώτισέ την ψυχή μου, που σκοτίζεται από επίγεια πάθη! Το όνομά Σου είναι Ειρήνη· ειρήνευσε την ταραγμένη μου ψυχή! Το όνομά Σου είναι Έλεος· μη πάψεις να με συγχωρείς!

Ο Κύριός σου είναι αγάπη: αγάπα Αυτόν και όλους τους ανθρώπους, οι οποίοι είναι τα εν Χριστώ τέκνα Του. Ο Κύριός σου είναι πυρ: μην αφήνεις την ψυχή σου να ψυχρανθεί, αλλά θέρμαινέ την με την πίστη και την αγάπη. Ο Κύριός σου είναι φως: μη περπατάς στο σκοτάδι και μη κάνεις κάτι με σκοτισμένο νου, χωρίς βαθιά σκέψη ή χωρίς πίστη. Ο Κύριός σου είναι Θεός της ευσπλαχνίας και της χάριτος: να είσαι και συ πηγή ευσπλαχνίας και χάριτος προς τον πλησίον σου. Αν είσαι τέτοιος, θα βρεις σωτηρία με αιώνια δόξα.

Λέγε με όλη την καρδιά σου μέσα σου: «Ο Κύριος είναι για μένα το παν· εγώ δεν είμαι τίποτε· είμαι αδύνατος και ασθενής». «Ότι χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» (Ιω. 15:5) λέει ο Ίδιος ο Κύριος. Και θα μπορούσε να προσθέσει: «Εγώ είμαι το παν για σας». Να είσαι πεπεισμένος για αυτό κάθε στιγμή της ζωής σου, και κατάφευγε πάντοτε στον Κύριο, με την πεποίθηση ότι θα λάβεις από Αυτόν καθετί το απαραίτητο για τη σωτηρία σου, ακόμη και για την παρούσα ζωή.

Όταν κατά την προσευχή σου επικαλείσαι τον Τρισυπόστατο Θεό, θυμήσου ότι επικαλείσαι τον Άναρχο Πατέρα όλων των κτισμάτων, αγγέλων και ανθρώπων· ότι όλες οι ουράνιες Δυνάμεις εκστατικά σε παρακολουθούν και αγάλλονται, διότι βλέπουν ότι επικαλείσαι με πίστη, αγάπη και τον αρμόζοντα σεβασμό τον κοινό μας Πατέρα, τον Παντοδύναμο Δημιουργό και Κύριο, τον Οποίο αγαπούν απεριόριστα και λατρεύουν βαθύτατα.

Πώς πράγματι εκδηλώνεται η δύναμη και το κράτος Του; Όταν μετατρέπει έναν αμαρτωλό άνθρωπο σε άγιο και εκλεκτό δοχείο μετά την πτώση του· όταν αποκαθιστά και ανακαινίζει τον διεφθαρμένο· όταν ζωοποιεί τον άνθρωπο που ήταν νεκρός και στο σώμα και στην ψυχή και οδηγεί στην αιώνια ζωή εκείνον που είχε περιπέσει σε αιώνιο θάνατο.

Ω Αγία Τριάς ο Θεός μας! Εσύ που δημιούργησες τις ψυχές μας κατ’ εικόνα Σου, δώσε μας ειρήνη και ζωή εν Σοι! Ω Αγία Τριάς, η Τροφός και Ελπίδα μας! Κάνε μας ικανούς να θέτουμε την ελπίδα μας σε Σένα και μόνο και να βρίσκουμε τη ζωή και την ειρήνη σε Σένα και μόνο!

Μας φέρεις στην αγκαλιά Σου και μας τρέφεις δια των χειρών Σου όπως η πιο φιλόστοργη μητέρα! Ποτέ δεν μας ξεχνάς και ποτέ δεν θα μας λησμονήσεις, διότι Εσύ είπες: «Μήπως θα λησμονήσει μια γυναίκα το παιδί της;… Αλλά ακόμη και να το λησμονήσει η γυναίκα, εγώ δεν θα σε λησμονήσω» (Ησ. 49:15).

(Από το βιβλίο: Αγίου Ιωάννου πρωθιέρεως της Κρονστάνδης, Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ. Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 18)

(Γλωσσική προσαρμογή από την Κ.Ο.)

alopsis.gr 

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026

Γέρων Ανανίας Κουστένης: Όταν δεν μπορώ να κοιμηθώ, ξέρετε τι κάνει η αφεντιά μου;

«Είπε ο μακαριστός Γέρων Ανανίας Κουστένης: Όταν δεν μπορώ να κοιμηθώ, ξέρετε τι κάνει η αφεντιά μου; Είμαι και παπάς, αλλά και οι πιστοί μπορεί να το κάνουν. Μνημονεύω ονόματα ζώντων και τεθνεώτων. Χιλιάδες ονόματα. Και καθώς έχω τόσα χρόνια στην Εκκλησία, μισόν αιώνα, έχω γνωρίσει πολλούς.

Κι αρχίζω εκεί την προσευχή, και τι έρχεται; Έρχεται ο ύπνος τόσο ωραία, που όλοι αυτοί με ευγνωμονούν και με αποκοιμίζουν!

Τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα, πρωί, μεσημέρι, βράδυ, σας μνημονεύω.

Θα μου πείτε: «Πού βρίσκεις άκρη;»

Βρίσκει η Εκκλησία, βρίσκει ο Χριστός, βρίσκω κι εγώ.

Τα παραπέρα μην τα ρωτάτε.

Γι’ αυτό, να προσευχόμεθα!» 

(Από το βιβλίο του Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη, «Από την ζωή μου, Αυτοβιογραφικά – Πατρικοί λόγοι», των εκδόσεων Κυπρής, Αθήνα 2024).

Η αϋπνία αποτελεί, σύμφωνα με μελέτες ειδικών επιστημόνων, πρόβλημα όχι κάποιων μεμονωμένων συνανθρώπων μας, αλλά πρόβλημα ενός πολύ μεγάλου ποσοστού ανθρώπων όλου του πλανήτη μας, ειδικώς των πιο ηλικιωμένων. Γι’ αυτό και οι έρευνες για την επίλυσή του πολλαπλασιάζονται όσο περνάει ο καιρός, ενώ δισεκατομμύρια είναι τα χάπια που καταναλώνονται ακριβώς για τον σκοπό αυτόν. Υπάρχουν δε και πρακτικές συμβουλές που βοηθούν πράγματι στην υπέρβαση του σοβαρού αυτού προβλήματος, κάτι που επιβεβαιώνεται από εκείνους που θα θελήσουν να τις ακολουθήσουν – σταθερή ώρα βραδινής κατακλίσεωςˑ αποφυγή τροφής βαριάς αργά το βράδυˑ αποφυγή αλκοόλ ή καφέ, όπως και εκθέσεως σε οθόνες κινητών ή τηλεοράσεως μέχρι λίγο πριν την κατάκλιση κ.ά.π.

Ο μακαριστός Γέροντας Ανανίας, που έπασχε κι αυτός από αϋπνίες κάποιες ή πολλές φορές, προτείνει τη δική του μέθοδο, η οποία όχι μόνο στηρίζεται στην προσωπική του εμπειρία, αλλ’ εκφράζει και την ανάλογη προτροπή του μεγάλου πνευματικού του, οσίου Πορφυρίου του καυσοκαλυβίτου, όπως και πολλών άλλων ασφαλώς αγίων της Εκκλησίας μας: την προσευχή!  Διότι και ο άγιος Πορφύριος συμβούλευε παρεμφερώς:

«Ο άνθρωπος του Χριστού όλα τα κάνει προσευχή. Και τη δυσκολία και τη θλίψη, τις κάνει προσευχή. Ό,τι και να του τύχει αμέσως αρχίζει: “Κύριε Ιησού Χριστέ…”. Η προσευχή ωφελεί σε όλα, και στα πιο απλά. Για παράδειγμα, πάσχεις από αϋπνία· να μη σκέπτεσαι τον ύπνο. Να σηκώνεσαι, να βγαίνεις έξω και να έρχεσαι πάλι μέσα στο δωμάτιο, να πέφτεις στο κρεβάτι σαν για πρώτη φορά, χωρίς να σκέπτεσαι αν θα κοιμηθείς ή όχι. Να συγκεντρώνεσαι, να λες τη δοξολογία και μετά τρεις φορές το “Κύριε Ιησού Χριστέ…” κι έτσι θα έρχεται ο ύπνος».

Ο μακαριστός π. Ανανίας λοιπόν στις αϋπνίες του προσευχόταν. Αλλά προσευχόταν σαν να βρισκόταν μπροστά στην προσκομιδή, όπου ο ιερέας ετοιμάζοντας τα της Θείας Λειτουργίας μνημονεύει δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες συχνά ονόματα, είτε ζώντων είτε κεκοιμημένων. Η αϋπνία του δηλαδή γινόταν μία συνέχεια της Θείας Λειτουργίας και μία αδιάκοπη επιβεβαίωση της χριστιανικής του ταυτότητας, κατά την οποία ο πιστός χριστιανός ζει ενωμένος με τον Κύριο Ιησού Χριστό, γι’ αυτό και ενωμένος με όλους τους ανθρώπους, είτε του παρελθόντος είτε του παρόντος είτε και του μέλλοντος αιώνος. Αυτό δεν είναι άλλωστε ο χριστιανός; «Μίμημα Χριστού κατά το δυνατόν ανθρώπω» (όσιος Ιωάννης της Κλίμακος). Οπότε, ως συνέχεια του Χριστού ο χριστιανός είναι δεδομένο ότι φέρει στην καρδιά και την ύπαρξή του τον κόσμο όλον, «αίρων» κατά κάποιον τρόπο και αυτός «τας αμαρτίας του κόσμου» – «συνεσταύρωται γαρ τω Χριστώ» (απ. Παύλος).

Κι από την άποψη αυτή η μνήμη των ανθρώπων και η προσευχή γι’ αυτούς, ιδίως τους γνωστούς που ξέρει καλύτερα και τα προβλήματα και τους πειρασμούς που περνούν, γίνεται έμπονη, γίνεται με θέρμη καρδίας, κάτι που κινητοποιεί στο έπακρο τη χάρη του Τριαδικού Θεού μας, ο Οποίος δεν χαίρει με τίποτε περισσότερο στον κόσμο, από το να βρίσκει πιστούς Του που κινούνται και ενεργούν με τον αντίστοιχο μ’ Εκείνον τρόπο, δηλαδή με την Αγάπη Του, «συγγενεύοντας» με τον Ίδιο! «Υπακούει» λοιπόν στην προσευχή αυτήν Κύριος ο Θεός, πολλαπλασιάζοντας τη χάρη και τις ευεργεσίες Του ασφαλώς για το «αντικείμενο» της προσευχής, αλλά πρωτίστως προσφέροντας τη χάρη Του ουκ εκ μέτρου για το «υποκείμενό» της, γι’ αυτόν που προσεύχεται. Ο μακαριστός Γέροντας Ανανίας το σημειώνει με τον δικό του μοναδικό τρόπο, αποκαλύπτοντας ταυτοχρόνως και τη βαθιά εκκλησιολογική του συνείδηση: «όλοι αυτοί, (οι δεχόμενοι δηλαδή την προσευχή),  με ευγνωμονούν και με αποκοιμίζουν!» – δούναι και λαβείν από πλευράς χάριτος είναι η εκκλησιαστική ζωή.

Κι ίσως χρειάζεται να υπενθυμίσουμε ότι η τέτοιου τύπου προσευχή, η βραδινή λόγω αϋπνίας – είναι αξεπέραστη βεβαίως η προσευχή η βραδινή που γίνεται λόγω αγρυπνίας – αλλά και κάθε προσευχή της όποιας ώρας με «αντικείμενο» τους συνανθρώπους μας, αποτελεί προτροπή και εντολή του λόγου του Θεού και δεν συνιστά απλώς έκφραση ενός δικού μας «φιλότιμου» και καλής διαθέσεως. «Εύχεσθε υπέρ αλλήλων, όπως ιαθήτε» τονίζει θεόπνευστα ο άγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος, ευρισκόμενος μέσα στο κλίμα του φρονήματος του Κυρίου Ιησού, δηλαδή μέσα σε ό,τι μνημονεύσαμε και παραπάνω: είμαστε όλοι μετά Χριστόν ενωμένοι με Εκείνον και μεταξύ μας, οργανικά και αδιάσπαστα, τόσο που η ταυτότητά μας να καθορίζεται αποκλειστικά από την πραγματικότητα αυτήν. Το όραμα του Κυρίου Ιησού Χριστού άλλωστε αυτό ήταν και πάνω σ’ αυτό κρινόμαστε αν είμαστε μαθητές Του ή όχι: «Ίνα πάντες εν ώσιν». «Εγώ εν τω Πατρί και υμείς εν εμοί καγώ εν υμίν».

π. Γεώργιος Δορμπαράκης

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Το Μεγάλο Μυαλό – Π. Ανανίας Κουστένης» ΔΕΙΤΕ: >>  ΕΔΩ

simeiakairwn.gr

Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026

Σοφές Διδαχές Αγίων και Πατέρων. Ντροπή δεν ένιωσε ο Θεός να γίνει όμοιος με εσένα κι εσύ ντρέπεσαι να γίνεις όμοιος με Εκείνον;

1.O ταπεινός πoτέ δεν πέφτει· γιατί από πoύ να πέσει, αφού στέκεται πιo χαμηλά από όλους;
Άγιoς Μακάριoς ο Αιγύπτιoς

2. Οι αθώοι και οι καλοί άνθρωποι πληγώνονται στη ζωή επειδή εμπιστεύονται τη λάθος παρέα…
Να πρoσέχεις με ποιόν περνάς χρόνο.

3.Ο εγωιστής στενοχωριέται πολύ με το καθετί.

Ο ταπεινός είναι ελεύθερος και ανεξάρτητος απ΄όλους και από όλα.
Αγ. Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

4.Κάποιος γέροντας έλεγε συνεχώς την ευχή, Παναγία μου, σώσε με! Παναγία μου, σώσε με!

Μια μέρα κάποιος διάβολος, έριξε στον γέροντα ένα πραγματικό βέλος, να τον τραυματίσει.

Και καθώς ερχόταν το βέλος καταπάνω του, προσέκρουσε σε ένα πύρινο πράγμα και αυτοδιαλύθηκε.

Ήταν η Χάρη της Παναγίας, που τον προστάτευσε.

Τα παιδιά της, η Παναγία πάντα τα προσέχει και κανείς δεν μπορεί να τα βλάψει.
Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα

5. Εμφανίστηκε η Παναγία πριν κάποια χρόνια στην Γερόντισσα Μακρίνα (Βασσοπούλου), που ήταν ηγουμένη στην Ιερά Μονή Πορταριάς του Βόλου και της είπε:

– Θέλω να πεις στον κόσμο, να με επικαλείται. Είναι το διακόνημά μου σαν Μητέρα του Χριστού κατά φύση και η δική σας Μητέρα κατά χάρη, να σας βοηθώ. Εάν όμως οι άνθρωποι δεν με επικαλούνται, πώς εγώ θα τους βοηθήσω;

Να έχετε όλοι την ευλογία της Παναγίας!

6. Καλή η ακακία, δεσποτική η μίμηση, θεϊκή η ομοίωση, αφού και ο Κύριος είναι άκακος και άγιος.

Η ακακία είναι φυλακτήριο της ψυχής, καθαρισμός του νου, οδηγός της φιλίας, μητέρα της αγάπης.

Δεν γνωρίζει την έννοια της έχθρας και στέκεται σαν βασίλισσα περιτριγυρισμένη απ’ όλες τις αρετές.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

7. Υπομονή
Μην εκνευρίζεσαι και κυρίως μην θυμώνεις. Δεν μπορείς να διώξεις ούτε να καταστρέψεις το κακό με το κακό.

Το κακό φοβάται μόνο την καλοσύνη και την Αγάπη.
Άγ. Αθανάσιος ο Μέγας.

8. Ντροπή δεν ένιωσε ο Θεός να γίνει όμοιος με εσένα κι εσύ ντρέπεσαι να γίνεις όμοιος με Εκείνον;
Άγ. Συμεών ο Νέος Θεολόγος

9. Ο μόνος χρόνος που δεν πηγαίνει χαμένος, είναι ο χρόνος που έχεις επαφή με τον Χριστό.

Ό,τι άλλο αν κάνεις , θα μείνει εδώ και δεν αντέχει πέραν του τάφου.

Πηγή: Λειμώνας

simeiakairwn.gr 

Τρίτη 2 Ιουνίου 2026

Ο Μωάμεθ προς τους στρατιώτες του...

«Γυναίκες ωραιότατες, παρθένες έτοιμες γιά γάμο, ευγενείς κυρίες, νεότατα αγόρια καί κορίτσια, όλα αυτά θά γίνουν δικά σας»

Έχω την αίσθηση ότι είναι χρήσιμο να ασχοληθούμε και με τον λόγο που εκφώνησε ο Μωάμεθ ο Πορθητής προς τους στρατιώτες του και όχι μόνο με τον λόγο του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και την απάντησή του προς τον Μωάμεθ. Χρήσιμα συμπεράσματα θα προκύψουν και για το σήμερα. Τον λόγο του Μωάμεθ αντλούμε από το υπέροχο βιβλίο του μακαριστού Ακαδημαϊκού, π. Πρωθυπουργού και πολυγραφότατου ερευνητή και συγγραφέα Παναγιώτη Κανελόπουλου. Διαβάζουμε λοιπόν Στὶς 28 Μαΐου, πλάϊ στὶς περιορισμένες πολεμικὲς ἐνέργειες καὶ τὶς μεγάλες προετοιμασίες, ἐκφωνήθηκαν καὶ δυὸ λόγοι ποὺ ἔχουν μεγάλη  ἱστορικὴ σημασία. Εἶναι παλαιὰ συνήθεια ν' ἀπευθύνονται οἱ στρατηγοὶ στὸ στρατό τους πρὶν ἀπὸ τὴ μάχη, προπάντων πρὶν ἀπὸ μιὰ μεγάλη μάχη ὅπου πρόκειται νὰ παιχθοῦν τὰ πάντα. Τὸ λόγο τοῦ Μωάμεθ θὰ τὸν πάρω ἀπὸ το ἱστορικὸ ἔργο τοῦ Κριτόβουλου. Διαβάζω καὶ στ' ἀντίγραφα τῶν βιβλίων τοῦ Σφραντζῆ καὶ τοῦ Χαλκοκονδύλη τὸ λόγο τοῦ Μωάμεθ (ὁ Λαόνικος βάζει τὸ σουλτάνο ν' ἀπευθύνεται μονάχα στοὺς «νεήλυδας», δηλαδὴ στοὺς Γενίτσαρους)· ὡστόσο, ὁ Κριτόβουλος, ζώντας σὲ ἄμεση ἐπαφὴ μὲ τοὺς Τούρκους, πρέπει νὰ πληροφορήθηκε καλύτερα τὸ περιεχόμενο τοῦ λόγου τοῦ σουλτάνου. Ὅσο γιὰ το λόγο τοῦ αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου, αὐτὸν μονάχα ὁ Σφραντζῆς ποὺ ἦταν πλάϊ του μποροῦσε νὰ μᾶς τὸν παραδώσει σωστά· καὶ τὄκαμε.

Ποιούς συγκέντρωσε ὁ Μωάμεθ γύρω του ἢ μπροστά του γιὰ νὰ τοὺς μιλήσει; Συγκέντρωσε ὅλους «τοὺς ἐν τέλει τε καὶ ἑκατόνταρχους καὶ πεντηκοντάρχους, τό τε ἄγημα τοῦ στρατοῦ καὶ τὴν περὶ αὐτὸν πᾶσαν ἴλην»(δηλαδή, ὅλους τοὺς Γενίτσαρους) «καὶ πρὸς τούτοις ναυάρχους τε καὶτριηράρχους καὶ τὸν ἡγεμόνα τοῦ στόλου παντός». Καὶ εἶπε:«Ἄνδρες φίλοι καὶ τοῦ παρόντος ἀγῶνος ἐμοὶ κοινωνοί, ἐγὼ ὑμᾶς ἐνθάδε ξυνεκάλεσα οὐ ῥᾳθυμίαν τινὰ καταγνοὺς ὑμῶν ἤ ἀμέλειαν ἐς τόδε τὸ ἔργον, οὐδ' ἵνα προθυμοτέρους ἐς τὸν παρόντα ἀγῶνα ποιήσω..., ἀλλ' ὥστε μόνον ἀναμνῆσαι, πρῶτον μὲν ὡς καὶ τὰ παρόντα ἀγαθά, ἅ ἔχετε, οὐῥᾳθυμοῦντες καὶ ἀμελοῦντες, ἀλλὰ καὶ σφόδρα πονοῦντες καὶ μετὰ μεγάλων ἀγώνων τε καὶ κινδύνων μεθ' ἡμῶν ἐκτήσασθε καὶ ἆθλα τῆς ὑμῶν αὐτῶν ἀρετῆς καὶ ἀνδρίας ἔχετε μᾶλλον ἤ τύχης δῶρα· ἔπειτα δέ, ὡς καὶ τὰ νῦν τά τεπροκείμενα ἆθλα διδάξαι ὑμᾶς ὅσα καὶ οἷά ἐστι, καὶ τὴν δόξαν ὁπόσην ἔχει μετὰ τοῦ κέρδους καὶ τιμήν, καὶ ἅμα ἵνα γνῶτε καλῶς ἐπὶ μεγίστοις ποιούμενον τὸν ἀγῶνα». Αὐτὲς ἦταν οἱ πρῶτες φράσεις τοῦ Μωάμεθ. Δὲ μποροῦσε ν' ἀρχίσει ὁ Μωάμεθ τὸ λόγο του μὲ καλύτερο τρόπο. Οἱπρῶτες αὐτὲς φράσεις δείχνουν καθαρὰ ὅτι ὁ νεαρὸς σουλτάνος, ποὺ μόλις εἶχε ὑπερβεῖ τὴν ἡλικία τοῦ ἐφήβου, γνώριζε καλὰ τοὺς ἀνθρώπους. Μὲ τὶς πρῶτες φράσεις του δὲν εἶπε ὅτι εἶναι ὁ ἴδιος σπουδαῖος· εἶπε ὅτι οἱ ἄλλοι, ἐκεῖνοι ποὺ τὸν ἄκουγαν, εἶναι σπουδαῖοι· εἶπε ὅτι τοὺς ὑπενθυμίζει τὶς μεγάλες τους πράξεις, καὶ ὅτι ὅσα ἀγαθὰ κατέχουν εἶναι «ἆθλα» τῆς «ἀρετῆς» τους καὶ ὄχι τῆς «τύχης δῶρα». Καὶ πρόσθεσε ὅτι θὰ τοὺς διδάξει, δηλαδὴ θὰ τους πληροφορήσει πόσο μεγάλη εἶναι ἡ δόξα καὶ ἡ τιμή, ἀλλὰ καὶ πόσο μεγάλα τὰ ὑλικὰ κέρδη, πού, κυριεύοντας τὴν Κωνσταντινούπολη, θὰ ἐξασφαλίσουν. Καὶ τὰ ὀνόμασε τὰ κέρδη αὐτά:«Πρῶτον μὲν γὰρ ὁ πλοῦτός τέ ἐστι πολὺς καὶ παντοδαπὸς ἐν τῇδε τῇ πόλει, ὁ μὲν ἐν τοῖς βασιλείοις, ὁ δὲ ἐν τοῖς οἲκοις τῶν δυνατῶν, ὁ δὲ ἐν τοῖς τῶν ἰδιωτῶν, ὁ δὲ καλλίων καὶ μείζων ἐν τοῖς ἱεροῖς ἀποκείμενος ἀναθημάτων καὶ κειμηλίων παντοίων ἐκ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου κατασκευασμένων, λίθων τε τιμίων καὶ μαργάρων πολυτελῶν, ἐπίπλων τε ἄπειρόν τι χρῆμα λαμπρῶν, ἄνευ δὴ τῆς ἄλλης κατ' οἶκον κατασκευῆς καὶ περιουσίας· ὧν ἁπάντων ὑμεῖς ἔσεσθε κύριοι· ἔπειτα ἄνδρες ἀγαθοὶ πλεῖστοί τε καὶ τῶν εὖ γεγονότων, ὧν οἱμὲν δουλεύουσιν ὑμῖν, οἱ δὲ ἐς ἀπόδοσιν ἔσονται, γυναῖκες τε πλεῖσται καὶ κάλλισται, νέαι καὶ ἀγαθαὶ τὰς ὄψεις, καὶ παρθένοι πρὸς γάμον ὡραῖαι εὐγενεῖς τε καὶ ἐξ εὐγενῶν, καὶ ἀρρένων ὀφθαλμοῖς ἔτι καὶ νῦν ἄβατοι ἔνιαι τούτων καὶ πρὸς γάμους ὁρῶσαι ἐπιφανῶν καὶ μεγάλων ἀνδρῶν, ὧ αἱ μὲνἔσονται ὑμῖν ἐς γυναῖκας, αἱ δὲ πρὸς θεραπείαν ἀρκέσουσιν, αἱ δὲ πρὸς ἀπόδοσιν, καὶ κερδανεῖτε κατὰ πολλὰ ἔς τε ἀπόλαυσιν ὁμοῦ καὶ θεραπείαν καὶ πλοῦτον· καὶ παῖδες ὁμοίως πλεῖστοι καὶ κάλλιστοι καὶ τῶν εὖ γεγονότων, ἔτιδὲ νεῶν τε κάλλη καὶ δημοσίων οἰκοδομημάτων, καὶ οἰκίαι λαμπραὶ καὶ παράδεισοι καὶ τοιαῦτα πολλὰ ἔς τε θέαν ὁμοῦ καὶ τέρψιν καὶ ἡδονὴν καὶ ἀπόλαυσιν ἱκανά. Καὶ τί δεῖ ταῦτα πάντα καταλέγοντα διατρίβειν; Πόλιν μεγάλην καὶ πολυ άνθρωπον, βασίλειόν τε τῶν πάλαι Ῥωμαίων, καὶ ἐς ἄκρον εὐδαιμονίας καὶ τύχης καὶ δόξης ἐλάσασαν, κεφαλήν τε γεγενημένην τῆς οἰκουμένης ἁπάσης δίδωμι νῦν ὑμῖν ἐς διαπραγήν τε καὶ λείαν, πλοῦτον ἄφθονον, ἄνδρας, γυναῖκας, παῖδας, πάντα τὸν ἄλλον αὐτῆς κόσμον καὶ τὴν κατασκευήν· ὧν ἁπάντων ἐμφορηθήσεσθε ὥσπερ ἐν εὐωχίᾳ  λαμπρᾷ, καὶ ἐνευδαιμονήσετε τούτοις ὑμεῖς τε, καὶ τοῖς ὑμετέροις παισὶ πλοῦτον πολὺν καταλείψετε, κ α ὶ τ ο μ έ γ ι σ τ ο ν , ὅτι πόλιν τοιαύτην αἱρήσετε, ἧς τὸ κλέος πᾶσαν ἐπῆλθε τὴν οἰκουμένην· καὶ δῆλον ὅτι ἐς ὅσον ἔδραμεν ἡ ταύτης ἡγεμονία καὶ δόξα, ἐς  τοσοῦτον καὶ τὸ ὑμῶν κλέος ἀφίξεται τῆς ἀνδρίας καὶ τῆς ἀρετῆς, πόλιν τοιαύτην ἑλόντων ἐκ προσβολῆς. Καὶ σκοπεῖτε τίς εὐπραξία λαμπροτέρα ἤ τίς ἡδονὴ μείζων ἤ τὶς πλούτου περιουσία καλλίων ἤ ἥ μετὰ τιμῆς καὶ δόξης προσέσται ἡμῖν; Τὸ δὲ δὴ μεῖζον πάντων, ὅτι τὴν πόλιν ἐχθρῶς ἔχουσαν ἡμῖν ἐξ ἀρχῆς καὶ ἀεὶ ἐπιφυομένην τοῖς ἡμετέροις κακοῖς καὶ πάντα τρόπον ἐπιβουλεύουσαν τὴν ἡμετέραν ἀρχὴν καθαιρήσομεν καὶ τοῦ λοιποῦ αὐτοί τε βέβαια ἕξομεν τὰ παρόντα ἀγαθά, καὶ ἐν εἰρήνῃ βαθείᾳ καὶἀσφαλείᾳ διάξομεν, ἀπαλλαγέντες ἐχθροῦ γειτονήματος, καὶ πρὸς τὰ λοιπὰ  θύραν ἀνοίξομεν».

Στὴν περικοπὴ αὐτὴ τοῦ λόγου τοῦ Μωάμεθ καθρεπτίζεται ταὐτό χρονατὸ βάθος τῆς ἀκόλαστης ὑλοφρόνησης καὶ τὸ ὕψος τῆς ἠθικῆς φιλοδοξίας τῶν ἀνδρῶν ποὺ τὸν ἄκουγαν. Βλέποντας ὁ σουλτάνος ὅτι, τόσες ἑβδομάδες, δὲν κατάφερνε ὁ ἀναρίθμητος στρατός του νὰ κυριεύσει τὴν Κωνσταντινούπολη,ἀποφάσισε τὴν ὕστατη στιγμή, δηλαδὴ πρὶν τὴν μεγάλη ἐπίθεση, ν' ἀνέψει τὰ αἵματα τῶν ἀνδρῶν του, κηρύσσοντας ὅτι, ἄν πάρουν τὴ Βασιλεύουσα, θὰ μποροῦν τρεῖς ὁλόκληρες μέρες νὰ κάνουν ἐκεῖ μέσα ὅ,τι θέλουν («ἡμέραις τρισὶν ἡ πόλις πᾶσα ὑμῶν ἔσεται», τοὺς εἶπε σύμφωνα μὲ τὴν ἀφήγηση τοῦΣφραντζῆ), νὰ λεηλατήσουν καὶ νὰ σκυλεύσουν τὰ πάντα, νὰ χρησιμοποιήσουν τὰ ἱερὰ σκεύη τῶν ναῶν γιὰ τοὺς πιὸ ἀνίερους σκοπούς, ν'ἀτιμάσουν γυναῖκες, παρθένες καὶ ἀγόρια, νὰ βουτήξουν τὰ πόδια τους μέσ'στὰ ἱερώτερα πράγματα, σὰ νἄ ταν λάσπη καὶ ὅ,τι στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων εἶναι ἱερό. Ἔπρεπε νὰ συγκινηθοῦν οἱ σάρκες τῶν ἀνδρῶν του γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ συγκινηθεῖ καὶ ἡ ψυχή. Δὲν ὑπάρχει, βέβαια, ἀμφιβολία - θἄμουνΦαρισαῖος, ἄν ἔλεγα τὸ ἀντίθετο - ὅτι οἱ ἄνθρωποι (ἀκόμα καὶ οἱ Χριστινοί, ὅλοι ἐκτὸς ἀπὸ ἐλάχιστους) ἀγαποῦν τὴ σάρκα τους, ἀγαποῦν τὴν ὕλη, ποθοῦν διαρκῶς μεγαλύτερα ὑλικὰ ἀγαθά, προσδοκοῦν - ὅσο ζοῦν στὸνκόσμο - ν' ἀμειφθοῦν γιὰ τὸ μόχθο τους μὲ τρόπο ἁπτὸ καὶ ὁρατό, καὶ ὄχιμόνον ἠθικά. Δὲ λεηλάτησαν, τάχα, τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ οἱ Φράγκοι ποὺ ἦταν Χριστιανοὶ καὶ ποὺ ἔλεγαν ὅτι σκοπός τους ἦταν νὰ λυτρώσουν τοὺς ἱεροὺς τόπους ἀπὸ τὰ χέρια τῶν ἀσεβῶν; Ὁ ταλαιπωρημένος πολεμιστὴς ζητάει, μετὰ τὴν νίκη, νὰ φάει καὶ νὰ πιεῖ, ν' ἀρπάξει τὶς γυναῖκες ἐκείνων ποὺ νικήθηκαν, νὰ ξαπλώσει τὸ κορμί του σὲ ἀναπαυτικὸ κρεββάτι, πετώντας ἔξω τὸν ἄοπλο καὶ τρομαγμένο νοικοκύρη. Δὲν εἶναι οἱ Τοῦρκοι οἱ πρῶτοι ποὺ λεηλάτησαν μιὰ μεγάλη καὶ ὡραία πόλη. Κι ' αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες λεηλάτησαν τὴν Τροία. Ὡστόσο, θαρρῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει προηγούμενο ἑνὸς μεγάλου ἀρχηγοῦ ποὺ νὰ μίλησε τόσο ὠμά, ὅσο ὁ Μωάμεθ. Σὰ νὰ ντράπηκε, βέβαια, ὁ ἴδιος γιὰ τὴν ὠμότητα τῶν λόγων του, πρόσθεσε ὅτι «τὸ μέγιστον» ποὺ θὰ κερδίσουν,κυριεύοντας τὴν Κωνσταντινούπολη, εἶναι ἡ τιμὴ ὅτι θἄχουν κυριεύσει τὴν πόλη, «ἧς τὸ κλέος πᾶσαν ἐπῆλθε τὴν οἰκουμένην». Καὶ πρόσθεσε καὶ κάτι ἄλλο· εἶπε ὅτι τὸ «μεῖζον πάντων» (ἄρα, «μεῖζον» καὶ τοῦ «μεγίστου») εἶναι ὅτι θὰ πάψουν ἐπιτέλους νὰ γειτονεύουν μὲ μιὰ πόλη ποὺ ὅσοι τὴν κατοικοῦν εἶν' ἐχθροί τους, κ' ἔτσι θὰ ζήσουν στὸ μέλλον «ἐν εἰρήνῃ βαθείᾳ καὶ ἀσφαλείᾳ».

Προχωρώντας στὸ λόγο του, ποὺ ἡ ἀρχιτεκτονική του διάρθρωση εἶναι ἄρτια, προσπάθησε νὰ πείσει ὁ Μωάμεθ τοὺς ἂνδρες του ὅτι τὸ τεῖχος εἶναι «ῥαδίως... ἁλωτόν» : «ἡ μὲν τάφρος πᾶσα ἐχώσθη, τὸ δὲ κατὰ γῆν τεῖχος ἐντρισὶ μέρεσι... κατήρριπται». Ὅσο γιὰ τοὺς ἄνδρες ποὺ ὑπερασπίζονταν τὴν Κωνσταντινούπολη, γι' αὐτοὺς εἶπε κάμποσα ποὺ ἀνταποκρίνονται στὴν πραγματικότητα:«Τὰ δὲ τῶν ἀντιτεταγμένων ἡμῖν τί χρὴ καὶ λέγειν; Ἄνδρες γάρ εἰσι πάνυ ὀλίγοι καὶ οἱ πλείονες ἄοπλοι καὶ πολέμων ἄπειροι· ὡς γὰρ ἔχω πυνθάνεσθαι τῶν αὐτομόλων, μόλις φασὶ δύο ἤ τρεῖς ἄνδρες εἶναι τοὺς ἐν τῷ πύργῳ προμαχομένους καὶ ἑτέρους τοσούτους ἐν τῷ μεταπυργίῳ ὥστε ξυμβαίνειν ἕνα ἄνδρα προπολεμεῖν τε καὶ προμάχεσθαι τριῶν ἢ τεσσάρων ἐπάλξεων... Πῶς οὖν ἐς τοσοῦτον πλῆθος ἡμῶν ἀρκέσουσιν οὗτοι; καὶ μάλιστα ἡμῶν μὲν ἐκ διαδοχῆς ἀγωνιζομένων καὶ ἀεὶ νεαρῶν ἐπιόντων ἐς τὸ ἔργον, καὶ καιρὸν ἐχόντων καὶ ὕπνον αἱρεῖσθαι καὶ σῖτα καὶ ἀναπαύειν αὐτούς, αὐτῶν δὲ ἀδιακόπως τε καὶ ἐπιτεταμένως μαχομένων ἀεὶ καὶ μηδένα καιρὸν ἐχόντων ἢ ὕπνου ἢ σιτίου ἢ ποτοῦ ἢ ἀναπαύλης... Οἱ δὲ ἐπὶ τοῦ κατερριμένου τείχους τῶν Ἰταλῶν τεταγμένοι» (στὸν τομέα τῆς πύλης τοῦ Ἁγίου Ρωμανοῦ),«εἰ καί τῳ δοκοῦσιν ἀπόμαχοι εἶναι καὶ ἱκανοὶ τοὺς ἐπιόντας ἀμύνεσθαι, ὡς καλῶς τε ὡπλισμένοι καὶ πολέμων ἔμπειροι,..., ἀλλ' ἐμοὶ καὶ τὰ τούτων ἄπισταδοκεῖ πάντη καὶ σφαλερά. Πρῶτον μὲν γὰρ οὐκ ἐθελήσουσι νοῦν ἔχοντες ὑπὲρ ἀλλοτρίων ἀγαθῶν μάχεσθαι καὶ πονεῖν..., μηδὲν κερδαίνοντες αὐτοί· ἔπειτα ξύγκλυδές τέ εἰσι καὶ ἄλλοι ἄλλοθεν ξυνεληλυθόντες, ἐπὶ τὸ λαβεῖν βλέποντες μόνον καὶ ἀπελθεῖν σῶς, οὐκ ἐπὶ τὸ μαχόμενοι ἀποθανεῖν... Δείκνυται τοίνυν ἐξ ἁπάντων μεθ' ἡμῶν εἶναι τὴν νίκην καὶ τὴν πόλιν ἡμῖν ἁλωτήν... Γίνεσθε οὖν ἄνδρες ἀγαθοὶ αὐτοί τε ὑμεῖς, καὶ τοὺς μεθ' ὑμῶν πάντας παρακελεύεσθε ἀκολουθεῖν τε γενναίως ὑμῖν καὶ πάσῃ προθυμίᾳ καὶ σπουδῇ ἐς τὸ ἔργον κεχρῆσθαι, νομίζοντας τοῦ καλῶς πολεμεῖν τρία εἶναι τὰ αἴτια, τό τε ἐθέλειν καὶ τὸ αἰσχύνεσθαι καὶ τὸ τοῖς ἄρχουσι πείθεσθαι... Κἀγὼ δὲ αὐτὸς πρῶτος παρέσομαι τῷ ἔργῳ, μεθ' ὑμῶν τε ἀγωνιζόμενος καὶ τῶν ἑκάστῳ δρωμένων θεατής». Μετὰ τὴ γενικὴ αὐτὴ προσλαλιά, ἀπευθύνθηκε ὁ Μωάμεθ εἰδικώτεραστοὺς ἀνώτατους ἀρχηγοὺς τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ στόλου, διατυπώνοντας τὶς διαταγὲς καὶ κ' ἐπιθυμίες του. Κ' ἔκλεισε τὸ λόγο του, ἀποφεύγοντας τὰ μεγάλα λόγια καὶ τὶς φραστικὲς κωδωνοκρουσίες: «Ἀλλ' ἄπιτε πρὸς τὰς σκηνὰς καὶ τὰς τάξεις ὑμῶν ἀγαθῇ τύχῃ, καὶ δειπνο ποιησάμενοι ἀναπαύεσθε».Ὁ Σφραντζῆς γράφει ὅτι, μόλις ἔκλεισε ὁ Μωάμεθ τὸ στόμα του, ἀκούστηκε (καὶ τὴν ἄκουσε κι' ὁ ἴδιος) μιὰ φοβερὴ κραυγὴ ἀκροατῶν ἔλεγε: «ἀλλὰ ἀλλὰ ·Μεεμέτη ῥεσοὺλ ἀλλά· τοῦτ' ἔστιν ὁ θεὸς τῶν θεῶν καὶ ὁ Μουχαμέτης ὁπροφήτης αὐτοῦ».

Στη συνέχεια παραθέτουμε μια επιτομή της ομιλίας ,σε γλώσσα απλούστερη «Γενναίοι άντρες καί φίλοι, σας κάλεσα όχι μόνο γιά νάσας θυμήσω γιά τούς αγώνες πού κάναμε καί τούς κινδύνους πού περάσαμε γιά νά αποκτήσουμε όλα αυτά τά αγαθά, αγώνες στούς οποίους επιδείξατε ανδρεία καί τόλμη, αλλά σας κάλεσα γιά νά σας υπενθυμήσω γιά τόν απέραντο πλούτο πού μάς περιμένει σέ αυτή τήν πόλη. Πλούτο πού βρίσκεται στό παλάτι του βασιλιά, στά μέγαρα των πλούσιων αλλά καί στίς εκκλησίες καί στά μοναστήρια. Όλα τά ιερά κειμήλια πού είναι φτιαγμένα από χρυσό καί ασήμι, όλοι οι πολύτιμοι λίθοι καί τά μαργαριτάρια, τά έπιπλα καί τά πολυτελή σπίτια θά γίνουν δικά σας. Έπειτα ακολουθούν ακόμα ωραιότερα αγαθά. Γυναίκες ωραιότατες, παρθένες έτοιμες γιά γάμο, ευγενείς κυρίες, νεότατα αγόρια καί κορίτσια, όλα αυτά θά γίνουν δικά σας γιά νά τά γευτείτε καί νά τά απολαύσετε, ενώ όσους αιχμαλώτους πιάσετε θά τούς έχετε ή δούλους ή θά τούς πουλήσετε γιά νά κερδίσετε καί άλλα χρήματα. Καί δέν είναι μόνο αυτά. Αποκτούμε τήν ενδοξότερη πόλη των Ρωμιών, βασιλεύουσα όλης της Οικουμένης, μέ τά ωραιότερα κτίσματα πού έχουν φτιαχτεί ποτέ. Μέ αυτή τήν πόλη θά γίνουμε παντοδύναμοι καί ενδοξότεροι.

Οι αμυνόμενοι είναι ολιγάριθμοι καί άπειροι στόν πόλεμο ενώ εμείς είμαστε μεγάλο πλήθος καί οι καλύτεροι μαχητές του κόσμου. Αυτοί είναι κουρασμένοι καί άϋπνοι ενώ εμείς ξεκούραστοι καί χορτασμένοι από φαΐ καί ύπνο. Εσύ Χαμουζά μέ  τόν στόλο σου θά περικυκλώσεις τά θαλάσσια τείχη καί θά βάλλεις διαρκώς από τά καταστρώματα των πλοίων, εσύ Ζαγανέ πέρασε τήν ξύλινη γέφυρα καί μέ τά πλοία νά επιτεθείς στά τείχη του Κερατίου, εσύ Καρατζά νά διαβείς τήν τάφρο καί μέ κλίμακες νά προσπαθήσετε νά ανέβετε στά τείχη, ομοίως καί εσείς Ισαάκ καί Μαχμούτ, ενώ εμείς Χαλίλ θά επιτεθούμε στήν κοιλάδα του Λύκου, στή μέση του τείχους όπου τά ρήγματα είναι πού μεγάλα.» Προφανής είναι η διαφορά ανάμεσα στις ομιλίες των Παλαιολόγου και Μωάμεθ. Ο πρώτος προτάσσει ιδανικά την ελευθερία της πατρίδος και την Ορθοδοξία. Την υπεράσπιση των πατρογονικών εστιών ,την ιστορία και την προσφορά στον τόπο. Υπόσχεται στεφάνια στον ουρανό από τον Κύριο. Ο δεύτερος υπόσχεται πράγματα υλικά. Μόνο για το σώμα. Ηδονές και απολαύσεις γυναίκες και παιδιά. Πλιάτσικο ,λεηλασίες και καταστροφές, βιασμούς και δουλεμπόριο ανθρώπων. Πρόκειται για σύγκρουση πνεύματος και ύλης. Ο Θεός επέτρεψε να κυριευτεί η του Κωνσταντίνου Πόλις, η οποία φώλιασε στις καρδιές μας και ζεσταίνει την ελπίδα. Πάλι με χρόνους και καιρούς....

Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός

Πηγές Ελλήνων Φως Και chilonas.com

Κωνσταντινούπολη 29 Μαΐου 1453. «θα πεθάνουμε για την πίστη του Χριστού και την πατρίδα μας». Ο τελευταίος Λόγος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.

Την αποφράδα ημέρα 29 Μαΐου 1453 η βασιλεύουσα πόλη , η πρωτεύουσα της ένδοξης και υπερχιλιόχρονης Ρωμιοσύνης, η επτάλοφος Κωνσταντινούπολη πέφτει στα χέρια των Τούρκων. Η φωτεινή περίοδος της δόξης, του ελληνισμού και της χριστιανοσύνης διακόπτεται βάναυσα από τους Αγαρηνούς και μια περίοδος ζόφου ξεκινά για την Ρωμιοσύνη.. Η του Κωνσταντίνου πόλις εάλω αλλά, στην καρδιά της Ρωμιοσύνης ζη. Την διέσωσαν οι θρύλοι και η Ιστορία. Με την ελπίδα πάλι με χρόνους και καιρούς πάλι δικιά μας θάναι, μεγαλώσανε και μεγαλώνουν πολλές γενεές...

Τελευταίος αυτοκράτορας είναι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, γεννημένος το 

1405, την 9η Φεβρουαρίου, και είναι παιδί πολύτεκνης οικογενείας. Ο ίδιος 

παρά τους δυο γάμους του δεν ευτύχισε να αποκτήσει παιδιά. Οι δυο γυναίκες του πέθαναν πριν τεκνοποιήσουν. Το παρόν κείμενο σκοπό έχει να φέρει σε γνώση των αναγνωστών την ομιλία που εκφώνησε ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος λίγο πριν μεταβεί στην Αγία Σοφία για την τελευταία Θεία Λειτουργία με όλο το επιτελείο και τον απλό Λαό.

Το κείμενο της ομιλίας «Ευγενέστατοι άρχοντες και εκλαμπρότατοι δήμαρχοι και στρατηγοί, και γενναιότατοι συστρατιώτες, και όλος ο πιστός και τίμιος λαός, ξέρετε καλά πως έφτασε η ώρα που ο εχθρός της πίστης μας θέλει με κάθε τέχνασμα και τρόπο να μας στενοχωρήσει περισσότερο και να μας κάνει πόλεμο σφοδρό, με μεγάλες συγκρούσεις και .....συρράξεις από στεριά και θάλασσα, για να κατορθώσει και να χύσει το δηλητήριό του, σαν φίδι, και να μας καταπιεί σαν ανήμερο λιοντάρι. Σας λέω λοιπόν να σταθείτε αντρειωμένοι και γενναιόψυχοι, όπως κάνατε πάντοτε ως τώρα εναντίον των εχθρών της πίστης. Σας παραδίνω την εκλαμπρότατη και φημισμένη αυτή πόλη, πατρίδα σας και βασίλισσα των πόλεων.

Ξέρετε καλά, αδέρφια, ότι για τέσσερις λόγους οφείλουμε όλοι να 

προτιμήσουμε το θάνατο παρά τη ζωή: πρώτον, για την πίστη και την ευσέβειά μας· δεύτερον, για την πατρίδα· τρίτον, για το βασιλέα και το Χριστό· και τέταρτον, για τους συγγενείς και φίλους. Λοιπόν αδέρφια, αν οφείλουμε να αγωνιστούμε μέχρι θανάτου για έναν και μόνο από τους τέσσερις αυτούς λόγους, πολύ περισσότερο για όλους μαζί, όπως προφανώς κατανοείτε. Αν για τις αμαρτίες μας παραχωρήσει ο Θεός τη νίκη στους ασεβείς, θα διακινδυνεύσουμε υπέρ της πίστεως της αγίας που μας παραχώρησε ο Χριστός με το αίμα του.

Αυτό είναι το σπουδαιότερο απ’ όλα. Τι θα ωφεληθεί κανείς αν κερδίσει τον 

κόσμο όλο και χάσει την ψυχή του; Δεύτερον, χάνουμε έτσι μια περίφημη 

πατρίδα και, ακόμη, την ελευθερία μας. Τρίτον, χάνουμε την άλλοτε περιφανή και σήμερα ντροπιασμένη, ταπεινωμένη και εξουθενωμένη βασιλεία, η οποία γίνεται έρμαιο του ασεβούς τυράννου. Τέταρτον, στερούμεθα τις προσφιλείς γυναίκες και τα παιδιά μας και τους συγγενείς μας. Ο αλιτήριος αυτός αμιράς έχει πενήντα εφτά ημέρες αφότου ήρθε, και μας πολιορκεί και μας πολεμάει νυχθημερόν, με κάθε τέχνασμα και με όλη του την ισχύ. Χάρη στον παντεπόπτη Χριστό και Κύριό μας, διώχτηκε ντροπιασμένος κακήν κακώς πολλές φορές ως τώρα από τα τείχη.

Μην δειλιάσετε και τώρα, αδερφοί, επειδή το τείχος έπεσε σε μερικά μέρη από τα βλήματα και τις εκπυρσοκροτήσεις των τηλεβόλων, γιατί, όπως και εσείς βλέπετε, όπως μπορούσαμε το διορθώσαμε. Εμείς κάθε ελπίδα μας τη στηρίζουμε στην ακαταμάχητη δύναμη του Θεού. Αυτοί έχουν πλήθος όπλα και στρατό και ιππικό, αλλά εμείς έχουμε πίστη στο όνομα του Κυρίου και σωτήρα και, δεύτερον, στα χέρια μας και τη δύναμή μας, που μας χάρισε η θεία πρόνοια. Ξέρω ότι αυτό το αναρίθμητο μπουλούκι των εχθρών, καθώς είναι η συνήθειά τους, θα βαδίσει εναντίον μας με βαναυσότητα και με έπαρση, με πολύ θράσος και βία, για να μας συνθλίψουν, λόγω του ολιγάριθμου της παράταξής μας, και να μας καταπονήσουν με την κούραση, και με φωνές πολλές και ισχυρές να μας φοβίσουν. Τις φλυαρίες τους αυτές τις ξέρετε καλά και δεν είναι ανάγκη να μιλήσουμε γι’ αυτές. Και σε λίγη ώρα θα τα κάνουν όλα αυτά, και θα πετάξουν πάνω μας σαν άμμο της θάλασσας αναρίθμητες πέτρες, βέλη και βλήματα. Ελπίζω να μη μας βλάψουν με αυτά, γιατί βλέποντάς σας χαίρομαι πολύ και τρέφω τη σκέψη μου με ελπίδες σαν κι αυτή, δηλαδή πως, αν και είμαστε λίγοι, είμαστε ωστόσο πολύ επιδέξιοι, επιτήδειοι, ρωμαλέοι, δυνατοί, ικανοί για μεγάλα έργα, και καλά προπαρασκευασμένοι. Με τις ασπίδες σας καλύπτετε καλά τα κεφάλια σας στις συμπλοκές και τις συρράξεις. Το δεξί σας χέρι, που κρατάει τη ρομφαία, να είναι πάντοτε μακρύ. Οι περικεφαλαίες σας, οι θώρακες και η σιδερέ νια πανοπλία σας είναι πολύ ικανά, όπως και τα άλλα σας όπλα, και στη συμπλοκή θα σας εξυπηρετήσουν πολύ. Οι αντίπαλοι ούτε έχουν τέτοια ούτε γνωρίζουν να τα χρησιμοποιούν.

Εσείς είσαστε, επίσης, προστατευμένοι πίσω από τα τείχη, και οι απροστάτευτοι δύσκολα προχωρούν. Γι’ αυτό γίνετε μαχητές έτοιμοι, ισχυροί και μεγαλόψυχοι, για όνομα του Θεού. Μιμηθείτε τους λίγους ελέφαντες των αρχαίων Καρχηδονίων, που μόνο με τη φωνή και την όψη τους έτρεψαν σε φυγή μέγα πλήθος ρωμαϊκού ιππικού. Και αν είχαν τη δύναμη να τρέψουν σε φυγή ζώα χωρίς λογική, πόσο μάλλον εμείς που είμαστε κύριοι των ζώων· αυτοί που έρχονται να μας αντιπαραταχθούν σαν ζώα χωρίς λογική, είναι χειρότεροι απ’ αυτά. Τα δόρατά μας, οι ρομφαίες μας, τα τόξα μας και τα ακόντιά μας θα στραφούν εναντίον τους.

Και φανταστείτε πως παίρνετε μέρος σε κυνήγι αγριόχοιρων, για να καταλάβουν οι ασεβείς ότι δεν αντιμάχονται με ζώα χωρίς λογική, όπως είναι αυτοί, αλλά με άρχοντες, και αφέντες τους, και απογόνους των Ελλήνων και των Ρωμαίων. Ξέρετε καλά πως ο ασεβέστατος αυτός αμιράς και εχθρός της αγίας μας πίστης, χωρίς καμιά δικαιολογημένη αιτία, καταπάτησε την ειρήνη που είχαμε και αθέτησε τους πολλούς του όρκους χωρίς να λογαριάζει τίποτε· φτάνοντας ξαφνικά εδώ έστησε οχυρό στο στενό του Ασωμάτου, για να μπορεί να μας βλάπτει κάθε μέρα.

Τα χωράφια μας, τους κήπους μας, τα οικογενειακά μας καταφύγια, τα σπίτια 

μας τα έχει κιόλας πυρπολήσει. Τους αδερφούς μας τους Χριστιανούς, όσους 

βρήκε, τους θανάτωσε και τους αιχμαλώτισε. Διέλυσε τη φιλία μας και έπιασε φιλίες με τους κατοίκους του Γαλατά, και αυτοί χαίρονται, μη γνωρίζοντας και αυτοί οι ταλαίπωροι το μύθο του παιδιού του γεωργού, που έψηνε σαλιγκάρια και είπε “ω ανόητα ζώα” και τα λοιπά.

Ήρθε λοιπόν, αδερφοί, και μας απέκλεισε, και κάθε μέρα έχει ανοιχτό το 

αχανές στόμα του για να βρει ευκαιρία να μας καταπιεί, εμάς και την Πόλη 

που έκτισε ο τρισμακάριστος και μέγας βασιλεύς Κωνσταντίνος, και την 

αφιέρωσε στην πάναγνη και αειπάρθενη δέσποινά μας, τη Θεοτόκο· και τη 

χάρισε σ’ εκείνη, ώστε να είναι Κυρία της Πόλεως, αλλά και σύμμαχός της και 

σκέπη της πατρίδας μας και καταφύγιο των χριστιανών, ελπίδα και χαρά όλων των Ελλήνων, το καύχημα όλων που ζουν κάτω από τον ήλιο.

Στράφηκε τότε στους Ενετούς, που στέκονταν προς τα δεξιά και μεταξύ των 

όλων  είπε:...εσείς που με τις αστραφτερές σας ρομφαίες θανατώσατε πολλές φορές πλήθος Αγαρηνών, και το αίμα τους έτρεξε από τα χέρια σας σαν ποτάμι, σας παρακαλώ σήμερα την πόλη τούτη, που βρίσκεται σε τόση συμφορά πολέμου, να την υπερασπιστείτε ολόψυχα. Γνωρίζετε πως πάντα την είχατε δεύτερη πατρίδα σας και μητέρα σας.

Κατόπιν, γυρίζοντας προς τα αριστερά, λέει στους Γενουάτες: «Ω Γενουάτες, 

αδερφοί εντιμότατοι, άντρες πολεμιστές και μεγαλόκαρδοι και φημισμένοι, 

ξέρετε καλά και καταλαβαίνετε ότι η δυστυχισμένη αυτή πόλη δεν ήταν πάντοτε μόνο δική μου, αλλά και δική σας, για πολλές αιτίες. Εσείς μας βοηθήσατε πολλές φορές πρόθυμα, και με τη δική σας συνδρομή σώθηκε από τους Αγαρηνούς εχθρούς.

Και γενικά, αφού στράφηκε προς όλους, είπε: «Δεν έχω καιρό να πω 

περισσότερα· μοναχά το ταπεινωμένο σκήπτρο μου το αναθέτω στα χέρια σας, για να το διαφυλάξετε με προθυμία. Σας παρακαλώ ακόμα, και ζητώ την αγάπη σας, να είστε πειθαρχικοί στους στρατηγούς σας, τους δημάρχους και τους εκατόνταρχους, ο καθένας κατά την τάξη του, τη θέση του και την υπηρεσία του. Να ξέρετε τούτο: αν από μέσα από την καρδιά σας φυλάξετε τις εντολές μου, ελπίζω στο Θεό ότι θα λυτρωθούμε από την παρούσα δίκαιη απειλή του. Δεύτερον, σας περιμένει στον ουρανό το αδαμάντινο στεφάνι, και η μνήμη σας θα είναι αιώνια και άξια στον κόσμο».

Με αυτά τελείωσε τη δημηγορία του, ευχαριστώντας με δάκρυα και στεναγμούς το Θεό, ενώ όλοι, με ένα στόμα, του αποκρίνονταν με δάκρυα λέγοντας: «θα πεθάνουμε για την πίστη του Χριστού και την πατρίδα μας». Τα άκουσε ο αυτοκράτωρ και, αφού τους ευχαρίστησε θερμά, υποσχόμενος πολλές δωρεές, τους είπε τέλος: «Λοιπόν, αδερφοί και συμμαχητές, να είσαστε έτοιμοι το πρωί. Με τη χάρη και την αρετή που μας δώρισε ο Θεός και με τη βοήθεια της Αγίας Τριάδος, στην οποία αναθέτουμε “την πάσαν ελπίδα μας”. θα κάνουμε τον εχθρό να φύγει κακήν κακώς και ντροπιασμένος από εδώ». Εκείνο το βράδυ 28 προς 29 Μαΐου 1453 ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων από τα χέρια του Πατριάρχη και στη συνέχεια μετέβη στον στίβο του καθήκοντος, στη μάχη της υπεράσπισης της Ρωμιοσύνης. Αφού πολέμησε γενναία και την ώρα που ο τούρκος πολεμιστής ετοιμάζεται να του κόψει το κεφάλι αναφωνεί Δεν υπάρχει ένας Χριστιανός να μου πάρει το κεφάλι. Έπεσε στο πεδίο ης μάχης και του καθήκοντος και πέρασε στην Ιστορία με χρυσά γράμματα το όνομά του γραμμένο και στη συνείδηση της ρωμιοσύνης ως ο μαρμαρωμένος βασιλιάς που θα ξυπνήσει από άγγελο και θα εισέλθει τροπαιούχος και νικητής.

Μυργιώτης  Παναγιώτης
Μαθηματικός 

(+) Δημήτριος Παναγόπουλος. Ο σταυρός στο ανδρόγυνο.

Συναντάμε μία τάξη σταυροφορούντων ανθρώπων να φέρνουν σταυρό και μάλιστα σοβαρό σταυρό μέσα στο ανδρόγυνο. Και εκεί, εάν κάποιος θελήσει να εξετάσει, και θελήσει ο άλλος να απαντήσει με ειλικρίνεια, θα πει ότι μόνος μου τον έφτιαξα τον σταυρό. Φτάσαμε, λέει, στον χωρισμό. Το ανδρόγυνο σταυροφορεμένο. Ο σύζυγος από δω με παιδιά, που του άφησε η γυναίκα. Η σύζυγος από εκεί με παιδιά, που της άφησε ο σύζυγος. Και είναι χωρισμένοι χωρίς παιδιά και φέρουν ένα σταυρό στον ώμο τους. Και μια αλυσίδα πίσω να κρέμεται. Διότι όσο και να θέλουμε εμείς να τον διαλύσουμε τον γάμο και να κάνουμε άλλους και άλλους, η αλυσίδα η πρώτη του γάμου πάντοτε θα σύρεται και θα είμαστε σαν το σκυλί που κόβει την αλυσίδα και γυρίζει στην αγορά, αλλά και ξαναγυρίζει κοντά και το κτυπά πάντοτε και του λέει·  Εκεί είναι η πρώτη σου δουλειά. Και αν αναρωτηθεί το ανδρόγυνο αυτό, προς τι ο σταυρός αυτός επάνω μας σήμερα; γιατί οι στενοχώριες αυτές; γιατί οι θλίψεις; Θα δούμε, ότι από τις δικές μας τις ενέργειες οφείλεται. Ας το ομολογήσουμε.

Πολλοί, δυστυχώς, στον εγωισμό τους δεν θέλουν να το ομολογήσουν και λένε· αυτή φταίει, αυτός φταίει, η πεθερά φταίει, ο γαμβρός, ο κουνιάδος. Τίποτα από αυτά. Εγώ φταίω, εσύ φταις, εμείς φταίμε, γιατί δεν ρωτήσαμε τον Χριστό. Μπορώ να κάνω, Κύριε, με τη γυναίκα αυτή; Μπορώ, να κάνω με τον άνδρα αυτό; Είναι πράγματι η Εύα μου αυτή; Είναι η πλευρά μου; Είναι πράγματι ο Αδάμ ο δικός μου αυτός; Είμαι η πλευρά του, θα έχουμε αρμολογία; Αυτά παθαίνουμε εμείς. Και βλέπουμε έρωτες, σχέσεις και σχίζουμε τους αιθέρες για να φτάσουμε και να ζήσουμε παράνομα. Και όταν φτάσουμε στον γάμο, σε λίγους μήνες χωρίζει, ακούμε, το ανδρόγυνο. Αυτοί που γνωρίζονται 5-10 χρόνια στην παρανομία, χωρίζει, λέει, το ανδρόγυνο, διότι δεν συμφωνούν στον χαρακτήρα. Ώστε 5-10 χρόνια, που κάνατε τόσα πράγματα, που γκρεμίσατε κάθε ιερό και όσιο, συμφωνούσατε τότε, τώρα δεν συμφωνείτε;

Αυτός είναι ο σατανάς, στην παρανομία να ζεις, δεν σου μπαίνει στη μέση, αλλά τώρα όμως σείει τα πάντα. Βάζει ο άνθρωπος μόνος του το χέρι του και δημιουργεί τον σταυρό του. Και είναι μεγάλο πράγμα αυτό, να αποτύχει ο άνθρωπος στον γάμο. Ο Θεός έφτιαξε έναν άνδρα και μια γυναίκα. Μην κοιτάτε εμείς που τους πολλαπλασιάσαμε και παίρνουμε και δεύτερη και τρίτη, και τώρα ζητάμε να σπάσει αυτός ο δεσμός… Ο Θεός έφτιαξε μία Εύα και έναν Αδάμ. Είτε το θέλουμε είτε όχι, όπως ξέρουμε, κάποια μέρα θα φύγουμε από εδώ και ο Χριστός δεν θα μας κρίνει πώς νομοθέτησε ο κόσμος και πούθε φυσούν οι άνεμοι, αλλά πώς νομοθέτησε Εκείνος. Είμαστε δημιουργήματά Του και έπρεπε να συμβουλευόμαστε τον νόμο Του και να Τον ρωτούσαμε.

***

Υπάρχουν στην Παλαιά Διαθήκη δύο περιπτώσεις που υπενθυμίζουν στον άνθρωπο επάνω στον γάμο του, εάν θέλει να επιτύχει. Μη βλέπεις, ποιος είναι ψηλός και ποια περπατάει ωραία. Λέει μια λαϊκή παροιμία· «με το μπόι μου βρήκα, με τη γνώμη μου δεν βρήκα». Αυτό είναι σπουδαίο γνωμικό, βγαλμένο από την πείρα. Εάν ρωτούσαμε τον Χριστό, θα είχαμε λιγότερους σταυρούς μέσα στα ανδρόγυνα και λιγότερες θλίψεις. Ποιος είναι εκείνος ή εκείνη, που φτάνει και στη γνώμη μου; Να κατέβει λίγο πιο κάτω και να ανέβει αυτός λίγο πιο πάνω, διότι χρειάζεται να γίνεται αυτός ο συνδυασμός.

Στο όρος Σινά ο Θεός κατέβηκε και ο Μωυσής ανέβηκε 2.300 μέτρα και εκεί έζησαν ενώπιον ενωπίω για 40 ημέρες και μας έφερε τον λόγο του Θεού. Ανέβηκε ο Μωυσής όσο μπορούσε και συγκατέβηκε ο Θεός και έγινε εκεί η συνάντηση. Αυτό ακριβώς πρέπει και στο ανδρόγυνο να γίνεται. Χρειάζονται αμοιβαίες υποχωρήσεις, διότι ο σατανάς δημιουργεί καταστάσεις. Αν, όμως, θελήσει να κοντύνει και ο άλλος λίγο να σηκωθεί, με τη χάρη του Θεού θα έχουν την ίδια γνώμη. Αυτά όμως επιτυγχάνονται με την εφαρμογή των αρχών του Ευαγγελίου. Αλλά όταν ο γάμος έρχεται από εγωισμό, από σάρκα, από συμφέρον και ούτω καθεξής, τότε δεν έχει αυτή την ευλογία της ομονοίας.

Και υπάρχουν μέσα στα ανδρόγυνα σταυροί. Ο Χριστός όμως τους μεν τους κατεβάζει από αγάπη, τους δε τους ανεβάζει με την χάρη Του. Είδατε στη βυζαντινή εικόνα τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο, πώς κρατάνε μαζί την Εκκλησία; Ο ένας είναι στο ένα μέρος και ο άλλος στο άλλο. Εσύ, Πέτρε, κρατάς εξίσου την Εκκλησία με τον Παύλο; Ναι, γιατί ο Παύλος κατέβηκε και ο Πέτρος ανέβηκε, και αυτός ο οδοστρωτήρας του Χριστού τους έκανε να έχουν αυτή την αρμονία. Έτσι το σπίτι θα το κρατήσουν και οι δύο μαζί. Ο ένας να λέει, δώσε μου τη χάρη Σου, Κύριε, να σταθώ σωστά στον άξιο άνδρα αυτό. Και ο άλλος θα πρέπει να ταπεινώνεται μπροστά στη θυσία της γυναίκας. Είναι μυστήριο μέγα, όπως λέει ο Παύλος, γι’ αυτό και τελευταία προσπαθούν, να το ξεθεμελιώσουν, να σταματήσει πλέον να λέγεται Μυστήριο και να έχει αξία, αλλά να είναι μια συνάφεια όπως των ζώων και χωρίς άλλη υποχρέωση.

+++

Αν, αγαπητοί, θα ήθελε ο άνθρωπος να εφαρμόσει αυτά που του είπε ο Θεός, τα πράγματα θα ήσαν πολύ διαφορετικά. Αναφέρεται στις Παροιμίες το εξής σχετικό με τον γάμο· «οίκον και ύπαρξιν μερίζουσιν πατέρες παισί, παρά δε τω Κυρίω αρμόζεται γυνή ανδρί».

Τα σπίτια, λέει, τα χωράφια και τα αμπέλια τα κληρονομείς φυσιολογικά από τους γονείς σου, τη γυναίκα όμως, λέει, θα σου τη δώσει ο Θεός. Γιατί Αυτός ξέρει… Αλλά διότι εμείς μόνοι μας βάζουμε να βρούμε την Εύα μας ή τον Αδάμ μας, δεν έχουμε αυτή την αρμονία και δημιουργούμε αυτές τις καταστάσεις που υπάρχουν σήμερα μέσα στα ανδρόγυνα και θλιβόμαστε. Άλλοι από εμάς τους ίδιους φέρουμε αυτό τον σταυρό της διαλύσεως της οικογενείας, άλλοι από το περιβάλλον μας, τα παιδιά μας, τους προσφιλείς μας. Είναι, λοιπόν, μία τάξη ανθρώπων σταυροφορεμένων μέσα σε αυτή την περίπτωση.

[Από το περιοδικό «Όσιος Φιλόθεος της Πάρου» 20, έκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, σελ. 162 (απόσπασμα)]

(Πηγή ψηφ. κειμένου: koinoniaorthodoxias.org)

alopsis.gr 

+Αρχιμ. Αθανάσιος Μυτιληναίος. Εορτή του Αγίου Πνεύματος: Το Πνεύμα το Άγιον, χορηγός των πάντων.

Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, έφθασε στην 50ήν ημέρα από της εορτής του Πάσχα. Και η εορτή του Πάσχα ήταν εκείνη που έδωσε μετά την Πεντηκοστήν. Και η Πεντηκοστή ήταν η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος εις την Εκκλησίαν. Και είναι καρπός της Ενανθρωπήσεως του Υιού, της Σταυρώσεώς Του, της Αναστάσεώς Του και της Αναλήψεώς Του.

Σήμερα οι πιστοί, δεύτερη μέρα της Πεντηκοστής, συνεκεντρώθησαν δια να τιμήσουν το τρίτον Πρόσωπον της Αγίας Τριάδος, που είναι το Πνεύμα το Άγιον. Εάν ο Υιός δεν κατήρχετο ως Θεός και δεν ανήρχετο ως Θεάνθρωπος, το Πνεύμα το Άγιον δεν θα ήρχετο ποτέ εις τον κόσμον. Και το Πνεύμα το Άγιον κατήλθε την ημέρα της Πεντηκοστής, για να μένει πάντοτε εις την Εκκλησίαν. Το Πνεύμα το Άγιον είναι η ζωή μας και μας χορηγεί ό,τι συνιστά τη ζωή μας. Γι’ αυτό και χορηγός ονομάζεται, παντός αγαθού.

Απ’ ό,τι μας χορηγεί, ελάχιστα σημεία θα μπορούσαμε να αναφέρομε, στην αγάπη σας. Λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων εις την 16ην Κατήχησή του, που αναφέρεται εις το Πνεύμα το Άγιον ότι «ἔρχεται γὰρ σῶσαι καὶ ἰάσασθαι, διδάξαι, νουθετῆσαι, ἐνισχῦσαι, παρακαλέσαι, φωτίσαι τὴν διάνοιαν» κ.λπ. Δηλαδή το Πνεύμα το Άγιον έρχεται να μας σώσει, να μας θεραπεύσει, να μας διδάξει, να μας νουθετήσει, να μας ενισχύσει, να μας παρακαλέσει, δηλαδή παρηγορήσει και να μας φωτίσει την διάνοιαν.

Και πρώτιστα το Πνεύμα το Άγιον, αγαπητοί, μας αγιάζει. Και τούτο διότι το Πνεύμα το Άγιον είναι αγιαστικόν, όπως λέγει ο Δίδυμος ο Αλεξανδρεύς. Ο αγιασμός, βέβαια, δύναται να θεωρηθεί κατά διπλούν τρόπον. Πρώτον ως απομάκρυνσις από κάθε βέβηλο και ακάθαρτο. Όταν λέγει ο Θεός, επί παραδείγματι στην Παλαιά Διαθήκη και το επαναλαμβάνει ο Απόστολος Παύλος εις την δευτέραν του προς Κορινθίους επιστολήν: «Ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε», δηλαδή «βγείτε από ανάμεσα από τον κόσμο, ο οποίος θεωρείται βέβηλος και ξεχωριστείτε». Πού είναι εκείνοι που λένε: «Τι; Θα ξεχωρίσω», λέγει, «από τον κόσμον;». Θέλεις να λέγεσαι Χριστιανός; Θα ξεχωρίσεις από τον κόσμο, αγαπητέ μου. Και όχι να ειρωνεύεσαι εκείνον ο οποίος θέλει να ξεχωρίσει από τον κόσμον. «Ἀφορίσθητε», λοιπόν, ξεχωριστείτε. Το λέγει στην Παλαιά, αναφέρεται και εις την Καινήν, για να μην θεωρηθεί ότι αυτό ανήκει μόνον εις τον λαό του Θεού της Παλαιάς Διαθήκης. «Καί ἀκαθάρτου μή ἅπτεσθε». Και τίποτε το ακάθαρτο να μη… όχι μην το μετέλθετε, μην το αγγίξετε. Αν θέλετε να είσαστε λαός του Θεού, παιδιά του Θεού, αν θέλετε να είσαστε Χριστιανοί. Γι’ αυτό σημειώνει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων: «Οὐχὶ πολλάκις νέος ὁρῶν κάλλος ἐκάμμυσε τὸ βλέμμα καὶ ἔφυγε τὸ ἰδεῖν καὶ ἐξέφυγε τὸν μολυσμόν; Πόθεν γέγονε τοῦτο, ζητεῖς; Τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐδίδαξε τοῦ νέου τὴν ψυχήν». Δηλαδή «πολλές φορές», λέει, «ένας νέος άνθρωπος ή αγόρι ή κορίτσι, να είδε κάτι, μία ξένη, αλλοτρία ομορφιά και αμέσως να κατέβει, να δημιουργηθεί η επιθυμία κ.τ.λ. Σ’ όλη την διαδρομή της η αμαρτία. Έκλεισε τα μάτια και απέφυγε να δει. Και εξέφυγε τον μολυσμόν. Μπορείς να μου πεις», λέει ο άγιος Κύριλλος, «πώς έγινε αυτό;». Έχει μία χαριτωμένη απάντηση. Εκείνοι που θα ήθελαν να ζήσουν πνευματική ζωή, ας ακούσουν την απάντηση και θα ικανοποιηθούν βαθύτατα: Το Πνεύμα το Άγιον εδίδαξε εκ νέου την ψυχήν. Το Πνεύμα το Άγιον εδίδαξε, λέει, την ψυχή του νέου να αποφύγει. Λίγο πιο κάτω θα το δούμε, όταν έρχεται το Πνεύμα το Άγιον να πει εις το αυτί του ανθρώπου: «Όχι αυτό, αλλά εκείνο». Γι’α υτό το Πνεύμα το Άγιον είναι διδακτικόν και αγιαστικόν.

Η θέσις του Χριστιανού στον κόσμο, αγαπητοί, προϋποθέτει αυτόν τον αγιασμόν. Τον αγιασμόν του Αγίου Πνεύματος. Αλλιώτικα, όπως σας είπα, είναι αδύνατον να ζήσει ο Χριστιανός μέσα εις αυτόν τον κόσμον. Θυμηθείτε τι εζήτησε ο Χριστός εις την αρχιερατική Του προσευχή. Τι είπε; «Σε παρακαλώ, Πατέρα μου, να φυλάξεις αυτούς από τον πονηρό. «Τηρήσῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ πονηροῦ». Ποιους; Τους μαθητάς Του. Αλλά κι εκείνους οι οποίοι θ’ ακούσουν το κήρυγμα των μαθητών. Δηλαδή; Τους πιστούς της Εκκλησίας δια μέσου των αιώνων. «Οὐκ ἐρωτῶ -προσέξτε εδώ- ἵνα ἄρῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ κόσμου, ἀλλ᾿ ἵνα τηρήσῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ πονηροῦ». «Δεν Σε παρακαλώ», λέγει, «να τους πάρεις από τον κόσμον, αλλά να τους φυλάξεις από τον πονηρό που κατοικεί εις τον κόσμον». Διότι ο κόσμος, όπως μας λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, είναι στην αγκαλιά του διαβόλου. Ναι, ναι. Αν μας αρέσει. «Ὁ κόσμος ὅλος», λέγει, «κεῖται ἐν τῷ πονηρῷ». Αλλά κι όταν κατέβηκε ο Χριστός από το όρος της Μεταμορφώσεως, ξέρετε τι είπε ο Απόστολος Πέτρος πριν κατέβουν: «Τι ωραία που είναι εδώ! Καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι». Η απάντηση, ξέρετε ποια ήταν; Ότι κατέβηκαν κάτω εις την πεδιάδα. Κατέβηκαν κάτω στην πεδιάδα, γιατί έπρεπε να είναι εις τον κόσμον, αλλά να φυλαχτούν από τον κόσμον. Έτσι δεν έχομε άρση από τον κόσμον, αλλά έχομε τήρηση, φύλαγμα από τον κόσμον. Έτσι έχομε την αρνητικήν πλευράν, θα λέγαμε, του αγιασμού· το φύλαγμα των πιστών από τον κόσμον. Θα ήταν αδύνατον, μα αδύνατον, να έχουν αγιασμόν οι Χριστιανοί εις τον κόσμον αυτόν, εάν το Πνεύμα το Άγιον δεν τους φύλαττε από τον πονηρόν.

Ακόμη ο αγιασμός δύναται να θεωρηθεί και ως αποδοχή των ενεργειών του Θεού, κατά το «ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι ἐγὼ ἅγιός εἰμι.». Είναι η θετική όψις. Όχι μόνο απλώς να φυλαχτώ από την αμαρτία, αλλά και να αγιαστώ με την έννοια να αποκτήσω την αρετήν. «Ἅγιοι γίνεσθε».Να γίνεστε άγιοι. Πώς θα μπορούσε ο πιστός να πραγματοποιήσει αυτόν τον λόγον του Θεού, εάν δεν ήταν το Πνεύμα το Άγιον; Ο Χριστός μάς είπε στην επί του όρους ομιλία Του: «Ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν». «Ζητάτε πρώτα», λέγει, «την βασιλείαν του Θεού». Και ποια είναι η δικαιοσύνη του Θεού; Είναι η αγιότητα. Και την αγιότητα του Θεού. Να γίνετε άγιοι δηλαδή. Όλα τ’ άλλα; Επάγγελμα, τούτα, εκείνα, όλα εκείνα τα οποία αφορούν στην κοινωνική μας, και κοσμική μας, ας το πω έτσι, ζωή, πώς αλλιώς να το πω; Θα σας προστεθούν.  Πρώτα την βασιλεία του Θεού. Και τον αγιασμόν του Θεού, την αγιότητα του Θεού.

Έτσι, αν απουσίαζε το Πνεύμα το Άγιον, τι θα κάναμε; Το επαναλαμβάνω το ερώτημα, όπως βλέπετε. Το Πνεύμα το Άγιον διαμορφώνει τους αγίους. Η Βασιλεία του Θεού γεμίζει από αγίους και αυτό είναι έργον του Αγίου Πνεύματος.

Το Πνεύμα το Άγιον μάς δίδει ακόμα την ευσέβειαν. Λέγει ο Ησαΐας στο 11ον κεφάλαιον του βιβλίου του ότι ο Θεός είναι Εκείνος ο Οποίος μας δίδει το πνεύμα της ευσεβείας. Εδώ, το πνεύμα της ευσεβείας, όπως θα λέγαμε «το πνεύμα της αγάπης», «το πνεύμα της ελεημοσύνης», δεν είναι αφηρημένη έννοια όπως λέμε «το πνεύμα της αγάπης», «το πνεύμα της ειρήνης», που θα πει το νόημα. Όχι, είναι κάτι βαθύτερο. Είναι το Πνεύμα το Άγιον, το Οποίον δίδει την αγάπη, το Οποίον δίδει την ειρήνη, το Οποίον δίδει την ευσέβεια.

Τι είναι η ευσέβεια; Είναι η βαθιά επίγνωσις του Θεού, αλλά και η ευλαβής στάσις του ανθρώπου απέναντί Του. Ευλαβής, ευλάβεια. Εὖ-λαμβάνω. Όπως ακριβώς θα έπιανα κάτι με πολλή προσοχή. Αυτό θα πει ευλάβεια. Εὖ – λαμβάνω. Έτσι, με πολλή προσοχή λαμβάνω το όνομα του Θεού. Και ό,τι αφορά εις τον αγιασμόν.

Γιατί ο ένας είναι ευσεβής και ο άλλος είναι ασεβής; Γιατί το Πνεύμα το Άγιον διακρίνει την προαίρεση του καθενός και παρακινεί προς ευσέβειαν. Είναι εκείνο που πολλάκις έχω πει: Ο ήλιος είναι ένας. Εκείνα που εκτίθενται εις τον ήλιον είναι πολλά. Και εν προκειμένω δύο υλικά. Το κερί και ο πηλός. Το κερί στην ηλιακή ακτινοβολία λιώνει. Ο πηλός στην ηλιακή ακτινοβολία σφίγγει, ξηραίνεται, γίνεται τούβλο. Έτσι μοιάζουν οι προαιρέσεις, αγαπητοί μου. Και έρχεται ο Θεός να βοηθήσει εκείνους που έχουν αγαθήν την προαίρεσιν. Το Πνεύμα το Άγιον λοιπόν αλλοιώνει τις καρδιές όταν τις εγγίζει. Λέγει ο Ψαλμωδός εις τον 76ον Ψαλμόν: «Καί αὕτη ἡ ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ ῾Υψίστου». «Και αυτή είναι», λέει, «η αλλοίωσις της δεξιάς του Υψίστου». Είναι κάτι που κι εσείς πρέπει να το έχετε πει στη ζωή σας. Εγώ πάμπολλες φορές… Βλέπεις έναν άνθρωπο, ο οποίος ξαφνικά αλλοιώνεται η καρδιά του και γίνεται χαριτωμένος.

Αλλά ποια είναι αυτή «η δεξιά του Υψίστου»; Είναι το Πνεύμα το Άγιον. Ο Πατήρ Κύριος, ο Υιός Κύριος, το Πνεύμα το Άγιον Κύριος. Όταν ο Παύλος μιλούσε στους Φιλίππους, λέγει, ο Παύλος μιλούσε, όπως μιλάω τώρα κι εγώ σε σας, στ΄αυτιά σας. Αλλά η καρδιά τι γίνεται; Ο Λουκάς γράφει: «Καί ὁ Κύριος διήνοιγε τήν καρδίαν Λυδίας». Ο Κύριος άνοιγε την καρδιά της Λυδίας. Ο Κύριος. Το Πνεύμα το Άγιον.

Χωρίς το Πνεύμα το Άγιον δεν μπορούμε, αγαπητοί μου, να πούμε: «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ;»· που λέει ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους. Ποιος μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού; Αυτό δεν μπορεί να το πει ο άνθρωπος, όταν βλέπει μπροστά του όλα εκείνα τα όργανα του μαρτυρίου. Που λέγει ο Απόστολος Παύλος εκεί: «θάνατος, τούτα, εκείνα, πείνα, δίψα, γυμνότης, ύψος, βάθος… τίποτα δεν μας τρομάζει», λέγει ο Παύλος. Γιατί; «Γιατί έχομε το Πνεύμα το Άγιον. Ούτε το μαρτύριο δεν χωρίζει από Αυτόν τον Θεόν, διότι το Πνεύμα το Άγιον έχει προσκολληθεί εις τον άνθρωπον και τον κάνει ευσεβή.

Πρέπει να σας πω ότι τα δώρα του Αγίου Πνεύματος είναι αναρίθμητα. Αλλά κι εκείνα που, ακόμη, αν το θέλετε, που τα λέμε «φυσικά δώρα», κι αυτά είναι δώρα του Αγίου Πνεύματος. Όλα. Δεν έχομε τίποτα που να μην έχομε από τον Θεόν. Πολύ δε παραπάνω τα πνευματικά δώρα του Αγίου Πνεύματος. Αν με ρωτήσετε, στην πυραμίδα των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, στην κορυφή, τι θα βάζαμε; Ίσως θα σας εκπλήξει: Είναι, αγαπητοί μου, το χάρισμα του μαρτυρίου. Είναι χάρισμα το μαρτύριον. Όπως λέει ο Απόστολος Παύλος: «Ἡμῖν», λέει, «ἐδόθη, όχι μόνον να πιστεύομε εις τον Χριστόν, ἀλλά καί ὑπέρ Αὐτοῦ πάσχειν. Αλλά να πάσχομε και υπέρ Αυτού, του Χριστού. Ποιος το δίνει αυτό; Το Πνεύμα το Άγιον.

Το Πνεύμα το Άγιον μας δίνει ακόμη και την παράκλησιν. Τι θα πει παράκλησις; Παρηγορία. Κι επειδή μας δίνει την παράκλησιν το Πνεύμα το Άγιον, γι΄αυτό λέγεται Παράκλητος. Την παράκλησιν μάς δίνει και ο Ιησούς Χριστός. Γι΄αυτό λέγεται κι Εκείνος Παράκλητος. Ο πρώτος Παράκλητος και ο δεύτερος Παράκλητος. Γι΄αυτό λέγει ο Κύριος: «Θα σας στείλω», λέει, «τον Παράκλητον, τον άλλον Παράκλητον, το Πνεύμα της Αληθείας». Ο Κύριος λοιπόν μας το υπεσχέθη αυτό: «Καὶ ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν, ἵνα μένῃ μεθ’ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας».

Τι σημαίνει παράκλησις; Επαναλαμβάνω την ερώτησή μου. Μετά την αποχώρησή μας από τον Παράδεισον, ο κόσμος αυτός ήτο άξενος. Και πολύ παραπάνω, όπως λέει ένας σύγχρονος επιστήμων Αμερικανός, Αστροφυσικός, «αν δει το σύμπαν κανείς, ο άνθρωπος δηλαδή το δει, τρομάζει και θα νιώσει μια φοβερή μοναξιά μέσα εις το σύμπαν». Φοβερή μοναξιά… Δεν θα το αναλύσω περισσότερο, γιατί και πώς. Το θέμα είναι ότι έρχεται ο Παράκλητος αφού εμείς οικεία βουλήσει εχάσαμε τον Παράδεισον, να μας ενισχύσει και να μας βοηθήσει. Γιατί και οι άνθρωποι ακόμη ανάμεσά μας είμεθα άξενοι, αφιλόξενοι. Είμεθα φοβεροί. Πρόκειται για έναν αλλοτριωμένο κόσμο. Πόσες φορές και πόσοι δεν ζουν μέσα σε πολυπληθείς πόλεις, σκουντουφλάς τους ανθρώπους εις το πεζοδρόμιον, κι όμως να αισθάνεσαι μία απέραντη και βαθιά μοναξιά. Σ’ αυτόν τον άξενο κόσμο ήλθε αληθής Παράκλητος ο Υιός· και φεύγοντας Εκείνος, μας έστειλε τον άλλον Παράκλητον, το Πνεύμα το Άγιον, το Οποίο μας απαλλάσσει από την αλλοτρίωση του Θεού, μας προσεγγίζει, δημιουργεί κοινωνίαν, μεταβάλλει την έρημον του κόσμου τούτου σε Γη, πραγματικά, Επαγγελίας.

Ο 22ος Ψαλμός τούτο δείχνει: «Κύριος ποιμαίνει με καὶ οὐδέν με ὑστερήσει. Εἰς τόπον χλόης, ἐκεῖ με κατεσκήνωσεν, ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἐξέθρεψέ με,  τὴν ψυχήν μου ἐπέστρεψεν. Ὡδήγησέ με ἐπὶ τρίβους δικαιοσύνης ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Ἐὰν γὰρ καὶ πορευθῶ ἐν μέσῳ σκιᾶς θανάτου, οὐ φοβηθήσομαι κακά, ὅτι σὺ μετ᾿ ἐμοῦ εἶ». «Γιατί Εσύ είσαι μαζί μου». Ποιος; Ο  Κύριος. Ο Κύριος της παρακλήσεως. Προσέξτε. Ο πολιτισμός λέμε ότι παρηγορεί τον άνθρωπο. Μέχρις ενός βαθμού. Ο πολιτισμός είναι υποκατάστατον του Αγίου Πνεύματος. Υποκατάστατον. Δεν θα ικανοποιήσει τον άνθρωπο. Γι΄αυτό, βουτηγμένος, βυθισμένος ο άνθρωπος μέσα στ’ αγαθά του πολιτισμού, πάλι αισθάνεται αυτήν την μοναξιά.

Στην εποχή μας το κακό, είναι γνωστό, πλεονάζει. Και παράδειγμα καλό πουθενά δεν φαίνεται. Ποιος ενισχύει; Εκείνους οι οποίοι θέλουν να ζήσουν πνευματική ζωή; Το Πνεύμα το Άγιον. Στις έσχατες ημέρες, στις ημέρες τις πικρές του Αντιχρίστου, το Πνεύμα το Άγιον θα έλθει να ενισχύσει και να σμικρύνει τον καιρό της δοκιμασίας. Είναι εκείνο που ο Χριστός είπε «Εάν δεν εκολοβώνοντο -κολοβώνω, θα πει, λέμε «σκυλί κολοβό» κομμένη η ουρά του, δηλαδή κάτι που το μικραίνω- εάν δεν εμίκραιναν οι ημέρες της δοκιμασίας, δεν θα μπορούσε κανείς να αντέξει». Ποιος κολοβώνει; Ποιος ενισχύει; Το Πνεύμα το Άγιον. Σημειώνει ο άγιος Κύριλλος: «Πολλάκις διὰ Χριστὸν ὑβρισθεὶς ἠτιμάσθη τις ἀδίκως (:Πολλές φορές για τον Χριστό, λέει, αφού υβρίστηκε κάποιος άδικα), μαρτύριον ἐφέστηκεν, βάσανοι πανταχόθεν καὶ πῦρ –δεν σας μεταφράζω γιατί δεν έχω χρόνο- καὶ ξίφη καὶ θῆρες καὶ βυθός. Ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὑποφθέγγεται –Αχ αυτό το ωραίο ρήμα! «Ὑποφθέγγεται». Αλλά το Πνεύμα το Άγιον, λέει, έρχεται, ὑποφθέγγεται, σιγομιλά στο αυτί. Γι’ αυτό σας είπα, ωραία λέξις. «Ὑποφθέγγεται». Μιλάει στο αυτί. Τίνος; Εκείνου που υποφέρει για όλα αυτά) λέγον (: λέγοντας το Πνεύμα το Άγιον)· ὑπόμεινον τὸν Κύριον, ἄνθρωπε. μικρὰ τὰ γινόμενα, μεγάλα τὰ δωρούμενα. ὀλίγον χρόνον καμὼν αἰωνίως εἶναι μέλλεις μετ’ ἀγγέλων. Οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ – όπως το λέγει αυτό εξάλλου και ο Απόστολος Παύλος- πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. Διαγράφει τῷ ἀνθρώπῳ βασιλείαν οὐρανῶν, ὑποδείκνυσι καὶ τὸν παράδεισον τῆς τρυφῆς. Καὶ οἱ μάρτυρες τὰ πρόσωπα μὲν τοῦ σώματος πρὸς τοὺς δικαστὰς ἐξ ἀνάγκης ἔχοντες, τῇ δὲ δυνάμει λοιπὸν ὄντες ἐν παραδείσῳ κατέπτυσαν τῶν φαινομένων χαλεπῶν… Ἀδύνατον γὰρ, ἀδύνατον μαρτυρῆσαι περὶ τοῦ Χριστοῦ, ἐὰν μή τις διὰ πνεύματος ἁγίου μαρτυρήσῃ. Εἰ γὰρ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν εἰ μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ, τὴν ζωὴν ἄρα τις ἑαυτοῦ δίδωσιν ὑπὲρ Ἰησοῦ ἐὰν μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ;».  Αυτά λέγει ο άγιος Κύριλλος. Λυπάμαι που τρέχει ο χρόνος.

Έτσι το Πνεύμα το Άγιον, αγαπητοί μου, «Παράκλητον καλεῖται δια τό παρακαλεῖν -όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος- καί παραμυθεῖσθαι καί συναντιλαμβάνεσθαι τῆς ἀσθενείας ἡμῶν».

Το Πνεύμα το Άγιον μάς δίνει δύναμη. Ναι. Αυτός ο Κύριος μάς είπε, είπε στους μαθητάς Του: «Μη φύγετε από τα Ιεροσόλυμα. Λήψεσθε δύναμιν (: Θα πάρετε δύναμιν) ἐπελθόντος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐφ᾿ ὑμᾶς». «Αφού θα έρθει σε σας το Πνεύμα το Άγιον. Θα πάρετε δύναμη». Ο Ησαΐας το αποκαλεί «Πνεύμα ισχύος» μας λέγει εις το 11ον κεφάλαιον. Το Πνεύμα το Άγιον δεν έχει καμία σχέση με την δύναμη του κόσμου τούτου. Η δύναμις να σταθεί άνθρωπος μπροστά σε κάτι που είναι δυνατότερο κοσμικά, είναι δώρον του Αγίου Πνεύματος. «Οὐ γὰρ ἔδωκεν ἡμῖν ὁ Θεὸς Πνεῦμα δειλίας, ἀλλὰ δυνάμεως». Η πνευματική ζωή απαιτεί δύναμιν. Γιατί την σκιάζει η δειλία του κόσμου τούτου. Πώς θα φανώ εγώ πνευματικός άνθρωπος στους άλλους ανθρώπους; Θα με κοροϊδεύουν. Είναι η ανδρεία, που γεννά την υπομονή, την επιμονή, την καρτερία, την σταθερά θέληση, για να φθάσει ο άνθρωπος στο τέρμα του αγώνος. Εκείνο το «ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται», που μας είπε ο Χριστός, είναι έργον του Αγίου Πνεύματος.

Το Πνεύμα το Άγιον μας αποκαλύπτει τα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού. Ναι. Τα μυστήρια του Θεού είναι υπέρλογα. Δεν ορώνται παρά μόνον με την αποκάλυψη του Αγίου Πνεύματος. Ο κόσμος αγνοεί την σωτηρία ως κατανόηση, γιατί δεν έχει το Πνεύμα το Άγιον. «Ἡμεῖς δέ -όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος- οὗ τό πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν ἀλλά τό Πνεῦμα τό ἐκ τοῦ Θεοῦ, ἵνα ἰδῶμεν (: για να γνωρίσομε, να δούμε) τά ὑπό τοῦ Θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν)». Είναι το χάρισμα της γνωστής «θεωρίας» των νηπτικών Πατέρων.

Και τον Αντίχριστο, μόνον οι πνευματικοί άνθρωποι θα τον γνωρίσουν, γιατί θα τον «βλέπουν». Θα λένε οι άλλοι, οι μη έχοντες το Πνεύμα το Άγιον: «Αυτός είναι υπέροχος άνθρωπος. Κυβερνήτης λαμπρός, που δεν φάνηκε ποτέ στην Ιστορία». Και θα λένε οι πιστοί: «Αυτός είναι ο Αντίχριστος!». Εξάλλου το λέγουν και οι Πατέρες. Το Πνεύμα το Άγιον είναι το τηλεσκόπιον που φέρει τα μακρινά πολύ κοντά και τα μελλοντικά τα φέρνει στο παρόν. Μας αποκαλύπτει τα παρόντα σε όλη την ρεαλιστική τους διάσταση. Διακρίνει ο άνθρωπος το σχήμα του παρόντος αιώνος. Και λέει: «Ματαιότης ματαιοτήτων τά πάντα ματαιότης». Τον διαλυόμενον αιώνα, τον παρερχόμενον κόσμον.  «Παράγει τό σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου», λέγει ο Απόστολος Παύλος. Και ο Απόστολος Πέτρος το λέγει. Χωρίς το Πνεύμα το Άγιον ποτέ δεν μπορεί να βιώσει τους λόγους του Αποστόλου Παύλου που λέγει: «Ὁ καιρός συνεσταλμένος τό λοιπόν ἐστίν».

Αγαπητοί, σημειώνει ο άγιος Κύριλλος: «Μέγαν τοίνυν ἔχομεν παρά Θεοῦ σύμμαχον καί προστάτην- Έχομε, λέει, μεγάλο σύμμαχο και προστάτη από τον Θεόν. Το Τρίτον Πρόσωπον της Αγίας Τριάδος-, μέγαν διδάσκαλον ἐκκλησίας, μέγα ὑπερασπιστήν ὑπέρ ἡμῶν. Μή φοβηθῶμεν τούς δαίμονας μηδέ τόν διάβολον– Μη φοβηθούμε τους δαίμονες και τον διάβολον. Ο διάβολος, αγαπητοί μου, είναι θορυβοποιός. Χτυπάει άδειους γκαζοτενεκέδες για να μας τρομάξει. Το ακούσατε καλά; Άδειους γκαζοτενεκέδες για να μας θορυβήσει-. Μείζων γάρ ὁ ἡμῶν ὑπεραγωνιστής – Είναι μεγαλύτερος Εκείνος που αγωνίζεται για μας-. Μόνον ἀνοίξωμεν αὐτῷ τάς θύρας-Μόνον να Του ανοίξουμε τις πόρτες-. Περιέρχεται γάρ ζητῶν τούς ἀξίους καί ζητεῖ τίνι χαρίσηται τάς δωρεάς-Γυρεύει σε ποιον να χαρίσει τις δωρεές». Μόνο… τι χρειάζεται; Να θέλομε. Εμείς να θέλομε. Να ανοίξομε την πόρτα της καρδιάς και να απλώσομε τα χέρια μας για να πάρομε τα δώρα του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.

ΠΗΓΕΣ:

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_760.mp3

(Ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος)

alopsis.gr

Αγία Υπομονή «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής».

Αγία Υπομονή «Τη υπομονή αυτής εκτήσατο την ψυχήν αυτής». Η Αγία Υπομονή με τον ενάρετο βίο της, ανήλθε σε υψηλά επίπεδα αρετής και η Αγ...