Τί εἶναι ἀπάθεια
Λοιπόν, τὰ πάθη εἶναι προσθήκη στὸν ἄνθρωπο,
καὶ ἡ αἰτία γιὰ τὴν ὕπαρξή τους εἶναι ὅτι τὰ δέχεται ἡ ψυχή· διότι ἡ ψυχὴ δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸ Θεὸ ἀπαθής, χωρὶς
κανένα πάθος. Καὶ ὅταν ἀκούσεις νὰ ὀνομάζονται στὴν ἁγία Γραφὴ πάθη
ψυχικὰ καὶ σωματικά, νὰ γνωρίζεις ὅτι ὀνομάζονται ἔτσι ὡς πρὸς τὶς αἰτίες τους,
ὅτι δηλ. ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα εἶναι ἡ αἰτία τῶν παθῶν,
ἐπειδὴ τὰ δέχονται. Ἡ ψυχή, λοιπόν, ἀπὸ τὴ
φύση της εἶναι ἀπαθής. Βέβαια, οἱ μὴ χριστιανοὶ φιλόσοφοι αὐτὸ δὲν τὸ
παραδέχονται, καὶ ὅσοι ἄλλοι τοὺς ἀκοῦν καὶ τοὺς ἀκολουθοῦν. Ἀλλὰ ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι ἔτσι πιστεύουμε, ὅτι ὁ Θεὸς τὸν «κατ’
εἰκόνα» ἄνθρωπο τὸν ἔπλασε ἀπαθῆ. Καὶ ὅταν λέω «κατ’ εἰκόνα», δὲν ἀναφέρομαι
στὸ σῶμα, ἀλλὰ στὴν ψυχή, ποὺ εἶναι ἀόρατη, ὅπως ὁ Θεός.
Ἂν ἦταν κάποτε ἡ φύση τῆς ψυχῆς
φωτεινὴ καὶ καθαρή, διότι φωτιζόταν ἀπὸ τὸ μακάριο φῶς τοῦ Θεοῦ, ὁμοίως καὶ ὅταν
ἐπανέλθει στὴν ἀρχαία ἐκείνη κατάσταση, γίνεται πάλι φωτεινὴ καὶ ἀπαθής. Ἑπομένως,
ὅταν ἡ ψυχὴ κινεῖται μὲ ἐμπάθεια, βρίσκεται ἔξω ἀπὸ
τὴ φυσική της κατάσταση, ὅπως μᾶς βεβαιώνουν ὅσοι ζοῦν στὴν Ἐκκλησία καὶ
τρέφονται ἀπὸ τὴν ἁγία της παράδοση.
Ἐὰν λοιπόν, ἡ
ἀρετὴ εἶναι φυσικὴ ὑγεία τῆς ψυχῆς, συμπεραίνουμε ὅτι τὰ πάθη εἶναι ἀρρώστια
τῆς ψυχῆς, γιατί ἦρθαν σ’ αὐτὴν ἀργότερα, μετὰ τὴ δημιουργία της, καὶ τὴν ἔβγαλαν
ἀπὸ τὴ φυσική της ὑγιῆ κατάσταση. Εἶναι φανερό, λοιπόν, ὅτι ἡ ὑγεία ὑπῆρχε στὴ
φύση τῆς ψυχῆς πρὶν ἀπὸ τὴν ἀρρώστια. Καὶ ἂν αὐτὰ εἶναι ἀληθινά, ὅπως καὶ εἶναι,
λοιπὸν ἡ ἀρετὴ εἶναι φυσικὴ κατάσταση τῆς ψυχῆς,
ἐνῶ τὰ πάθη τὴν πρόσβαλαν ἀπ’ ἔξω καὶ δὲν ἀνήκουν στὴ φύση της.
Ἐὰν τὰ πάθη ἦταν φυσικὸ ἰδίωμα τῆς
ψυχῆς, γιὰ ποιὸ λόγο νὰ βλαφτεῖ ἀπ’ αὐτά; Διότι ὅσα εἶναι τῆς φύσεως, δὲν μποροῦν
νὰ βλάψουν τὴ φύση τους.
Απόσπασμα
Άγιος Ισαάκ ο Σύρος
πηγή: εδώ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου