Πέμπτη 9 Ιουλίου 2026

Κατάψυξη – Δωρεά ωαρίων

Τα ωάρια δεν είναι συνηθισμένα κύτταρα, αλλά είναι η συνεισφορά της γυναίκας στην δημιουργία των παιδιών της

Η κατάψυξη ωαρίων διαφημίζεται ως «λύση» για τις γυναίκες που δεν σκοπεύουν να τεκνοποιήσουν άμεσα, αλλά το επιθυμούν για το μέλλον. Μέσα από ειδική διαδικασία, οι γυναίκες συλλέγουν και καταψύχουν τα ωάριά τους για μελλοντική χρήση όταν οι συνθήκες θα είναι καταλληλότερες, για να τα προφυλάξουν εάν πρόκειται να υποβληθούν σε μια τοξική (για τα ωάρια) θεραπεία, ή για να τα διαθέσουν (πωλήσουν) σε άλλες γυναίκες με προβλήματα γονιμότητας.

Αυτή η διαδικασία έχει κάποιες ιδιαιτερότητες. Υποστηρίζεται από τις κλινικές εξωσωματικής πως με την κατάψυξη των ωαρίων της, μία γυναίκα μπορεί να «παγώσει» τον χρόνο, να σταματήσει το βιολογικό της ρολόι στην ηλικία που κατέψυξε τα ωάρια. Με αυτή τους την δήλωση οι κλινικές αφήνουν να εννοηθεί πως η επιτυχία της μελλοντικής εγκυμοσύνης της γυναίκας -εάν επιτευχθεί τελικά- θα εξαρτάται μόνο από την ηλικία των ωαρίων της, και όχι από την βιολογική της ηλικία και τις καταστάσεις που την συνοδεύουν. Αυτό δεν είναι αλήθεια και η επιτυχία τεκνοποίησης μέσα από συντηρημένα ωάρια είναι σχετική.

Οι κλινικές επιτρέπουν να ακούγεται η άποψη πως η πώληση ωαρίων είναι μια αλτρουιστική «δωρεά» κυττάρων και όχι αγοραπωλησία του μεριδίου μιας γυναίκας στα βιολογικά της παιδιά. Στην διαδικασία υπάρχει η εμπορική αλλά και ανθρώπινη πλευρά. Ποιος θα αγοράσει αυτά τα ωάρια/ εν δυνάμει παιδιά της, και πώς θα τα χρησιμοποιήσει; Η δότρια μάλλον δεν θα μάθει ποτέ.

Στην διαδικασία της «δωρεάς» οι κλινικές εγγυώνται την ανωνυμία της δότριας. Αυτό σημαίνει πως το παιδί δεν θα μάθει ποτέ ποια είναι η μάνα του. Όταν καταλάβει -αργά ή γρήγορα- ότι δημιουργήθηκε με δωρεά γενετικού υλικού, πώς θα νιώσει το ίδιο, αλλά και πώς θα αντιμετωπίσει την κατάστασή του η οικογένεια; Αυτή η αποκάλυψη δημιουργεί προβλήματα ταυτότητας σε πολλά παιδιά,(1) αλλά συμβαίνει και οι ίδιοι οι ενήλικες να μετανιώνουν που χρησιμοποίησαν τα ξένα ωάρια(2) και οι γυναίκες γιατί τα παραχώρησαν(3) .

Πόσες γυναίκες χρησιμοποιούν τελικά τα ωάρια που κατέψυξαν; Ποια είναι τα ποσοστά επιτυχίας και ποιο το κόστος, οικονομικό ή και στην υγεία τους; Οι κλινικές εξωσωματικής ουδέποτε αναφέρουν τις συνέπειες από αυτή την πρακτική. Ωστόσο, οι γυναίκες πριν την χρησιμοποιήσουν, αξίζει να ενημερωθούν και να αποφασίσουν οι ίδιες εάν τελικά καλύπτει τις ανάγκες τους ή θα αποβεί εις βάρος τους.(4)


Η κατάψυξη και η πώληση ωαρίων ενέχουν κινδύνους για την υγεία της γυναίκας

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει αξιόπιστη ιατρική έρευνα σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της συλλογής ωαρίων στην υγεία των νεαρών γυναικών που δίνουν τα ωάριά τους. Είναι λοιπόν αδύνατο να δώσουν οι γυναίκες αληθινή, ουσιαστική, ενημερωμένη συγκατάθεση προγνωρίζοντας επακριβώς τους κινδύνους για την υγεία και την ψυχολογία όσων εμπλέκονται.

Επειδή δεν ελέγχονται οι γυναίκες που «δωρίζουν» ή καταψύχουν τα ωάριά τους κατά την διάρκεια της ζωής τους, υπάρχουν λίγα εμπειρικά δεδομένα σχετικά με τις επιπλοκές που εμφανίζουν αυτές οι γυναίκες αργότερα στην ζωή τους, ως προς τα ζητήματα γονιμότητας, την ανάπτυξη καρκίνων, τις ψυχολογικές συνέπειες της απόφασής τους ή οποιαδήποτε άλλη αρνητική επίδραση είχε η «δωρεά» ή η κατάψυξη των ωαρίων στη καθημερινότητά τους.

Οι ιατρικές επιπλοκές που γίνονται γνωστές, σπάνια ανακοινώνονται στην ιατρική βιβλιογραφία, καθώς τα άτομα και οι οργανισμοί που είναι επιφορτισμένοι με την ασφάλεια και την εποπτεία της διαδικασίας είναι οι ίδιοι που επωφελούνται από τη «δωρεά» και την κατάψυξη ωαρίων.

Σε αντίθεση με εκείνους που δωρίζουν όργανα ή αίμα, δεν υπάρχει απαίτηση διαχρονικής παρακολούθησης αυτών των γυναικών σε μια κεντρική βάση δεδομένων. Μόλις ολοκληρωθεί η εξαγωγή των ωαρίων, οι γυναίκες ξεχνιούνται. Δεν υπάρχουν αρχεία ή πληροφορίες σχετικά με αυτές ή με το πού κατέληξαν τα ωάριά τους.

Η ιατρική διαδικασία που απαιτείται για την ωοληψία είναι χρονοβόρα και υπάρχουν γνωστοί ιατρικοί κίνδυνοι που σχετίζονται με κάθε βήμα. Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν το σύνδρομο υπερδιέγερσης ωοθηκών (OHSS) λόγω υπερωορρηξίας, την απώλεια γονιμότητας, την συστροφή ωοθηκών, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, την νεφρική νόσο, την πρόωρη εμμηνόπαυση, κύστεις ωοθηκών και σε ορισμένες περιπτώσεις, τον θάνατο.

Η Λευπρορελίνη ή Lupron®, είναι το φάρμακο που χρησιμοποιείται συνήθως στο πρώτο βήμα της διαδικασίας «δωρεάς» και κατάψυξης ωαρίων για να σταματήσει η λειτουργία των ωοθηκών και να προκληθεί ιατρικά εμμηνόπαυση πριν από την υπερδιέγερση των ωοθηκών. Είναι μια συνθετική ορμόνη που δεν έχει εγκριθεί από τον FDA για χρήση στην θεραπεία γονιμότητας. Έχει βαθμολογία κατηγορίας Χ, που σημαίνει ότι εάν μια γυναίκα μείνει έγκυος, ενώ λαμβάνει το φάρμακο, θα εκδηλωθεί βλάβη στο αναπτυσσόμενο έμβρυο. Αυτό είναι εξαιρετικά ανησυχητικό για τις δότριες ωαρίων που είναι πολύ γόνιμες, εάν δεν τηρήσουν τις οδηγίες να μην είναι σεξουαλικά ενεργές κατά τη διάρκεια της διέγερσης των ωοθηκών.

Τα παιδιά που γεννιούνται από ωάρια «δότριας» είτε δεν μαθαίνουν ποτέ αυτή την ουσιαστική λεπτομέρεια της δημιουργίας τους, είτε εάν το μάθουν δεν έχουν τρόπο να πληροφορηθούν ποια είναι η γενετική τους μητέρα. (5)

Η ψυχολογική πίεση που ασκούν τα μυστικά γύρω από την ανώνυμη σύλληψη είναι απελπιστική για πολλά παιδιά και μόνο πρόσφατα κάποια από αυτά κατάφεραν να οργανωθούν (στο εξωτερικό) μήπως και αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτές τις σημαντικές προσωπικές πληροφορίες.

Η ψυχολογική πίεση αφορά και τις ίδιες τις γυναίκες που δίνουν τα ωάριά τους, οι οποίες συχνά εκ των υστέρων μετανιώνουν, αναζητούν και αναρωτιούνται νοσταλγικά για τη τύχη των ωαρίων/παιδιών τους.

Η κατάψυξη ωαρίων για χρήση από την ίδια την ενδιαφερόμενη γυναίκα περιλαμβάνει τις ίδιες ορμονικές θεραπείες και την ίδια διαδικασία ανάκτησης ωαρίων με εκείνη για την «δωρεά».

Οι γυναίκες που καταψύχουν τα ωάριά τους ίσως καθησυχάζονται ψευδώς για την μελλοντική τους γονιμότητα. Η επιτυχία της μεθόδου δεν είναι εγγυημένη: τα δεδομένα για τα ποσοστά γεννήσεων εξαρτώνται από την ηλικία κατά την κατάψυξη και τον αριθμό των ωαρίων που ανακτώνται. Μπορεί να υπάρξει τελικά συναισθηματική απογοήτευση εάν τα κατεψυγμένα ωάρια δεν οδηγήσουν σε επιτυχημένη εγκυμοσύνη καθώς και σε αισθήματα θλίψης ή αποτυχίας.

Ενώ η ποιότητα των ωαρίων «παγώνει» παρά την πάροδο του χρόνου, οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης σε μεγαλύτερη ηλικία αυξάνονται λόγω της επιβάρυνσης της υγείας της μητέρας.

Η διαδικασία «δωρεάς» ή κατάψυξης ωαρίων δεν συνοδεύεται από μακροπρόθεσμες μελέτες που να αξιολογούν τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα στην υγεία των γυναικών που πωλούν ή καταψύχουν τα ωάριά τους, συμπεριλαμβανομένης της γονιμότητας και ορισμένων τύπων καρκίνου.

Η δότριες ωαρίων δεν ενημερώνονται σωστά

Οι «δότριες» ωαρίων στρατολογούνται μέσω διαφημίσεων σε διαδικτυακές αγγελίες, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις εφημερίδες και προσφέρουν τα ωάριά τους έναντι αντιτίμου (προκειμένου για τις ΗΠΑ από 5.000 έως 100.000 δολάρια). Αυτές οι αγγελίες, σπάνια, αν όχι ποτέ, δεν κάνουν οποιαδήποτε αναφορά στους πιθανούς κινδύνους για την υγεία, ούτε αποκαλύπτουν ότι δεν έχουν διεξαχθεί ποτέ μακροπρόθεσμες μελέτες, ώστε οι γυναίκες να είναι πραγματικά και πλήρως ενημερωμένες.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προτρέπουν με ανεύθυνο τρόπο τις νεαρές γυναίκες να αναβάλουν το βιολογικό τους ρολόι καταψύχοντας τα ωάριά τους, δίνοντας προτεραιότητα σε άλλες δραστηριότητες.

Η «δωρεά» ωαρίων συχνά αφορά φτωχότερες γυναίκες που παρέχουν ωάρια σε πλουσιότερα ζευγάρια. Η άνιση δυναμική της φτώχειας και του πλούτου κάνουν τη διαδικασία δελεαστική και καταστροφική συγχρόνως για τις νέες γυναίκες.

Σε αντίθεση με τις γυναίκες που λαμβάνουν θεραπεία γονιμότητας, οι «δότριες» ωαρίων σπάνια θεωρούνται ασθενείς και ως εκ τούτου συχνά έχουν ανεπαρκή φροντίδα. Επίσης, παρά το γεγονός ότι οι «δότριες» συναλλάσσονται με ιατρικό προσωπικό, σε κλινικό περιβάλλον, δεν καταλαβαίνουν εξ αρχής ότι δεν θεωρούνται ασθενείς. Επιπλέον, συνάπτουν τις συμφωνίες δωρεάς ωαρίων με όρους που δεν κατανοούν και συνεπώς δεν τους διαπραγματεύονται σωστά.

Σε αντίθεση με την δωρεά οργάνων, όπου δεν επιτρέπεται η αποζημίωση λόγω του κινδύνου να αντιμετωπίσουν οι δότες μεγάλους κινδύνους για την υγεία τους εξαιτίας της οικονομικής τους ανάγκης, η «δότρια» ωαρίων -ακόμα και όταν ενημερώνεται για γνωστούς και πιθανούς άγνωστους κινδύνους- είναι συχνά πρόθυμη να ρισκάρει για την υγεία της λόγω οικονομικής ανάγκης. Τα χρήματα παίζουν έναν πολύ καταναγκαστικό και ισχυρό ρόλο στην αγορά της «δωρεάς» ανθρώπινων ωαρίων.

Οι γυναίκες που θέλουν να καταψύξουν τα ωάριά τους συχνά δεν σκέφτονται ή δεν συμβουλεύονται για το κόστος αποθήκευσης αυτών των ωαρίων, ή το κόστος χρήσης τους, ούτε έχουν σαφές πλάνο για το τί θα κάνουν με τα ωάρια αυτά μετά από κάποιο χρονικό διάστημα.

Δεν υπάρχει μητρώο για την παρακολούθηση της πορείας της υγείας των «δοτριών» ωαρίων ή όσων έχουν καταψύξει, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

Δεν υπάρχει όριο στον αριθμό των κύκλων που μια γυναίκα μπορεί να «δωρίσει» ή να παράξει και να καταψύξει τα ωάριά της. Οι γυναίκες συνήθως ενθαρρύνονται να κάνουν πολλαπλούς κύκλους κατάψυξης ωαρίων για να αυξήσουν τις πιθανότητες μιας μελλοντικής ζωντανής γέννας.

Οι περισσότερες γυναίκες που καταψύχουν τα ωάριά τους δεν θα τα χρησιμοποιήσουν στην πραγματικότητα. Ορισμένες αναφορές δείχνουν ότι μόλις 1 στις 10 γυναίκες επιστρέφουν για χρήση αυτών των ωαρίων.

Ηθικός και Κοινωνικός προβληματισμός.

Οι διαφημίσεις συνήθως προβάλλουν συγκεκριμένα φυλετικά, σωματικά και πνευματικά χαρακτηριστικά των «δοτριών» ωαρίων – δίνοντας στους μελλοντικούς γονείς την ευκαιρία (ή τουλάχιστον την ψευδαίσθηση) ότι μπορούν να δημιουργήσουν ένα παιδί κατά παραγγελία. Τα μεγαλύτερα χρηματικά ποσά προσφέρονται γενικά σε δότριες με πολύ συγκεκριμένα ακαδημαϊκά, σωματικά ή εθνοτικά χαρακτηριστικά, όχι μόνο διαιωνίζοντας την οικονομική εκμετάλλευση και την μεροληψία, αλλά κυριολεκτικά πληρώνοντας περισσότερα για χαρακτηριστικά που προτιμά ένα ζευγάρι ή ένα άτομο.

Η αποζημίωση για τη δωρεά ποικίλλει σημαντικά: συνήθως, για τις ΗΠΑ είναι 5.000 έως 10.000 δολάρια ανά κύκλο, αλλά μπορεί να ξεπεράσει τα 20.000 δολάρια για δότριες με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (π.χ. υψηλές βαθμολογίες σε εξετάσεις, αθλητική ικανότητα). Στην Ελλάδα το κόστος της λήψης και χρήσης ωαρίων είναι επίσης υψηλό και η «δωρήτρια» αποζημιώνεται. (5)

Τα ωάρια με τα λιγότερο επιθυμητά χαρακτηριστικά, ή όσα θεωρούνται ανεπιθύμητα χρησιμοποιούνται συχνά για επιστημονική έρευνα, δημιουργώντας μια νέα αγορά κακής χρήσης ανθρώπινου υλικού.

Τα οικονομικά κίνητρα για τη «δωρεά» ωαρίων έχουν τη δύναμη να δελεάσουν τις νέες γυναίκες, ειδικά τις φοιτήτριες, ώστε να παραβλέψουν τους ιατρικούς και συναισθηματικούς κινδύνους.

Η κατάψυξη ωαρίων συχνά προωθείται ως ένας τρόπος για να «σταματήσει το βιολογικό ρολόι», ειδικά σε γυναίκες ηλικίας 20 και 30 ετών που επικεντρώνονται στην καριέρα τους. Ωστόσο, οι κλινικές σπάνια αποκαλύπτουν πόσο λίγες γυναίκες επιστρέφουν για να χρησιμοποιήσουν τα ωάριά τους – ή πόσο συχνά αυτές οι προσπάθειες αποτυγχάνουν. Σε αυτά τα πλαίσια αναφέρονται ως ποσοστά επιτυχίας της μεθόδου αυτά που ισχύουν για τα μεγάλα οργανωμένα κέντρα, και όχι αυτά που έχει το συγκεκριμένο κέντρο.

Οι ασθενείς θα πρέπει να προειδοποιούνται ότι η κατάψυξη ωαρίων δεν εγγυάται τη μελλοντική γονιμότητα. Δεν αποτελεί μορφή αναπαραγωγικής εξασφάλισης, ούτε βεβαιότητας. Μελέτες δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κατεψυγμένων ωαρίων δεν χρησιμοποιούνται ποτέ, και όταν χρησιμοποιούνται, τα ποσοστά ζωντανών γεννήσεων ανά κατεψυγμένο ωάριο μπορεί να είναι τόσο χαμηλά όσο 2-12% ανάλογα με την ηλικία της γυναίκας κατά τη στιγμή της κατάψυξης.

Παρά την αύξηση της δημοτικότητας, ο κλάδος εξακολουθεί να μην διεξάγει έρευνα, και να μην διαμορφώνει εθνικά μητρώα και παρακολούθηση των αποτελεσμάτων υγείας για τις «δότριες» και για όσες καταψύχουν τα ωάριά τους.

Η στρατολόγηση και το μάρκετινγκ εξακολουθούν να μην ρυθμίζονται νομικά για την αποτροπή της εκμετάλλευσης και των παραπλανητικών ισχυρισμών.

Οι κλινικές γονιμότητας εξακολουθούν να μην παρέχουν διαφάνεια ως προς τους κινδύνους, τα αποτελέσματα και την χρήση των ωαρίων.

Οι γυναίκες έχουν ανάγκη ενημέρωσης πάνω στα θέματα της αναπαραγωγικής τους ικανότητας και των τακτικών της εξωσωματικής. Δηλώνει η εκπρόσωπος γυναικείας οργάνωσης για την «δωρεά» ωαρίων (6) : «Έχουμε φτάσει να μιλάμε για εμπόριο. Κάποιοι εκμεταλλεύονται τη λαχτάρα μιας γυναίκας να γίνει μάνα και την ελπίδα της ότι είναι η τελευταία της επιλογή για να κάνει παιδί και μάλιστα σε μια εποχή που υπάρχει μεγάλη οικονομική αιμορραγία» (6). Αυτή η δήλωση δείχνει ότι οι γυναίκες δεν είναι ενήμερες για το τι σημαίνει «δωρεά» ωαρίων και επίσης αγνοούν τις τακτικές των αναπαραγωγικών κλινικών που χρησιμοποιούν αλτρουιστικό επικάλυμμα, ωστόσο στη πράξη είναι και κερδοσκοπικές επιχειρήσεις.

Συνεπώς, η λήψη, η κατάψυξη και η δωρεά ωαρίων είναι παρακινδυνευμένες πρακτικές που βασίζονται την επιθυμία κάποιων γυναικών να κάνουν παιδιά και στην οικονομική ανάγκη άλλων γυναικών. Όσοι ενδιαφέρονται αληθινά για το καλό των γυναικών πρέπει να τις ενημερώνουν έντιμα και έγκαιρα τόσο σχετικά με την γονιμότητά τους, όσο και για τις συνέπειες των αναπαραγωγικών επιλογών τους.

Παραπομπές:

https://bbc.com/news/stories-42159574

https://reddit.com/r/Parenting/comments/18p26ut/i_regret_of_my_egg_donor_conceived_daughter/

https://www.reddit.com/r/IVF/comments/1hiu4t5/egg_donor_here_feeling_regret_at_my_decision_how/

https://cbc-network.org/2025/08/what-you-should-know-egg-freezing/

https://eggdonationfriends.com/ivf-egg-donation-country-greece/

https://ivfnews.gr/υπογονιμοτητα/γυναικεία/item/93-πόσο-«κοστίζει»-η-αγορά-ωαρίων-στην-ελλάδα

Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν άρθρο προορίζεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να θεωρείται ιατρική ή νομική συμβουλή. Συμβουλευτείτε τους αδειοδοτημένους επαγγελματίες.

Σχετικά άρθρα:  

Μια ολοκληρωμένη έκθεση για τους κινδύνους της Εξωσωματικής Γονιμοποίησης, (ART) και τις επιμέρους πρακτικές της | https://mumdadandkids.gr/vioithiki-iatriki/mia-olokliromeni-ekthesi-gia-tous-kindynous-tis-eksosomatikis-gonimopoiisis-art-kai-tis-epimerous-praktikes-tis

Οι κίνδυνοι από την εξωσωματική γονιμοποίηση, (υποβοηθούμενη/τεχνητή αναπαραγωγή-ART) και τις επιμέρους πρακτικές της | https://mumdadandkids.gr/vioithiki-iatriki/oi-kindynoi-apo-tin-eksosomatiki-gonimopoiisi

Η μείωση της γονιμότητας της γυναίκας με τη πρόοδο της ηλικίας της | https://mumdadandkids.gr/vioithiki-iatriki/i-meiosi-tis-gonimotitas-tis-gynaikas-me-tin-proodo-tis-ilikias-tis

(Πηγή: «Μαμά Μπαμπάς και Παιδιά»)

alopsis.gr

Άγιος Μάρκος ο Ασκητής: Να παρακαλείς το Θεό να ανοίξει τα μάτια της ψυχής σου, για να δεις την ωφέλεια της προσευχής

Η βέβαιη πίστη είναι ένας πύργος. Ο Χριστός γίνεται τα πάντα στον πιστεύοντα.

Σε κάθε προσπάθειά σου, βάλε αρχή τον Θεό που είναι η αρχή κάθε αγαθού, για να γίνει κατά Θεόν εκείνο που αποφάσισες να κάνεις.

Όποιος έχει ταπεινοφροσύνη και εργασία πνευματική, όσα διαβάζει στις θείες Γραφές, όλα θα τα εννοήσει για τον εαυτό του και όχι για άλλον.

Να παρακαλείς το Θεό να ανοίξει τα μάτια της ψυχής σου, για να δεις την ωφέλεια της προσευχής και της μελέτης εκείνης που εφαρμόζεται στην πράξη.

Άγιος Μάρκος ο Ασκητής: Τα 200 κεφάλαια περί του πνευματικού νόμου

Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών, Τόμος Α΄

paraklisi.blogspot

Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης. Για τους Αγίους.

«Ἐγώ τούς ἐμέ φιλοῦντας ἀγαπῶ, τούς δέ δοξάζοντάς με δοξάσω», λέγει ὁ Κύριος (πρβλ. Παρ. η’ 17, Α’ Βασιλ. β’ 30).

Ὁ Θεός δοξάζεται μέ τούς Ἁγίους Του καί οἱ Ἅγιοι δοξάζονται ἀπό τόν Θεό.

Ἡ δόξα πού δίνει ὁ Θεός στούς Ἁγίους εἶναι τόσο μεγάλη, πού ἄν ἔβλεπαν οἱ ἄνθρωποι τόν Ἅγιο ὅπως εἶναι, ἀπό τήν εὐλάβεια καί τό φόβο θά ἔπεφταν καταγῆς, γιατί ὁ σαρκικός ἄνθρωπος δέν μπορεῖ ν᾽ ἀντέξη τή δόξα τῆς οὐράνιας ἐμφανίσεως.

Μήν θαυμάζετε γι᾽ αὐτό. Ὁ Κύριος ἀγάπησε τόσο τό πλάσμα Του, ὥστε ἔδωσε Ἅγιο Πνεῦμα μ᾽ ἀφθονία στόν ἄνθρωπο, καί μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ἔγινε ὅμοιος μέ τό Θεό.

Γιατί, λοιπόν, ἀγαπᾶ ὁ Κύριος τόσο τόν ἄνθρωπο; Γιατί εἶναι ἡ Αὐτοαγάπη καί ἡ ἀγάπη αὐτή γνωρίζεται μόνο μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα.

Μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα γνωρίζει ὁ ἄνθρωπος τόν Κύριο, τό Δημιουργό του, καί τό Ἅγιο Πνεῦμα γεμίζει μέ τή χάρη Του ὅλο τόν ἄνθρωπο: καί τήν ψυχή καί τό νοῦ καί τό σῶμα.

Ὁ Κύριος ἔδωσε στούς Ἁγίους τή χάρη Του κι ἐκεῖνοι Τόν ἀγάπησαν καί προσκολλήθηκαν ὁλοκληρωτικά σ᾽ Αὐτόν, γιατί ἡ γλυκύτητα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ ὑπερνικᾶ τήν ἀγάπη γιά τόν κόσμο καί τήν ὀμορφιά του.

Κι ἄν ἔτσι γίνεται στή γῆ, τότε στόν οὐρανό οἱ Ἅγιοι εἶναι ἀκόμα πιό πολύ ἑνωμένοι μέ τόν Κύριο μέ τήν ἀγάπη. Κι ἡ ἀγάπη αὐτή εἶναι ἀνείπωτα γλυκειά καί ἐκχύνεται ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα κι ὅλες οἱ ἐπουράνιες δυνάμεις μ᾽ αὐτήν τρέφονται.

Ὁ Θεός εἶναι ἀγάπη, καί τό Ἅγιο Πνεῦμα στούς Ἁγίους εἶναι ἀγάπη.

Μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα γνωρίζεται ὁ Κύριος. Μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα μεγαλύνεται ὁ Κύριος στούς οὐρανούς. Μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα δοξάζουν οἱ Ἅγιοι τό Θεό καί μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα δοξάζει ὁ Κύριος τούς Ἁγίους καί αὐτή ἡ δόξα δέν ἔχει τέλος.

Σέ πολλούς φαίνεται πώς οἱ Ἅγιοι εἶναι μακριά μας. Ἀλλά μακριά εἶναι ἀπό ἐκείνους πού οἱ ἴδιοι ἀπομακρύνθηκαν, ἐνῶ εἶναι πολύ κοντά σ᾽ ἐκείνους πού τηροῦν τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ κι ἔχουν τήν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Στούς οὐρανούς τά πάντα ζοῦν καί κινοῦνται ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα. Ἀλλά καί στή γῆ εἶναι τό ἴδιο Ἅγιο Πνεῦμα. Αὐτό ζῆ στήν Ἐκκλησία μας, Αὐτό ἐνεργεῖ στά μυστήρια, Αὐτό πνέει στήν Ἁγία Γραφή, Αὐτό ζῆ στίς ψυχές τῶν πιστῶν. Τό Ἅγιο Πνεῦμα ἑνώνει τούς πάντες, καί γι᾽ αὐτό οἱ Ἅγιοι εἶναι κοντά μας. Κι ὅταν προσευχώμαστε σ᾽ αὐτούς, τότε ἀκοῦνε αὐτοί μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα τίς προσευχές, κι οἱ ψυχές μας αἰσθάνονται τήν πρεσβεία τους γιά χάρη μας.

Πόσο εὐτυχισμένοι καί καλότυχοι εἴμαστε ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι χριστιανοί, πού μᾶς χάρισε ὁ Κύριος ζωή μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα, καί εὐφραίνονται οἱ ψυχές μας. Πρέπει ὅμως νά φυλᾶμε μέ σύνεση τό Ἅγιο Πνεῦμα, γιατί ἀρκεῖ κι ἕνας ἄσκοπος λογισμός γιά νά ἐγκαταλείψη τήν ψυχή, καί τότε στερούμαστε τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἐξαφανίζεται ἡ παρρησία ἀπό τήν προσευχή, χάνεται καί ἡ σίγουρη ἐλπίδα πώς θά λάβουμε αὐτό πού ἐπιζητοῦμε.

Οἱ Ἅγιοι ζοῦν σ᾽ ἄλλο κόσμο κι ἐκεῖ βλέπουν μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα τήν θεία δόξα καί τήν ὀμορφιά τοῦ προσώπου τοῦ Κυρίου. Ἀλλά μέ τό ἴδιο Ἅγιο Πνεῦμα βλέπουν καί τή ζωή καί τά ἔργα μας. Γνωρίζουν τίς θλίψεις μας κι ἀκοῦνε τίς θερμές προσευχές μας. Ζώντας στή γῆ διδάχτηκαν τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα. Κι ὅποιος ἀπέκτησε στή γῆ τήν ἀγάπη διαβαίνει μαζί της στήν αἰώνια ζωή στή Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, ὅπου ἡ ἀγάπη αὐξάνει ὡσότου γίνη τέλεια. Κι ἄν στή γῆ ἡ ἀγάπη δέν μπορῆ νά λησμονήση τόν ἀδελφό, πολύ περισσότερο στούς οὐρανούς οἱ Ἅγιοι δέν μᾶς λησμονοῦν καί δέονται γιά μᾶς.

Ὁ Κύριος χάρισε τό Ἅγιο Πνεῦμα στούς Ἁγίους, κι αὐτοί μᾶς ἀγαποῦν μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα. Οἱ ψυχές τῶν Ἁγίων γνωρίζουν τόν Κύριο καί τήν ἀγαθοσύνη Του γιά τόν ἄνθρωπο, γι᾽ αὐτό καί καίγονται πνευματικά ἀπό ἀγάπη γιά τό λαό. Ὅσο ζοῦσαν στή γῆ, δέν μποροῦσαν ν᾽ ἀκούσουν νά γίνεται λόγος γιά ἁμαρτωλό ἄνθρωπο, χωρίς πόνο στήν καρδιά, κι ἔχυναν δάκρυα στήν προσευχή τους γι᾽ αὐτούς. Τό Ἅγιο Πνεῦμα τούς ἐξέλεξε γιά νά προσεύχωνται γιά ὅλο τό κόσμο καί τούς ἔδωσε πηγές δακρύων. Τό Ἅγιο Πνεῦμα σκορπίζει στούς ἐκλεκτούς Του τόσο μεγάλη ἀγάπη, ὥστε οἱ ψυχές καίγονται ἀπό τήν ἐπιθυμία νά σωθοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι καί νά δοῦν τή δόξα τοῦ Κυρίου.

Οἱ Ἅγιοι περιβάλλουν, μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα, μέ τήν ἀγάπη τους ὅλο τό κόσμο. Βλέπουν καί ξέρουν πώς ἀποκάναμε ἀπό τίς θλίψεις, πώς ξεράθηκαν οἱ καρδιές μας, πώς παρέλυσε ἡ ἀκηδία τίς ψυχές μας, καί γι᾽ αὐτό μεσιτεύουν ἀκατάπαυστα στό Θεό γιά μᾶς.

Οἱ Ἅγιοι χαίρονται γιά τή μετάνοιά μας καί στενοχωριοῦνται ὅταν οἱ ἄνθρωποι ἐγκαταλείπουν τό Θεό κι ἐξομοιώνωνται ἔτσι μέ τά ἄλογα ζῶα. Λυποῦνται, γιατί οἱ ἄνθρωποι ζοῦν στή γῆ χωρίς νά ξέρουν πώς, ἄν ἀγαποῦσαν ὁ ἕνας τόν ἄλλο, θά ὑπῆρχε ἐλευθερία ἀπό τήν ἁμαρτία. Κι ὅπου δέν ὑπάρχει ἁμαρτία, ἐκεῖ ὑπάρχει χαρά καί ἀγαλλίαση πού δίνει τό Ἅγιο Πνεῦμα, κι ἔτσι ὅπου καί νά στραφῆ τό βλέμμα, τά πάντα εἶναι ἀγαπημένα κι ἡ ψυχή ἀπορεῖ καί ἀναρωτιέται «γιατί νοιώθω τόσο καλά», καί δοξολογεῖ τό Θεό.

Νά ἐπικαλεῖστε μέ πίστη τή Θεοτόκο καί τούς Ἁγίους. αὐτοί ἀκοῦνε τίς προσευχές μας καί ξέρουν καί τούς διαλογισμούς μας.

Καί μή θαυμάζετε γι᾽ αὐτό. Ὅλος ὁ οὐρανός τῶν Ἁγίων ζῆ μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα καί τίποτε δέν εἶναι κρυφό σ᾽ ὅλο τόν κόσμο γιά τό Ἅγιο Πνεῦμα. Ἐγώ δέν καταλάβαινα πιό πρίν, πῶς οἱ οὐρανοπολίτες ἅγιοι μποροῦν νά βλέπουν τή ζωή μας. Ὅταν ὅμως μέ ἤλεγξε ἡ Ἁγία Θεοτόκος γιά τίς ἁμαρτίες μου, τό ἔμαθα πώς οἱ Ἅγιοι μᾶς βλέπουν μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα καί γνωρίζουν ὅλη τή ζωή μας.

Οἱ Ἅγιοι ἀκοῦνε τίς προσευχές μας καί ἔχουν ἀπό τό Θεό τή δύναμη νά μᾶς βοηθοῦν. Αὐτό εἶναι γνωστό σ᾽ ὅλο τό γένος τῶν χριστιανῶν.

Ὁ πάτερ Ρωμανός, ὁ γυιός τοῦ πάτερ Δοσιθέου, μοῦ διηγόταν πώς ὅταν ἦταν ἀκόμα στόν κόσμο πολύ νέος, ἔτυχε νά διαβῆ σ᾽ ἐποχή χειμώνα τό Δόν. Ξαφνικά ράγισαν οἱ πάγοι τοῦ ποταμοῦ καί τ᾽ ἄλογό του ἔπεσε μέσα στήν τρύπα πού ἄνοιξε καί σέ λίγο ὅλο τό ἕλκηθρο καί τό ἄλογο βυθίζονταν στούς πάγους. Αὐτός, μικρό παιδί, φώναξε: «Ἅγιε Νικόλα, βοήθησέ με νά σύρω ἔξω τό ἕλκηθρο» καί τραβώντας τά χαλινάρια εἶδε ἀμέσως ἕλκηθρο καί ἄλογο ἔξω ἀπό τούς πάγους.

Κι ὁ πάτερ Ματθαῖος, πού ἦταν συγχωριανός μου, ὅταν ἦταν παιδί ἔβοσκε, σάν τόν προφήτη Δαβίδ, τά πρόβατα τοῦ πατέρα του. Ὁ ἴδιος εἶχε ἀνάστημα ἴσα μέ πρόβατο. Ὁ μεγαλύτερος ἀδελφός του ἐργαζόταν στήν ἄλλη ἄκρη τοῦ κάμπου. Ξαφνικά βλέπει νά ὁρμοῦν λύκοι καταπάνω στό Μίσα – ἔτσι ὀνομαζόταν ὁ πάτερ Ματθαῖος κατά κόσμον – κι ὁ μικρός Μίσα ἄφησε κραυγή: «Ἅγιε Νικόλα, βοήθα με». Καί μόλις φώναξε, οἱ λύκοι γύρισαν πίσω καί δέν ἔκαμαν κακό οὔτε σ᾽ αὐτόν οὔτε στά πρόβατα. Καί γιά πολύν καιρό γελοῦσαν οἱ κάτοικοι τοῦ χωριοῦ μας κι ἔλεγαν: «Ὁ Μίσα ἐτρόμαξε φοβερά ἀπό τούς λύκους, ἀλλά ὁ Ἅγιος Νικόλας τόν γλύτωσε».

Κι ὅλοι μας ξέρομε πλῆθος περιπτώσεων, πού οἱ Ἅγιοι ἔρχονται παρευθύς νά βοηθήσουν. Ἀπ᾽ αὐτά εἶναι, λοιπόν, φανερό πώς ἀκούγονται οἱ προσευχές μας στούς οὐρανούς.

Οἱ Ἅγιοι ἦταν ἄνθρωποι ὅμοιοι μ᾽ ἐμᾶς. Πολλοί ἀπ᾽ αὐτούς εἶχαν μεγάλες ἁμαρτίες, ἀλλά μέ τήν μετάνοια πέτυχαν τήν Οὐράνια Βασιλεία. Κι ὅλοι ὅσοι ἔρχονται σ᾽ αὐτήν, μέ τή μετάνοια ἔρχονται πού μᾶς χάρισε ὁ Ἐλεήμων Κύριος μέ τά πάθη Του.

Ὅλοι οἱ Ἅγιοι ζοῦν στή Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, ἐκεῖ πού εἶναι ὁ Κύριος καί ἡ Πανάχραντη Μητέρα Του. Ἐκεῖ εἶναι οἱ ἅγιοι Προπάτορες καί Πατριάρχες, πού κράτησαν μέ ἀνδρεία καί παρέδωσαν τήν πίστη τους. Ἐκεῖ εἶναι οἱ Προφῆτες, πού ἔλαβαν Πνεῦμα Ἅγιο καί μέ τό λόγο τους καλοῦσαν τό λαό πρός τό Θεό. Ἐκεῖ εἶναι οἱ Ἀπόστολοι, πού πέθαναν γιά τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου. Ἐκεῖ βρίσκονται οἱ μάρτυρες, πού ἔδωσαν μέ χαρά τή ζωή τους ἀπό τήν ἀγάπη γιά τό Χριστό. Ἐκεῖ εἶναι οἱ ἅγιοι Ἱεράρχες, μιμητές τοῦ Κυρίου, πού βάσταξαν τά βάρη τῶν πνευματικῶν τους προβάτων. Ἐκεῖ εἶναι οἱ ὅσιοι ἀσκητές καί οἱ κατά Χριστόν σαλοί, πού νίκησαν μέ τήν ἄσκηση τόν κόσμο. Ἐκεῖ βρίσκονται ὅλοι οἱ Δίκαιοι, ὅσοι τήρησαν τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ καί κατανίκησαν τά πάθη.

Πρός τά ἐκεῖ, σ᾽ ἐκείνη τή θεσπέσια ἅγια Σύναξη, πού συγκάλεσε τό Ἅγιο Πνεῦμα, ἑλκύεται ἡ ψυχή μου. Ἀλλά ἀλίμονο σέ μένα! Ἀφοῦ δέν ἔχω ταπείνωση, ὁ Κύριος δέν μοῦ δίνει δύναμη γιά τήν ἄθληση, καί τό ἀσθενικό μου πνεῦμα σβύνει σάν μικρό κερί, ἐνῶ τό πνεῦμα τῶν Ἁγίων ἔκαιγε σάν φλόγα φωτιᾶς, κι ὄχι μόνο δέν τό ἔσβυνε ὁ ἄνεμος τῶν πειρασμῶν, ἀλλά ἄναβε ἀκόμα περισσότερο. Περπατοῦσαν στή γῆ καί τά χέρια τους ἐργάζονταν, ἀλλά τό πνεῦμα τους ἔμενε πάντα κοντά στό Θεό κι ὁ νοῦς τους δέν ἤθελε ν᾽ ἀποσπασθῆ ἀπό τήν μνήμη τοῦ Θεοῦ. Γιά χάρη τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ ὑπέμειναν ὅλες τίς θλίψεις στή γῆ καί δέν φοβόνταν κανένα πόνο, κι ἔτσι δόξαζαν τόν Κύριο. Γι᾽ αὐτό κι ὁ Κύριος τούς ἀγάπησε καί τούς δόξασε καί τούς χάρισε τήν αἰώνια Βασιλεία μαζί Του.

Ἀπό τό βιβλίο, Ο ΑΓΙΟΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ Ο ΑΘΩΝΙΤΗΣ

Ἱ.Μ. Τιμίου Προδρόμου, ΕΣΣΕΧ Ἀγγλίας 1988

(Πηγή ψηφ. κειμένου: imaik.gr)

alopsis.gr 

Γέροντας Ἐφραὶμ Φιλοθεΐτης. Ἡ χαριτωμένη ὑπακοὴ.

Γέροντας Ἐφραὶμ Φιλοθεΐτης

Ἡ ὑπακοὴ χαρίζει ἀμεριμνία, διότι ἡ μέριμνα εἶναι μιὰ πνευματικὴ φυματίωση, ποὺ σιγα–σιγά, σὰν μικρόβιο φυματιώσεως συνεχῶς δηλητηριάζει τὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος καὶ σταδιακὰ φέρνει τὸ θάνατο. Ἔτσι καὶ ἡ μέριμνα τοῦ βίου σὰν ἕνα ἄλλο μικρόβιο φθείρει τὸν ἄνθρωπο, τὴν ψυχή του καὶ τὸν πεθαίνει ψυχικά.

Ἡ ὑπακοὴ ἀναφέρεται στὸ Χριστὸ καὶ ὄχι στὸν ἄνθρωπο ποὺ ὑπακούει κανείς. Καὶ ὅταν ὁ ὑποτακτικὸς ὑπακούει χωρὶς παράσιτα, ἀλλὰ γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καὶ μόνο, τότε ἡ ὑπακοὴ τοῦ εἶναι σωστὴ μπροστὰ στὰ μάτια τοῦ Χριστοῦ. Νὰ ὑπακοῦμε γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καὶ μόνο καὶ ἔτσι ὁ δρόμος μᾶς γίνεται σταθερὸς καὶ ἴσιος γιὰ τὸ Χριστό.

Ποιὸς ἄνθρωπος πάνω στὴ γῆ δὲν ἔκανε σφάλματα καὶ δὲν τραυματίσθηκε στὴν πάλη μὲ τοὺς δαίμονες, τὰ πάθη καὶ τὸν κόσμο; Δὲ μιλᾶμε γι’ αὐτὰ τὰ τραύματα, ἀλλὰ μιλοῦμε ὅτι πρέπει νὰ βλέπουμε συνεχῶς τὸν προορισμό μας. Μὲ τὶς δύο ἀρετές, τῆς ὑπακοῆς γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς προσευχῆς νὰ πετύχουμε τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Κι ὅταν ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἔρθει μέσα στὴν ψυχή μας, τότε ὁ δρόμος μᾶς πλέον δέχεται φῶς. Τότε ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ ἐξουδετερώνει κάθε δυσκολία καὶ νιώθουμε τὴ ζωὴ πάρα πολὺ εὐτυχισμένη.

Ἡ ὑπακοὴ ταπεινώνει τὸν ἄνθρωπο καὶ ἡ ταπείνωση ἐξουδετερώνει κάθε πειρασμικὴ ἐνέργεια. Ὅπου ταπείνωση, ἐκεῖ ὁ διάβολος χάνεται. Ὅπου ὑπερηφάνεια κι ἐγωισμός, ἐκεῖ ἡ παρουσία τῶν δαιμόνων, οἱ πειρασμοὶ καὶ τὰ πάθη. Γι’ αὐτὸ ἡ ὑπακοὴ εἶναι πολὺ χαριτωμένη ἀρετή, ἐπειδὴ ὁπλίζει μὲ τόση ταπείνωση τὸν ἄνθρωπο ὅταν ὑπακούει ἐν γνώσει, γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ.

Πηγή: Γέροντας Ἐφραὶμ Φιλοθεΐτης – Νουθεσίες περὶ ὑπακοῆς, Ἀγάπη ἐν Χριστῷ

http://agiosdimitrioskouvaras.blogspot.gr

hristospanagia.gr

Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026

† Πρωτοπρ. Γεώργιος Δ. Μεταλληνός. Το παράπονο του Χριστού.

«Ὦ γενεά ἄπιστος, ἕως πότε πρός ὑμᾶς ἔσομαι, ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;».

Κατεβαίνοντας ὁ Χριστός ἀπό τό ὄρος τῆς μεταμορφώσεως καί τῆς δόξας του, βρίσκεται ἀντιμέτωπος μέ τήν ἀθλιότητα τῶν ἀνθρώπων, πού στενάζουν κάτω ἀπό τή δουλεία τοῦ Σατανᾶ.

Ἕνας πατέρας, πού βλέπει σάν ἔσχατη ἐλπίδα γιά τό παιδί του τήν δύναμη τοῦ Χριστοῦ, χωρίς ὅμως νά ἔχει τήν ἀπαιτούμενη πίστη νά δεχθεῖ αὐτή τήν δύναμη. Θά τολμήσει μάλιστα, θρασύς ὅπως εἶναι, νά πεῖ καί σ’ αὐτόν τόν Χριστό: «Εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν». Ἄν δηλαδή καί σύ μπορεῖς νά κἀμεις κάτι, κάμε το (εἰδ’ ἄλλως, ἄσε με νά πάω στή μοῖρα μου…). Πόση σκληρότητα!

Εἶναι καί οἱ Μαθηταί, πού μέσα στό ψῦχος ἐκεῖνο τῆς ἀπιστίας καί σκληροκαρδίας, παγώνουν καί χάνουν τήν δύναμη τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπό τά χέρια τους, ἀδυνατῶντας νά θεραπεύσουν τό βασανισμένο παιδί.

Εἶναι ἀκόμα καί οἱ Γραμματεῖς· ἐπωφελοῦνται τήν ἀποτυχία τῶν μαθητῶν, γιά νά ἐκτοξεύσουν τό δηλητἠριό τους ἐνἀντια σ’ αὐτούς, ἀλλά προπάντων ἐνάντια στόν Διδάσκαλό τους.

Εἶναι τέλος, καί ὁ λαός, ὁ ὄχλος, ἡ εὐμετάβλητη αὐτή μάζα, πού δυστυχῶς ἐπηρεάζεται καί παρασύρεται συνήθως ἀπό τούς ἐχθρούς τοῦ Χριστοῦ καί ὑπηρετεῖ τά συμφέροντά τους.

Αὐτή τήν θλιβερή κατάσταση ἀντικρύζει ὁ Χριστός, κατεβαίνοντας ἀπό τό Θαβώρ. Δίκαια ἐκφράζει τό παράπονο καί τήν ἀγανάκτησή του μέ τά φοβερά ἐκεῖνα λόγια: «Ὦ γενεά ἄπιστος, ἕως πότε πρός ὑμᾶς ἔσομαι, ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;». Μέχρι πότε θά εἶμαι ἀνάμεσά σας, καί θἀ ἀνέχομαι τήν ἀπιστία σας;

Τό παράπονο αὐτό τοῦ Χριστοῦ τό ζεῖ κάθε ἐργάτης τοῦ Εὐαγγελίου, κληρικός ἤ λαϊκός, καί γενικά κάθε χριστιανός, πού θέλει νά ζεῖ τήν πίστη του μέ συνέπεια στήν ἐποχή μας.

Στό σημεῖο ὅμως αὐτό προβάλλει κατηγορηματικό τό ἐρώτημα. Τί θά κάμει ὁ ἐργάτης τοῦ Εὐαγγελίου; Τί θά κάμει ὁ διδάσκαλος, ὁ καθηγητής, ὁ γνήσιος πνευματικός ἡγέτης, ὁ κάθε χριστιανός; Θά ἀφήσει τόν ἑαυτό του νά κυριευθεῖ ἀπό τήν ἀπογοήτευση; Θά ἀφήσει νά παγώσει μέσα του ὁ ζῆλος; Θά συμβιβασθεῖ; ΟΧΙ, μᾶς φωνάζει ὁ μεγάλος παραπονεμένος, ὁ ΧΡΙΣΤΟΣ μας. Παρακολουθῆστε τον. Ἰδέτε Τον. Δέν μἐνει στό ξέσπασμα τῆς δίκαιης ὀργῆς Του. Δέν νικιέται ἀπό τό παράπονό Του. Ἀντίθετα, τό παράπονο τό νικᾶ ἡ ἀγάπη Του γιά τόν ἄνθρωπο, πού ὑποφέρει. Γι’ αὐτό ζητεῖ νά τοῦ φέρουν τό ἄρρωστο παιδί, γιά νά τό θεραπεύσει. «Φέρετέ μοι αὐτόν ὧδε».

Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ χλευάζεται ἀπ’ ὅλους. Κανείς δέν τόν θέλει… Ἀλλ’ ὁ Θεός ἀπαντᾶ: «Συνέχισε νά σπέρνεις τόν σπόρο στίς καρδιές. Μή ἀφήσεις τόν λόγο τοῦ Θεοῦ νά σβήσει μέσα στόν τάφο τῆς σιωπῆς, οὔτε τήν δύναμή Του νά καταντήσει στά χέρια σου ἀδυναμία. Μή προδώσεις ποτέ τόν Ἀρχηγό. Μή σταματήσεις τόν ἀγώνα!…».

—————————————

(Ἀπό τό βιβλίο τοῦ πατρός Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ , τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 314. Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς: Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός)

alopsis.gr 

Η αθέατη εικόνα: Άραγε, πρέπει να βιντεοσκοπείται το ιερό Βήμα κατά την διάρκεια της θείας Λειτουργίας;

Τα τελευταία χρόνια, με την ευρεία διάδοση της τεχνολογίας και την αυξανόμενη χρήση των συσκευών λήψεως εικόνων («τηλεοπτικές κάμερες»), παρατηρείται ένα φαινόμενο, που μάλλον δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί σαν απλό ή αθώο. Πρόκειται για την βιντεοσκόπηση και την προβολή στις οθόνες των τηλεοράσεων και των υπολογιστών (απανταχού της γης, με το Διαδίκτυο) των όσων συμβαίνουν μέσα σε κάποια εκκλησία, και μάλιστα μέσα στο λεγόμενο «ιερό Βήμα», κατά την διάρκεια της θείας Λειτουργίας. Άραγε, κάτι τέτοιο είναι απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια, μέσα από τις δυνατότητες που μας προσφέρει πλέον η τεχνολογική εξέλιξη;

Είναι γνωστό, ότι το ιερό Βήμα είναι τα «Άγια των Αγίων», είναι ο χώρος, όπου τελείται το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας, δηλαδή η ίδια η «καρδιά» της Ορθοδόξου λατρείας. Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση της Εκκλησίας, το ιερό Βήμα αποτελεί τον πλέον σεπτό και άβατο χώρο, στον οποίο δεν επιτρέπεται η είσοδος σε λαϊκούς, ενώ ακόμη και οι κληρικοί δεν εισέρχονται εκεί χωρίς ευπρέπεια και κατάλληλη προετοιμασία. Άραγε, είναι δυνατόν, αυτός ο χώρος, που προστατεύεται με τόση ευλάβεια και διακριτικότητα, να μετατρέπεται σε δημόσιο θέαμα μέσω μιας κάμερας;

Επίσης, δεν είναι τυχαίο, ότι και η ίδια η αρχιτεκτονική των εκκλησιών προβλέπει τον διαχωρισμό του ιερού Βήματος από τον κυρίως Ναό με το εικονοστάσι («τέμπλο») (πρβλ. Παν. Παπαδημητρίου, Το ἀθέατον τῆς Ἁγίας Τράπεζας, 2024). Αυτός ο χωρισμός δεν είναι τυπικός αλλά ουσιαστικός, γιατί υποδηλώνει το άβατο και αθέατο (κατά το δυνατόν) του ιερού Βήματος, την απόσταση που πρέπει να τηρείται από τα «Άγια των Αγίων», τις διαφορετικές θέσεις που έχουν η τάξη των ιερέων από την τάξη των πιστών – ενώ οι κατηχούμενοι παραμένουν στον νάρθηκα.

Όμως, η χρήση μιας κάμερας μέσα στο ιερό Βήμα καταργεί το όριο αυτό, αποκαλύπτοντας ό,τι η Εκκλησία επί αιώνες κρατούσε «καλυμμμένο». Κι αυτό αποτελεί μια παραβίαση της ιερότητας και του μυστηριακού χαρακτήρα της Λατρείας. Συνιστά μια αλλοίωση της παραδόσεως και των ιερών Κανόνων, που θέλουν τον πιστό να συμμετέχει με ταπείνωση και κατάνυξη, και όχι ως ένας θεατής που παρακολουθεί μια «παράσταση» με σκηνοθεσία και τεχνικά μέσα. Η θεία Λατρεία δεν είναι ούτε θέατρο ούτε αντικείμενο εντυπωσιασμού, αλλά είναι βίωμα και μυστήριο.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας μιλούν με σαφήνεια για το «κεκρυμμένον Μυστήριον», δηλαδή για τα μέρη εκείνα της Λατρείας που παραμένουν «κρυφά» από τα μάτια και τα αυτιά των λαϊκών χριστιανών, ώστε να διατηρείται η ιερότητά τους (πρβλ. ἀρχιμανδρίτου Νικοδήμου, Ἡ μυστικὴ ἀνάγνωσις τῶν εὐχῶν τῆς θείας Λειτουργίας, ἐκδ. «Τῆνος», Ἀθήνα, 2011).

Βέβαια, η χρήση της βιντεοσκοπήσεως δικαιολογείται συχνά με επιχειρήματα, όπως η ανάγκη μεταδόσεως της θείας Λειτουργίας σε πιστούς, που για διαφόρους λόγους (π.χ. ασθενείας) δεν μπορούν να παρευρεθούν στην εκκλησία. Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση μιας Λειτουργίας με προβολή του κυρίως (εσωτερικού) μέρους του Ναού, όπου ακούγονται όλα τα ψαλλόμενα ή απαγγελόμενα από τους ψάλτες και οι εκφωνήσεις από τους ιερείς, και άλλο η απροκάλυπτη έκθεση κάποιων ιερών στιγμών που τελούνται μέσα στο ιερό Βήμα, όπως η «Προσκομιδή», (δηλαδή η προετοιμασία των τιμίων Δώρων), η προετοιμασία για την Μεγάλη Είσοδο, η τέλεση της ίδιας της «Αναφοράς», η μετάληψη των θείων Δώρων από τους ιερείς, κτλ.

Μήπως, η αποκάλυψη των στιγμών αυτών, δεν οδηγεί σε μια υψηλότερη πνευματικότητα, αλλά σε μια εξοικείωση, σε μια απώλεια σεβασμού και, εν τέλει, σε μια βεβήλωση του «ιερού», καθώς είναι πλέον γνωστόν, ότι ζούμε σε μια εποχή «απο-ιεροποιήσεως» των πάντων;

Η σύγχρονη τεχνολογία, ασφαλώς, μπορεί να χρησιμεύσει στην ιεραποστολή και στην μετάδοση του λόγου του Θεού. Δεν μπορεί, όμως, να εισβάλει σε περιοχές, όπου απαιτείται σιωπή, σεβασμός και μυστικότητα. Γι’ αυτό και πρέπει να γίνουν διακριτά τα όρια ανάμεσα στην βοήθεια, που μπορεί να προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία, και στον κίνδυνο να εκκοσμικευθεί η θεία Λατρεία.

Βέβαια, μία τέτοια προστασία της ιερότητος του χώρου θα έπρεπε να ισχύει και για ολόκληρον τον Ναό, αφού κάθε ακολουθία που τελείται εκεί μέσα είναι ιερή και μυστηριακή, και, κατά συνέπεια, απρόσιτη σε πρόχειρα βλέμματα και τυχαίες ακροάσεις. Η συμμετοχή σε κάθε μυστήριο προϋποθέτει μία μύηση, μια «μυσταγωγική κατήχηση», κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας. Έτσι, δεν μπορούν «αμύητα και ακατήχητα» μάτια και αυτιά να δουν και να ακούσουν, απροετοίμαστα και ως έτυχε, όσα διαδραματίζονται σε ιερούς χώρους, όπως οι Ναοί.

Ο Χριστός μάς λέγει να αποσυρόμαστε στο «ταμιεῖον» μας και να προσευχόμαστε «ἐν τῷ κρυπτῷ», «ὅπως μὴ φανῶμεν τοῖς ἀνθρώποις» (Ματθ. 6, 5-6). Ένα τέτοιο «ταμιεῖον» για εμάς είναι και ο Ναός, που μας προφυλάσσει από την φαρισαϊκή «ἐν ταῖς γωνίαις τῶν πλατειῶν» προσευχή, δηλαδή την δημόσια ή δημοσιοποιημένη (π.χ. «μέσω Διαδικτύου») προσευχή, ενώ το ιερό Βήμα είναι ένας «ἐν τῷ κρυπτῷ» χώρος, όπου τελείται το άρρητο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας.

Η σύγχρονη τεχνολογία, όμως, που δεν έχει «ἱερόν καὶ ὅσιον», ανενδοιάστως καταστρατηγεί και τους δύο αυτούς πνευματικούς χώρους, παρασύροντάς μας σε «βέβηλες καὶ ἀνίερες» ενέργειες, επειδή προφανώς εμείς δεν διαθέτουμε την ελάχιστη ευαισθησία, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την δημιουργία των συνθηκών εκείνων, που θα μας βοηθήσουν στην επικοινωνία μας με τον Θεό, ο οποίος υπερβαίνει τους πάντες και τα πάντα. Έτσι, η μεγαλύτερη ευκαιρία πνευματικής αναβάσεως και προσευχητικής μεθέξεώς μας, όπως είναι το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας, γίνεται σαν μία «θεατρική πράξη», και όσοι βρίσκονται μακριά, εκτός του ιερού Ναού, παρακολουθούν ένα «θέαμα».

Η βιντεοσκόπηση λοιπόν των όσων συμβαίνουν μέσα στο ιερό Βήμα, κατά την ώρα της θείας Λειτουργίας, δεν είναι απλώς μια «ατυχής πρακτική», αφού είναι αντίθετη στο πνεύμα και στην παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Μήπως λοιπόν πρέπει όλοι –κληρικοί και λαϊκοί– να προφυλάξουμε την ιερότητα του χώρου και του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας, να σεβαστούμε τους ιερούς Κανόνες, και να θυμηθούμε ότι το ιερό Βήμα δεν είναι τόπος δημόσιας προβολής, αλλά ο χώρος της πιο άρρητης συναντήσεως του ανθρώπου με τον Θεό.

Κανονικά, πάντως, δεν θα υπήρχε λόγος να αντιμετωπίζουμε ένα τέτοιο πρόβλημα σαν το ανωτέρω, γιατί αυτό εμφανίσθηκε στην εποχή μας λόγω της μεγάλης τεχνολογικής προόδου. Αν όμως μπορούσαμε να μεταφερθούμε σε μία χρονική στιγμή μόλις προ 100 περίπου ετών, μέσα στα 2.000 χρόνια ζωής της Εκκλησίας, τότε δηλαδή που δεν υπήρχαν ακόμη ηχοληπτικά ή εικονοληπτικά μηχανήματα, τότε που τα τελούμενα στον ιερό Ναό παρέμεναν μέσα στον φυσικό τους χώρο, δεν θα υπήρχαν παρόμοια διλήμματα.

Μήπως άραγε όλοι, κλήρος και λαός, θα έπρεπε να διατηρήσουμε αναλλοίωτη την εκκλησιαστική μας παράδοση έναντι των προκλήσεων, που προβάλλει, αλλά και των προβλημάτων, που δημιουργεί, κάθε νέα τεχνολογική «εξέλιξη» και κοινωνική «πρόοδος», που νομίζουν ότι εξυπηρετούν και διευκολύνουν τον άνθρωπο;

Σκέψεις της Άλλης Όψεως

ΣΧΕΤΙΚΟ:

Σχετικά με τον παραπάνω προβληματισμό, έχει εκδοθεί εγκύκλιος (2792) της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος που γίνεται σεβαστή από πολλούς Ιερούς Ναούς. Δυστυχώς όμως όχι από όλους.

Η ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ (Ρ.Μ.Ε.)

alopsis.gr

Εκ του ιστολόγιου: Θα το προχωρήσω αγαπητοί και ποιο πέρα το θέμα αυτό. Σε μία παρεμφερή πτυχή του.

Κάνει αγαπητοί οι Κληρικοί να φωτογραφίζονται και να φωτογραφίζουν τον Ιερό Ναό εντός αυτού; Βλέπω σελίδες στο Facebook. Σελίδες που φτιάχνουν οι κληρικοί του Ναού και «διαφημίζουν» τόσο τους ιδίους, όσο και το εσωτερικό του Ναού.

Και σας ερωτώ εσάς τους κληρικούς που φωτογραφίζεστε εντός του Ιερού Ναού, είτε μόνοι σας είτε ακόμη και με του Ψάλτες του Ναού; Γιατί αγαπητοί το κάνετε αυτό; Φιλαυτία; Ανθρωπαρέσκεια; Τι άλλο σας παρακινεί προς ταύτην την πράξη; Τι θέλετε αγαπητοί να είστε; Αρεστοί στον Κόσμο, στο Κοσμικό Πνεύμα; Ο Άγιος Παίσιος αγαπητοί έλεγε: Ότι ισχύει στην Κοσμική Ζωή το αντίθετο ισχύει στην Πνευματική Ζωή.

Δεν είναι αγαπητοί Κληρικοί ο Ιερός Ναός, Επιχείρησης, Εταιρία, για να τον φωτογραφίζεται όπως κάνουν οι Επιχειρηματίες και οι Έμποροι. Ούτε εσείς Εργατικό Προσωπικό για να διαφημίζεστε όπως αυτό πράττουν οι Διευθυντές των Επιχειρήσεων με τον Προσωπικό τους.

Είστε για να μην είστε. Είστε για να κινείστε χωρίς να γίνεστε αντιληπτοί από τον Κόσμο. Είστε για να γίνεστε «αντιληπτοί» από τον Κύριο Ημών Ιησού Χριστό και του Πιστούς.

Σε Εκείνον πρέπει να παρουσιάζεστε διακριτικά, με ταπεινό φρόνημα και με φρόνημα Επίδειξης.

Αν δε μπορείτε να το πράξετε, υπάρχει λύσης. Σταματήστε να είσθε Ιερείς γιατί παρασύρετε και τον Πιστό στην διαφήμιση των υπαρχόντων του για να ικανοποιήσει τον πάθος της Φιλαυτίας και της Ανθραπαρέσκειάς του.

Ο Θεός θα αναδείξει εκείνος τους άξιους. Εσείς όμως θέλετε να έσεσθε πρώτοι. Προσέξτε όμως γιατί οι πρώτοι έσονται τελευταίοι στον Ουρανό.

Α.Η.

Γέροντας Σωφρόνιος Ἁγιορείτης: Ἤμουν στό Παρίσι, τά εἶχα ὅλα – (Ἔτσι νόμιζα..)

Ήμουν στο Παρίσι, τα είχα όλα ζούσα με τον καλλιτεχνικό κόσμο του Παρισιού και συμμετείχα σε όλες τις εκδηλώσεις.
Όμως τίποτα δεν μου έδινε χαρά και ανακούφιση.
Μετά από κάθε εκδήλωσητου καλλιτεχνικού κόσμου, είχα μέσα μου κενό και αγωνία.
Ο λογισμός μου, μου έλεγε πως κάτι πρέπει να κάμω, για να φύγω από το αδιέξοδο, που με συνείχε…
Όμως δεν εύρισκα λύση.
Έλεγα πως αυτή η ζωή είναι βάναυση, είναι ανιαρή.
Τότε σκέφτηκα να γίνω μοναχός, όμως πού και πώς δεν είχα ιδέα.
Ήμουν Ρώσος εμιγκρέ-πρόσφυγας στη Γαλλία. Εκεί υπήρχαν πολλοί Ρώσοι, οι οποίοι ίδρυσαν το Θεολογικό Ινστιτούτο Του Αγίου Σεργίου…
Στο Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου,όλοι μιλούσαν για Θεό, αλλά Θεό δεν είδα…
Eνώ όταν πήγα στο Άγιο Όρος,κανείς δεν μιλούσε για Θεό και όλα έδειχναν τον Θεό».
π. Σωφρόνιος Σαχάρωφ
http://tonoikaipnevmata.wordpress.com
agioritikesmnimes.blogspot.gr

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/11/blog-post_6394.html

hristospanagia.gr

Τρίτη 7 Ιουλίου 2026

Εἶπε γέρων…

«Ὅ,τι θέλησα να κρατήσω ἐγωϊστικά στά χέρια μου τό ἔχασα, ἀλλά ὅ,τι ἀπόθεσα στα χέρια τοῦ Θεοῦ ἐξακολουθῶ νά τά διατηρῶ στήν κατοχή μου»

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2026/01/blog-post_10.html

hristospanagia.gr 

Πατριάρχης Σερβίας Παύλος. Δεν υπάρχει τίποτα πιο πολύτιμο στη ζωή του ανθρώπου από την προσευχή.

Πατριάρχης Σερβίας Παύλος

Δεν υπάρχει τίποτα πιο πολύτιμο στη ζωή του ανθρώπου από την προσευχή. Κάνει το αδύνατο, δυνατό! καθιστά το δύσκολο, εύκολο!

Η προσευχή είναι τόσο σημαντική για την ψυχή του ανθρώπου όπως η αναπνοή.

Όποιος δεν προσεύχεται στερείται της συνομιλία με το Θεό και μοιάζει με το δέντρο που δεν αποδίδει καρπούς και κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά (Ματθ. 7:19).

Η νύχτα είναι πολύ κατάλληλη στιγμή για μοναχική προσευχή. Είναι μια ώρα που όλα είναι ήσυχα και ήρεμα.

Όλα είναι σιωπηλά και η προσευχή που αναβλύζει από τα βάθη της καρδιάς στη σιωπή της νύχτας ακούγεται, και η χάρη του Θεού εγκαθίσταται στην ψυχή σε ακόμη μεγαλύτερη αφθονία.

Κατά τη στιγμή της προσευχής, οι πειρασμοί αυξάνονται κατά του πρόσωπου που προσεύχεται με μεγάλη σφοδρότητα, με φόβους και περισπασμούς. Ταυτόχρονα η χάρη του Θεού πολλαπλασιάζεται ώστε να μας προστατεύσει και να μας δώσει πνευματική βοήθεια.

Η γενική άποψη των αγίων Πατέρων είναι ότι η προσευχή είναι η κόρη των εντολών του Ευαγγελίου, όπως επίσης η μητέρα όλων των αρετών.

ΠΗΓΗ

simeiakairwn.gr 

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος. Πηγές πίστεως.

[Λουκά, 16, 19-31]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία που εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 2-11-1997

Όλοι γνωρίζομε, αγαπητοί μου, την θαυμασία παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου. Κάθε της φράση, κάθε της λέξη, είναι και μία θεολογική αποκάλυψις. Και είναι αποκάλυψη, γιατί Αυτός ο Κύριος την εδίδαξε. Μέσα σε όσα ειπώθηκαν, διαλογικά, ανάμεσα στον πλούσιον και τον Αβραάμ, είναι και τούτα τα λόγια. Σας διαβάζω: «Ἐρωτῶ οὖν σε, πάτερ, ἵνα πέμψῃς αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου· ἔχω γὰρ πέντε ἀδελφούς· ὅπως διαμαρτύρηται αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ αὐτοὶ ἔλθωσιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς βασάνου. Λέγει αὐτῷ ᾿Αβραάμ· ἔχουσι Μωϋσέα καὶ τοὺς προφήτας· ἀκουσάτωσαν αὐτῶν. Ὁ δὲ εἶπεν· οὐχί, πάτερ ᾿Αβραάμ, ἀλλ᾿ ἐάν τις ἀπὸ νεκρῶν πορευθῇ πρὸς αὐτούς, μετανοήσουσιν. Εἶπε δὲ αὐτῷ· εἰ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν οὐκ ἀκούουσιν, οὐδὲ ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ, πεισθήσονται».

Εδώ έχομε έναν διάλογον πέραν από τον φυσικόν κόσμον. Πλέον ο Αβραάμ εις τον Παράδεισον, ο πλούσιος εις τον Άδην· κι εκεί οικονομείται ένας διάλογος. Είπα «οικονομείται», διότι όπως πράγματι καλώς ειπώθηκε, ότι «χάσμα μέγα ἐστήρικται μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν». Γιατί ζήτησε ο πλούσιος να στείλει τον Λάζαρον, να στείλει ο Αβραάμ τον Λάζαρον, για να βρέξει, λέει, το άκρον του δακτύλου, επειδή φλέγεται, με νερό, επειδή φλέγεται, λέγει, εις αυτό το πυρ το βασανιστικό. Και είπε ότι «μέγα χάσμα ἐστήρικται» κ.λπ. · οπότε οικονομείται πραγματικά αυτός ο διάλογος, διότι δεν θα ήταν δυνατόν να ανοιχθεί στην πραγματικότητα αυτός ο διάλογος.

Ωστόσο εδώ παρακαλεί ο πλούσιος τον Αβραάμ να πέμψει τον Λάζαρον εις τον οίκον του πατρός του, «γιατί», λέγει, «έχω πέντε αδελφούς», να τους ειδοποιήσει, να μην έλθουν κι αυτοί εις αυτόν εδώ τον τόπον της βασάνου. Και λέγει ο Αβραάμ: «Έχουν τον Μωυσέα και τους προφήτας. Ας ακούσουν αυτούς τι λεν για την άλλη ζωή». «Όχι», λέει, «πάτερ Αβραάμ. Εάν κάποιος αναστηθεί από τους νεκρούς, τότε θα μετανοήσουν». «Αχ, παιδάκι μου, αν δεν ακούσουν τον Μωυσή και τους προφήτες, τότε, κι από τους νεκρούς να αναστηθεί κάποιος, δεν θα πεισθούν».

Μέσα σ’ αυτά τα πέντε χωρία, αγαπητοί μου, του διαλόγου, θέλει ο Κύριος να ξεχωρίσει δύο πηγές πίστεως. Δύο πηγές πίστεως. Είναι τα θαύματα, όπως να αναστηθεί ο Λάζαρος και οι πληροφορίες που μπορούμε να πάρομε μελετώντας τις άγιες γραφές. Και φυσικά ο Κύριος δέχεται και τις δύο πηγές πίστεως αναμφισβήτητα αλλά δίδει όμως το προβάδισμα και την σιγουριά εις την πηγήν της πίστεως που είναι η Αγία Γραφή. Εκεί θα πας να πληροφορηθείς. Δεν θα μείνεις εις το θαύμα. Εκεί θα πας να πληροφορηθείς. Απλώς το θαύμα επιβεβαιώνει την Αγίαν Γραφήν. Πρόκειται για ένα σπουδαιότατο θέμα και το οποίο θα παρακαλέσω ας το προσέξομε και να το θυμόμαστε. Πάντοτε επίκαιρο είναι, γιατί οι άνθρωποι σ’ όλες τις εποχές, και στην εποχή μας, δεν γνωρίζουν να διακρίνουν αυτές τις δύο πηγές πίστεως. Το θαύμα, επαναλαμβάνω, να πάρω πληροφορίες από το θαύμα και η Αγία Γραφή. Περιφρονούν βέβαια την πηγή πίστεως από την Αγία Γραφή. Δεν δίνουν και πολλή σημασία. Και αναζητούν την πηγήν πίστεως από το θαύμα.

Αν, με ένα πολύ απλό παράδειγμα, πω, ανακοινώσω, δημοσιεύσομε, ειδοποιήσομε ότι θα γίνει μια ομιλία περί της αναστάσεως των νεκρών, πόσοι θά ΄ρθουν; Να ακούσουν; Λίγοι. Απ’ την πόλη μας. Αν αντιθέτως ακουστεί ότι αναστήθηκε κάποιος, τρέχουν όλοι! Είδατε την περίπτωση, «κάπου», λέει, «εμφανίστηκε ο Χριστός», «κάπου η Παναγία», τούτο, εκείνο, «δακρύζει το εικόνισμα της Παναγίας, του Χριστού», είδατε πόσος κόσμος πηγαίνει; Εκεί ζητούν, στην πηγή του θαύματος, κάποια πληροφορία. Είναι χαρακτηριστικό. Θα λέγαμε ότι ο Κύριος μετά την απάντηση που δίδει στους Φαρισαίους, γιατί γι’ αυτούς είπε την παραβολή, ότι υπάρχει μεταθανάτιος ζωή. «Προσέξατε. Προσέξατε Φαρισαίοι, υπάρχει μεταθανάτιος ζωή. Και σήμερα είσαστε και θέλετε να είσαστε πρώτοι, αλλά όταν θα αλλάξουν τα σκηνικά, τότε δεν θα είσαστε πρώτοι. Προσέξατέ το».

Έτσι, κύριο θέμα εδώ βλέπομε, ως σπουδαιοτέρα πηγή πληροφοριών είναι η Αγία Γραφή. Τα θαύματα, κι ο Κύριος έκανε θαύματα, επιτελούσε θαύματα, το βάρος όμως το έθετε εις την Αγίαν Γραφήν. Από εκεί θα αντλήσεις την πίστιν. Από την διδασκαλίαν του Χριστού. Αντιλαμβανόμεθα αυτές τις δύο πηγές, αγαπητοί μου; Είναι σαφείς. Ελπίζω μπόρεσα να σας δώσω να καταλάβετε. Πολλοί λέγουν ότι θέλουν να δουν θαύμα για να πιστέψουν. Πόσες φορές το έχομε ακούσει αυτό; Και δεν αντιλαμβάνονται ότι ζητούν κάτι το αντιφατικό. Γιατί; Εάν μένουν στο θαύμα, τότε με την γνώση αυτή καταργώ την πίστη. Και το θαύμα υπάρχει όχι για να καταργεί την πίστιν, αλλά για να επισφραγίζει την πίστη. Αν θέλετε, το θαύμα είναι κυρίως δια τους πιστούς, όχι δια τους απίστους. Πολλές φορές νομίζομε ότι είναι χρήσιμο το θαύμα δια τους απίστους. Όχι. Είναι δια τους πιστούς.

Θυμηθείτε τον Θωμά. Για να δείτε την αντιφατικότητα. «Εάν», λέγει, «δεν δω ‘’τόν τύπον τῶν ἥλων’’, τα καρφιά, που καρφώθηκε ο Διδάσκαλος, δεν βάλω και το δάκτυλό μου μέσα εις την τρύπα που άνοιξαν τα καρφιά, δεν θα πιστεύσω». Μα, αγαπητέ Θωμά, εάν δεις, τότε η πίστις κατηργήθη. Γιατί τι θα πει πίστις; «Να δεχθείς πράγματα», όπως λέει στην προς Εβραίους ο Απόστολος Παύλος, «μη βλεπόμενα». Εάν λοιπόν δεις, τότε κατήργησες την πίστιν. Ένα παράδειγμα που το λέω πολύ συχνά. Εάν σας πω ότι στην τσέπη μου έχω τόσα χρήματα, εάν τα δείτε τα χρήματα αυτά, σας τα δείξω, τότε δεν υπάρχει πλέον η πίστις. Υπάρχει η γνώσις. Βλέπετε λοιπόν ότι όταν ζητώ για να πιστέψω, να γνωρίσω εκ των προτέρων, αν το θέλετε, δια των πέντε μου αισθήσεων, τότε δεν καταργώ την πίστιν; Και τότε δεν είμαι αντιφατικός; Αναμφισβήτητα. Έτσι λοιπόν ο Κύριος τι του είπε του Θωμά; «ὅτι ἑώρακάς με, πεπίστευκας· μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες». «Γιατί με είδες, γι’ αυτό πίστεψες». Αν αυτό λογαριάζεται πίστις. Δεν λογαριάζεται πίστις. Συνεπώς ευτυχισμένοι εκείνοι οι οποίοι δέχτηκαν, πίστεψαν, χωρίς να δουν.

Αλλά ας πάρομε με την σειρά του το ιερό κείμενο. Παρατηρούμε ότι ο πλούσιος της παραβολής, διατηρούσε βέβαια κάποια αισθήματα φυσικής, φυσικής αγάπης. «Ε, να μην έλθουν και τα αδέλφια μου εδώ. Έχω πέντε αδέλφια. Εγώ βασανίζομαι. Τουλάχιστον αυτοί να γλυτώσουν». Αυτό είναι βέβαια μία φυσική αγάπη. Γιατί ήταν αδέλφια του. Αυτή όμως η φυσική αγάπη δεν ήταν επαρκής να προσεγγίσει και τον φτωχό Λάζαρο, που τον έβλεπε απ’ τα παράθυρά του ο πλούσιος, εκεί απέναντι. Εκεί, λέει, «παρά τόν πυλώνα» του σπιτιού του πλουσίου. Να τον λυπηθεί, να δείξει αγάπη, να τον βοηθήσει, να τον περιθάλψει, να τον χορτάσει. Βλέπετε; Αυτή η φυσική αγάπη περιορίζονταν μόνον στα πρόσωπα τα δικά του. Παραπέρα δεν πήγαινε. Όπως όταν αγαπάς το παιδί σου, την γυναίκα σου, τον άνδρα σου, την μάνα σου, τον πατέρα σου. Αυτό είναι μία φυσική αγάπη. Αλλά δεν είναι επαρκής. Βεβαίως πρέπει να αγαπάς, εκείνοι που είναι κοντινοί σου και συγγενείς σου. Αλλά δεν είναι επαρκής αυτή η αγάπη. Πρέπει να επεκταθεί και εις τους παραπέρα ανθρώπους.

Και τώρα, ο άνθρωπος αυτός της παραβολής, ο πλούσιος, ζητά, όχι απλώς κάποιος να επιστρέψει από τους νεκρούς στη Γη, αλλά να επιστρέψει ο Λάζαρος. Γιατί; Γιατί ο Λάζαρος ήταν γνωστός στα αδέλφια αυτού του πλουσίου. Και συνεπώς θα επείθοντο ότι υπάρχει άλλη ζωή. Τρόπον τινά θα έφερνε κι ένα μήνυμα από τον πλούσιο, που ήταν αδελφός τους, που ήταν εις τον Άδη. Αλλά και αυτό το αίτημα του πλουσίου στρέφεται εναντίον του. Εναντίον του πλουσίου στρέφεται. Σαν να έλεγε, σαν να του ελέγετο, καλύτερα: «Ώστε τον γνωρίζατε τον Λάζαρο, ε; Α, τον γνωρίζατε, βλέπατε την συμφορά του· γιατί δεν τον βοηθήσατε;». Άρα λοιπόν ήταν γνωστός.

Ο στίχος ακόμη αποκαλύπτει ότι η βάσανος του Άδου, παρότι είναι μία κρίσις προ της τελικής κρίσεως, προσωρινή κρίσις, αρχίζει όμως ευθύς μετά τον θάνατον του αμαρτωλού ανθρώπου. Προσέξατέ το. Δεν αναμένεται η τελική κρίσις. Έχομε την μερική, όπως λέγεται, κρίση. Δεν αναμένεται η τελική. Το αποκαλύπτει σαφέστατα αυτή η παραβολή. Όταν όμως θα πάρομε με την ανάσταση τα σώματά μας, τότε θα έχομε την τελική κρίση. Και θα κριθούμε ως πλήρεις άνθρωποι. Όχι ως ψυχές. Αλλά ως πλήρεις άνθρωποι. Αυτό λέει πολλά. Να το προσέξομε…

Ο Αβραάμ, σαν απάντηση δεν αναφέρεται στο εάν ήταν δυνατόν να αναστηθεί ο Λάζαρος και να πορευθεί στα αδέλφια του και να τους αναγγείλει τι συμβαίνει μετά από τον τάφο. Αυτό δεν ενδιαφέρει. Αλλά δίνει την απάντηση ως εξής: «Ἒχουσι Μωϋσέα καὶ τοὺς προφήτας· ἀκουσάτωσαν αὐτῶν». Έχουν τον Μωυσή. Δηλαδή τι σημαίνει «έχουν τον Μωυσή»; Έχουν τα βιβλία που έγραψε ο Μωυσής. Την Πεντάτευχον. Τα πέντε πρώτα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης είναι γραμμένα από τον Μωυσή. Έχουν, λοιπόν, την Αγίαν Γραφήν. Τα πέντε πρώτα βιβλία. Και μετά, εκεί δηλαδή, θα δουν αν υπάρχει πέραν του τάφου ζωή. Και μετά; Έχουν και τους προφήτες, τα προφητικά βιβλία. Ας ανοίξουν να μελετήσουν την Αγίαν Γραφήν κι εκεί θα δουν να ομιλεί η Αγία Γραφή περί άλλης ζωής. Και αναφέρεται ο Μωυσής ως εκπρόσωπος, κυρίως, του ηθικού νόμου. Επειδή εκείνος προσέφερε τον δεκάλογον του ηθικού νόμου. Για να γίνει αντιληπτή η αμαρτία…

Με πήρε ένας τηλέφωνο από κάπου από την Ελλάδα. Άκουσε μία κασέτα από κάποιον ραδιοφωνικό σταθμό, δική μου κασέτα, που αναφερόμουνα στα αμαρτήματα τα σαρκικά. Πορνείες, μοιχείες κ.τ.λ. «Δεν ήξερα», λέγει, «ότι αυτά είναι αμαρτία»! Άγνωστος σε μένα άνθρωπος… «Δεν ήξερα. Με διαφωτίσατε». Δεν ήξερες ότι είναι αμαρτία; Ε, λοιπόν, άνοιξε την Αγία Γραφή, θα βρεις τον Δεκάλογον: «Οὐ πορνεύσεις, οὐ μοιχεύσεις» και θα πάρεις την πληροφορία για να διορθώσεις το ήθος σου. Τους προφήτας; Τους προφήτας, διότι εκείνοι προδιαγράφουν το θεανθρώπινο πρόσωπο του Χριστού και συνεπώς να πιστέψεις εις τον Ιησούν Χριστόν.

Θέματα δύο λοιπόν. Δύο κατηγορίες. Είναι το ήθος, είναι και η πίστις στο θεανθρώπινο πρόσωπον του Χριστού. Έτσι λοιπόν ποιος τα προβάλλει αυτά; Η Αγία Γραφή. Πάρε να μελετήσεις την Αγία Γραφή και όλα αυτά θα τα βρεις.

Ο πλούσιος όμως είχε αντίρρηση. Επιμένει, σαν πηγή πίστεως, στο θαύμα. «Όχι», λέει. Ακούστε: «Οὐχί, πάτερ ᾿Αβραάμ (: Όχι, πάτερ Αβραάμ), ἀλλ᾿ ἐάν τις ἀπὸ νεκρῶν πορευθῇ πρὸς αὐτούς, μετανοήσουσιν». «Τότε θα μετανοήσουν. Όταν κάποιος αναστηθεί. Και πάει και τους πει το και το». Αλλά γιατί δεν δέχεται την πρόταση του Αβραάμ ο πλούσιος; Πάντοτε αυτά στον Άδη τώρα. Δηλαδή εις την άλλη ζωή, όχι στον Άδη, εις την άλλη ζωή. Διότι οι Γραφές δεν έχουν κάτι το εντυπωσιακό. Ενώ το θαύμα, αναστάσεως μάλιστα νεκρού, έχει κάτι το εξαιρετικά εντυπωσιακό. «Ααα! Αναστήθηκε κάποιος! Να πάμε να τον ρωτήσομε, τι είδε, τι ξέρει». Εξάλλου, λέει ο Θεοφύλακτος: «Τίς οἶδεν τά ἐν ᾅδου; (: Ποιος γνωρίζει τι υπάρχει στον Άδη;) Τίς ἐλθών ἐκεῖθεν ἀπήγγειλεν ἡμῖν; (: Ποιος από κει ήλθε και να μας αναγγείλει τι υπάρχει;)». Και όπως λέγει και ο Ζιγαβηνός: «Ταῖς βίβλοις μέν ἀπιστοῦσι, ὡς παρά ζώντων γραφείσαις (: Απιστούν εις τα βιβλία της Αγίας Γραφής, επειδή –λέγει- εγράφησαν από ανθρώπους που ζούσαν) μήπω θεασαμένων τά τοῦ μέλλοντος αἰῶνος (: Δεν είχαν δει τίποτα· εκείνα τα οποία συμβαίνουν πέρα από τον τάφον). Ἐάν δέ τις ἀπό νεκρῶν πορευθῇ πρός αὐτούς, πιστεύσουσι αὐτῷ ὡς ἰδόντι πάντα (: Αν όμως κάποιος αναστηθεί, τότε πιστεύουν, γιατί αυτός τα είδε αυτά εις την άλλην ζωήν)». Θέσεις που πάντοτε προβάλλουν, αγαπητοί, οι άνθρωποι που δεν έχουν διάθεση να πιστέψουν. Δεν έχουν διάθεση να πιστέψουν. Δικαιολογούν έτσι, εκόντες άκοντες την απιστία των.

Και όμως ο Θεός επιμένει. Επιμένει να σώζει δια των Αγίων Γραφών. Από εκεί θα πάρεις τις πληροφορίες. Δηλαδή είσαι θεϊκότερος, άνθρωπε, του Θεού; Ο Θεός θέλει να μας σώσει. Και βρίσκει τον τρόπο να μας σώσει με την μελέτη της Αγίας Γραφής. Εσύ λες: «Όχι, πρέπει να δω θαύμα για να πιστέψω». Έτσι, λοιπόν, χρησιμοποιεί ο πλούσιος εδώ και την λέξη -προσέξτε- «μετανοήσουσιν». Λέει «τότε θα μετανοήσουν». Το θαύμα σε κάποιους μπορεί να προκαλέσει την μετάνοια. Είναι αληθές. Αλλά τέτοιος τρόπος μετανοίας, πρέπει να πούμε, ή δεν έχει ρίζα για να διατηρηθεί αυτή η μετάνοια ή ύστερα από λίγο οι άνθρωποι απορρίπτουν αυτήν την μετάνοιαν και ξαναζούν την ζωή την οποία είχαν. Βλέπετε λοιπόν ότι οι άνθρωποι μένουν σε θέματα εντυπωσιακά. Πόσοι άνθρωποι -σας βεβαιώνω, το ξέρομε- γιατί πέθανε ένας φίλος ξαφνικά, γιατί είδαν ένα όνειρο, γιατί δεν ξέρω, είδαν ένα θαύμα, τους βλέπετε αμέσως συρρικνώνονται. Πολύ γρήγορα, αγαπητοί μου, μία τέτοια μετάνοια άρριζος, χωρίς ρίζα, γρήγορα φεύγει. Πάρα πολύ γρήγορα φεύγει. Γιατί; Υπάρχει ένας εξαναγκασμός· το αντιλαμβάνεστε; Θέλω δεν θέλω, με πιέζει ένα θαύμα να αποδεχθώ. Σαν να είναι ένας οδοστρωτήρ, που ισοπεδώνει τα πάντα. Έτσι είναι ένα θαύμα. Θέλω δεν θέλω θα δεχθώ. Ποία η θέσις όμως της προαιρέσεως; Δεν είναι παρούσα η προαίρεσις για να κρίνει τα πράγματα. Ε, λοιπόν, μία τέτοια μετάνοια, πάρα πολύ γρήγορα εξανεμίζεται. Και δεν έχει αξία. Δεν έχει καρπόν.

Και η απάντησις του Αβραάμ: «Εἰ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν οὐκ ἀκούουσιν –Επειδή είπε εκείνος «Πάτερ Αβραάμ», «πατέρα μας», γι ‘αυτό εδώ θα το λέγαμε: «Παιδάκι μου, εάν δεν ακούν τον Μωυσή και τους προφήτες, δηλαδή δεν πείθονται από την Αγίαν Γραφήν–, οὐδὲ ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ πεισθήσονται (: ούτε κι αν κανείς αναστηθεί, θα πεισθούν ότι υπάρχει άλλη ζωή)». Ορθότατη απάντησις.

Είναι γνωστό ότι σ’ αυτήν μόνη την παραβολή χρησιμοποιήθηκε όνομα. Καμία παραβολή, φερειπείν, του ασώτου υιού… πώς τον έλεγαν τον πατέρα; Δεν δίνει ο Κύριος όνομα. Πώς έλεγαν τον άσωτο υιό; Δεν δίνει ο Κύριος όνομα. Είναι η μοναδική παραβολή που τίθεται εις τον φτωχόν αυτόν άνθρωπον το όνομα Λάζαρος. Σας κάνει εντύπωση; Δεν είναι τυχαίο αυτό. Δεν είναι καθόλου τυχαίο. Ο Κύριος έκανε μία παραχώρηση. «Θέλετε να γυρίσει ο Λάζαρος πίσω να σας πει; Ω ανεκδιήγητοι Γραμματείς και Φαρισαίοι και Σαδδουκαίοι;». Ξέρετε ότι οι Σαδδουκαίοι δεν πίστευαν τίποτα απ’ όλα αυτά. Και όμως κατείχαν την θέση του αρχιερέως! Ακούτε; Ο αρχιερεύς στην εποχή του Χριστού ήταν Σαδδουκαίος. Και δεν πίστευε τίποτα! «Τ’ ακούτε; Εγώ θα σας φέρω τον Λάζαρο πίσω». Είναι ο Λάζαρος ο τετραήμερος που τον ανέστησε ο Χριστός. Πήγαν άραγε να τον ρωτήσουν: «Λάζαρε, έλα εδώ, σε ανέστησε ο Ιησούς· τι είδες στην άλλη ζωή;». Αυτό έκαναν; Ακούστε τι κάνανε. Όταν ακούστηκε η ανάστασις του Λαζάρου. Έκαναν συμβούλιον και είπαν: «Πρέπει να φονεύσομε και τον Ιησούν που κάνει τέτοια θαύματα αλλά να φονεύσομε και τον Λάζαρον, που είναι το τεκμήριον ενός τέτοιου θαύματος». Ακούσατε; Και τον Λάζαρον.

Θέλετε ακόμη να σας πω; Δεν ήταν της στιγμής απόφαση αυτή. Ούτε ο Ματθαίος αναφέρει την ιστορία του Λαζάρου, ούτε ο Μάρκος, ούτε ο Λουκάς. Μόνος ο Ιωάννης. Ξέρετε γιατί; Είναι ο τελευταίος που έγραψε το Ευαγγέλιό του. Διότι οι άλλοι γράψανε πρώιμα και εφοβούντο μήπως κινδυνεύσει η ζωή της Μάρθας, της Μαρίας και του Λαζάρου. Και δεν δημοσιεύουν το θαύμα αυτό, παρά μόνον ο Ιωάννης, που πια όλοι είχαν πεθάνει και δεν κινδύνευαν. Δηλαδή η μανία των αρχόντων παρέμενε. Να δολοφονήσουν και τον Λάζαρον. Πίστεψαν; Δεν πίστεψαν. Είναι φοβερό!

Αλλά μήπως δέχθηκαν και την ανάσταση του Χριστού; Τριήμερος νεκρός. Όχι μόνον δεν απεδέχθησαν την ανάσταση του Χριστού, αλλά και πλήρωσαν τους στρατιώτες να διαδώσουν ότι «ἡμῶν κοιμωμένων…» κ.τ.λ. κτλ. «ήρθαν οι μαθηταί και έκλεψαν τον νεκρόν Ιησούν». Όταν ο άνθρωπος δεν είναι διατεθειμένος να πιστεύσει από τις Γραφές – ο Χριστός προανήγγειλε την ανάστασή Του και οι προφήται- τότε, αγαπητοί μου, και ανάστασις νεκρού να γίνει, δεν πιστεύουν. Αντιθέτως, ξέρετε τι λένε; «Ααα, φαντασιοπληξία, νεκροφάνεια. Έμοιαζε ότι είχε πεθάνει» –Έχομε το φαινόμενον της νεκροφανείας. «Πνευματιστικόν φαινόμενον!»- τρέχουν να πουν. Και ό,τι άλλο θέλετε. Ο Θεοφύλακτος σημειώνει: «Εἰ τῶν γραφῶν οὐκ ἀκούομεν, οὐδέ τοῖς ἐξ ἅδου ἐρχομένοις πιστεύσωμεν». «Εάν», λέγει, «δεν ακούμε τις Γραφές, ούτε κι αν έρθουν από τον Άδη νεκροί θα πιστεύσομε».

Θέλετε, ακόμη, μία μαρτυρία; Μας αναφέρει η Αγία Γραφή το εξής καταπληκτικόν. Ότι με τον σεισμόν που έγινε, άνοιξαν πολλά μνημεία. Προσφάτως ανθρώπων που εκοιμήθησαν, που πέθαναν. Και με την ανάσταση, λέει, του Χριστού, μπήκαν εις την αγίαν πόλιν, την Ιερουσαλήμ, το λέει αυτό η Αγία Γραφή, το ενθυμείσθε, μπήκαν στην αγία πόλη την Ιερουσαλήμ. Αυτούς δεν τους ερώτησαν τι γίνεται εις τον άδην; Να μαρτυρίες. Επίστευσαν; Ο λαός επίστευσε εις τον Χριστόν; Μόνον μερικοί άνθρωποι πίστευσαν. Και μέχρι σήμερα, δύο χιλιάδες χρόνια. Και επιμένουν οι Εβραίοι να μην θέλουν να πιστέψουν.

Αγαπητοί, πηγές πίστεως είναι πρώτιστα ο λόγος του Θεού, και σαν επικύρωσή του είναι το θαύμα· που πάντοτε δεν είναι και αναγκαίον. Υπήρξαν περιπτώσεις που ο Κύριος αρνήθηκε το θαύμα, όταν Τον προκάλεσαν πολλοί, και ο Ηρώδης: «Κάνε», λέει, «ένα θαύμα». Σαν να ήταν ο Κύριος κανένας… θαυματοποιός. Αν έπρεπε, όμως, οι άνθρωποι να σωθούν με τα θαύματα, τότε, αρνούμενος ο Κύριος, θα ήτο ένοχος δια την σωτηρία μας. Κάθε άλλο. Χόρτασε πέντε χιλιάδες ανθρώπους, μόνον άνδρες. Και είδαν όλοι το θαύμα του πολλαπλασιασμού των ψωμιών και των ψαριών. Όταν όμως ο Κύριος τούς μίλησε για το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας, Τον εγκατέλειψαν με την δικαιολογία: «Σκληρός ἐστιν οὗτος ὁ λόγος· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν;». «Ποιος μπορεί να τον ακούει; Να φάμε, λέει, την σάρκα Του και να πιούμε το αίμα Του!».

Αγαπητοί, πρέπει να πεισθούμε από τις Γραφές για το μέλλον των πιστών, αλλά και για το ήθος. Ξέρεις τι μεγάλη αμαρτία, αδελφέ μου, είναι η πορνεία; Ξέρεις, αδελφέ μου, τι μεγάλη αμαρτία είναι η μοιχεία; Δεν θα σου το πω από τα κοινωνικά αποτελέσματα. Αλλά θα σου το πω από την Γραφή. Είναι πολύ μεγάλη αμαρτία… Πού θα το βρω αυτό; Στην Αγία Γραφή. Μην ζητούμε λοιπόν θαύματα. Το μεγάλο θαύμα είναι Αυτός ο Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος και ότι Εκείνος είπε και δίδαξε. Αυτά μας είναι αρκετά. Εξάλλου αυτό σημαίνει πίστις: Να αποδεχθείς ό,τι είναι γραμμένο, χωρίς να ζητάς να ικανοποιήσεις τις αισθήσεις σου, γιατί αυτό είναι εύσχημος απιστία.

ΠΗΓΕΣ:

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_734.mp3

(Ψηφιοποίηση της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος)

alopsis.gr 

Κατάψυξη – Δωρεά ωαρίων

Τα ωάρια δεν είναι συνηθισμένα κύτταρα, αλλά είναι η συνεισφορά της γυναίκας στην δημιουργία των παιδιών της Η κατάψυξη ωαρίων διαφημίζετα...