"Μέ τήν φιλαυτία προσέβαλε ὁ διάβολος τόν ἄνθρωπο καί τόν ἐχώρισε ἀπό τόν Θεό καί ἀπό τόν συνάνθρωπό" του

+Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης,
Καθηγούμ. Ι. Μονής Οσίου Γρηγορίου

Απόσπασμα:

«Μέ τήν φιλαυτία προσέβαλε ὁ διάβολος τόν ἄνθρωπο καί τόν ἐχώρισε ἀπό τόν Θεό καί ἀπό τόν συνάνθρωπό του. Λέγει πάλι ὁ ἅγιος Μάξιμος:
«Πρέπει νά γνωρίζωμε ὅτι ὁ διάβολος μέ δόλο καί μέ κακότητα χρησιμοποιώντας ὡς ὄργανο τήν φιλαυτία, ἀφοῦ μᾶς ἐξαπάτησε προσβάλοντάς μας μέ τήν ἡδονή, μᾶς ἐχώρισε ἀπό τόν Θεό καί μεταξύ μας».

Λέγει ὡραῖα ὁ ἅγιος Μάξιμος:
«Μή ἔσο αὐτάρεσκος καί οὐκ ἔση μισάδελφος καί μή ἔσο φίλαυτος καί ἔση φιλόθεος». Δηλαδή, μήν εἶσαι αὐτάρεσκος καί δέν θά μισῆς τόν ἀδελφό σου, καί μήν εἶσαι φίλαυτος καί θά ἀγαπᾶς τόν Θεό. 

Ἀπό ὅσα εἴπαμε καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ φιλαυτία εἶναι ἕνας ἐγωκεντρισμός:
νά προτιμᾶς τά δικά σου θελήματα καί νοήματα ἀπό τά θελήματα καί νοήματα τοῦ Θεοῦ.

Λέγει ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Πέτρος ὁ Δαμασκηνός, ἕνας ἀπό τούς Πατέρας τῆς Φιλοκαλίας:
«Αὕτη δέ ἐστιν ἡ ἀρχή τῆς σωτηρίας, τουτ’ ἔστι, τό καταλεῖψαι τά ἴδια θελήματα καί νοήματα ὁ ἄνθρωπος, καί ποιῆσαι τά τοῦ Θεοῦ νοήματά τε καί θελήματα». 

Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀφήσῃ τά δικά του θελήματα καί ἀρχίσῃ νά δέχεται στήν ζωή του καί νά κάνῃ τά θελήματα καί νοήματα τοῦ Θεοῦ, τότε ξεπερνάει τήν φιλαυτία του.

Λέγει:
«πολλοί δίκαιοι εὑρέθησαν πρό τοῦ νόμου καί ἐν τῷ νόμῳ καί μετά τόν νόμον». Καί αὐτοί ἤσαν δίκαιοι. Γιατί; Διότι «προετίμησαν τήν γνῶσιν τοῦ Θεοῦ καί τό θέλημα Αὐτοῦ, τῶν οἰκείων νοημάτων τε καί θελημάτων». Ἀπό τά δικά τους θελήματα, προτίμησαν τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. 

Ἡ φιλαυτία μᾶς χωρίζει ἀπό τόν Θεό καί ἀπό τούς ἀδελφούς μας

Ἡ φιλαυτία εἶναι ἐκείνη ποῦ μᾶς ἐμποδίζει νά ἀγαποῦμε τόν Θεό ἀληθινά καί νά ἀγαποῦμε καί τόν συνάνθρωπό μας. Λέγει πάλι ὁ ὅσιος Πέτρος ὁ Δαμασκηνός:
«Ἐπειδή ἐάν τις τήν ἑαυτοῦ ψυχήν φιλεῖ, οὐκ ἀγαπᾶ ἐξ ὅλης ψυχῆς τόν Θεόν, ἀλλ’ ἐξ ἠμισείας» , δηλαδή, ὅποιος ἀγαπᾶ μέ φιλαυτία τόν ἑαυτό του, δέν μπορεῖ νά ἀγαπήσῃ ὁλοκληρωτικά τόν Θεό, ἀλλά τόν ἀγαπᾶ κατά τό ἥμισυ, «εἰ δέ ἑαυτούς καί ἄλλα ἀναρίθμητα ἀγαπῶμεν, πῶς τόν Θεόν ἀγαπᾶν δυνάμεθα ἤ τολμῶμεν τοῦτο εἰπεῖν;» . 

Καί ὅταν, λέει, ἀγαπᾶμε τόν ἑαυτό μας καί ἔχουμε προσκολληθῆ καί σέ τόσα ἄλλα μάταια πράγματα, πῶς μποροῦμε ἤ τολμοῦμε νά ποῦμε ὅτι ἀγαπᾶμε ἀληθινά τόν Θεόν; «Ἄν τήν πρόσκαιρον ζωήν, τάχα δέ καί τήν μέλλουσαν μή ὑπέρ τοῦ πλησίον ἀποβαλώμεθα, ὡς ὁ Μωυσῆς καί ὁ Ἀπόστολος, πῶς λέγομεν ἀγαπᾶν αὐτόν;». 

Αὐτός εἶναι ἕνας φοβερός λόγος. Ἐάν, λέγει, δέν εἴμεθα πρόθυμοι νά θυσιάσωμε χάριν τοῦ πλησίον ὄχι μόνον τήν παροῦσα ζωή ἀλλά καί τήν μέλλουσα ζωή, πῶς μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ἀγαπᾶμε τόν πλησίον; «Διότι ὁ μέν (Μωϋσῆς) ἔφη περί τοῦ λαοῦ πρός τόν Θεόν, εἰ μέν ἀφήσεις αὐτοῖς τά πταίσματα, ἄφες», δηλαδή, ἐάν εἶναι νά συγχωρήσῃς καί τόν λαό, συγχώρησέ τον, «εἰδ’ οὔν», ἐάν ὅμως ὄχι, «καί ἐμέ ἑξάλειψον ἐκ τῆς βίβλου τῆς ζωῆς ἧς ἔγραψας», δηλαδή, σβῆσε καί μένα ἀπό τό βιβλίο τῆς ζωῆς. 

«Ὁ δέ Ἀπόστολος φησίν (ὁ ἀπόστολος Παύλος), ἀνάθεμα εἶναι ἀπό Χριστοῦ, καί τά ἑξῆς, ηὔχετο γάρ τήν ἑαυτοῦ ἀπώλειαν γενέσθαι, ἴνα ἄλλοι σωθῶσι, καί ταῦτα οἱ ζητοῦντες αὐτόν ἀποκτεῖναι, οἵτινες εἰσιν Ἰσραηλῖται». Καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος τί ἔκανε; Ηὔχετο νά γίνῃ ἀνάθεμα αὐτός ἀπό τόν Χριστό, γιά νά σωθοῦν οἱ Ἰσραηλῖται. Ποιοί Ἰσραηλῖται;  Ἐκεῖνοι πού ζητοῦσαν νά τόν ἀποκτείνουν. 

«Τοιαῦται ψυχαί εἰσιν αἱ τῶν Ἁγίων», αὐτές εἶναι οἱ ψυχές τῶν Ἁγίων, «τούς ἐχθρούς ὑπέρ ἑαυτούς φιλοῦσιν», ἀγαποῦν τούς ἐχθρούς των περισσότερο ἀπό τόν ἑαυτό τους, «ὥστε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι καί ἐν τῷ μέλλοντι προτιμῶσι τόν πλησίον ἐν πᾶσι, κἄν ἴσως ἐχθρός αὐτῶν ἐκ κακῆς προαιρέσεως ὑπάρχῃ». 
Ἔχουν τόση ἀγάπη, ὥστε νά προτιμοῦν τήν σωτηρία τοῦ πλησίον καί σ’ αὐτή τήν ζωή καί στήν ἄλλη, ἔστω κι ἄν εἶναι ἐχθρός τους ἐκ προαιρέσεως. Αὐτό εἶναι τό φοβερό μυστήριο τῆς ἀγάπης τῶν Ἁγίων, ποῦ ἐμεῖς πολύ βέβαια δυσκολευόμαστε νά τό καταλάβουμε.»

(Ἀπόσπασμα ἀπό τήν Ἐτήσια Ἔκδοση της Ι. Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους, Περίοδος Β΄, Ἔτος 2010, Ἀριθμός 35, σελίδες 85 -119)

alopsis.gr