"Όσο περισσότερη δύναμη καταβάλλει κανείς, για να ξεριζώσει ένα πάθος και να αποκτήσει μια αρετή, τόσο περισσότεροι εχθροί μαζεύονται"

– Γέροντα, τί εἶναι τὸ χαροποιὸ πένθος; 

– Εἶναι ἡ χαρὰ ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν λύπη γιὰ ἕνα σφάλμα μας. Στὸ χαροποιὸ πένθος ὑπάρχει καὶ πόνος καὶ χαρά, γι᾿ αὐτὸ λέγεται καὶ χαρμολύπη. Λυπᾶται ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ φιλότιμο ποὺ λύπησε τὸν Χριστό, χαίρεται ὅμως, γιατὶ νιώθει θεία παρηγοριά. Ὁ ἁμαρτωλός, ὅταν μετανοήση εἰλικρινά, συγχωρεῖται ἀπὸ τὸν Θεό, αἰσθάνεται μέσα του θεία παρηγοριὰ καὶ μπορεῖ νὰ φθάση σὲ πνευματικὴ ἀγαλλίαση.

– Γέροντα, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἀγωνίζεται μπορεῖ σὲ ὅλη του τὴν ζωὴ νὰ ζῆ τὴν μετάνοια;

– Ναί, ἂν ἀγωνίζεται σωστά, δὲν βλέπει τὴν πρόοδό του, ἀλλὰ μόνον τὶς πτώσεις του καὶ ζῆ σὲ συνεχῆ μετάνοια. Δὲν ξέρει ὅτι στὴν ἀρχὴ πάλευε μὲ ἕνα δαιμόνιο καὶ ὕστερα μπορεῖ νὰ παλεύη μὲ ἕνα τάγμα. Γιατί, ὅσο περισσότερη δύναμη καταβάλλει κανείς, γιὰ νὰ ξερριζώση ἕνα πάθος καὶ νὰ ἀποκτήση μιὰ ἀρετή, τόσο περισσότεροι ἐχθροὶ μαζεύονται καὶ τραβᾶνε καὶ αὐτοὶ ἀπὸ κάτω τὶς ρίζες. Τότε, ἐνῶ δὲν βλέπει πρόοδο, ὡστόσο προοδεύει θετικά. Καὶ μπορεῖ, μέχρι νὰ πεθάνη, νὰ ζῆ σ᾿ αὐτὴν τὴν κατάσταση, νὰ μὴ βλέπη πρόοδο, νὰ νομίζη ὅτι δὲν προχωρεῖ, ἐπειδὴ ἔχει πτώσεις, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα ὑπάρχει πρόοδος, γιατὶ συνεχῶς αὐξάνει τὸν ἀγώνα του καὶ παλεύει ὅλο καὶ μὲ περισσότερα ταγκαλάκια.

Ἡ μετάνοια γιὰ τὸν ἀγωνιζόμενο εἶναι ἕνα ἐργόχειρο ποὺ δὲν τελειώνει ποτέ. Τοὺς πεθαμένους τοὺς κλαῖνε, τοὺς θάβουν, τοὺς ξεχνοῦν... Τὶς ἁμαρτίες μας θὰ τὶς κλαῖμε συνέχεια, μέχρι νὰ πεθάνουμε, ἀλλὰ μὲ διάκριση καὶ μὲ ἐλπίδα στὸν Χριστὸ ποὺ σταυρώθηκε, γιὰ νὰ μᾶς ἀναστήση πνευματικά.

9 Βλ. Ματθ. 27, 3‐5.

Ἁγ. Παϊσίου Ἁγιορείτου: ΛΟΓΟΙ Γ’ «Πνευματικὸς Ἀγώνας»