Η αβάσταχτη μοναξιά της οθόνης (Κώστας Θερμογιάννης)

Είναι η τεχνολογία που απομονώνει τον άνθρωπο ή μήπως τελικά στις μέρες μας ο άνθρωπος, αφού μπορεί λόγω της τεχνολογίας, έχει αυτοθέλητα, εγκαταλείψει την επιθυμία της σχέσης; 

Ο άνθρωπος σήμερα κατοικεί στην οθόνη! Δεν κοιτάζει πια ευθέως κι εκ του σύνεγγυς το πρόσωπο του συνανθρώπου του αλλά το απομακρυσμένο, φιλτραρισμένο και καλλωπισμένο ψηφιακό του είδωλο. Κάθε φορά που το δάχτυλο σέρνεται πάνω στην οθόνη, επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι έχουμε περάσει, ασυνείδητα ίσως, το κατώφλι μιας νέας ανθρωπολογικής και κοινωνικής συνθήκης. Ο σύγχρονος πολίτης βιώνει μια καινοφανή αντίφαση: Ενώ ζει σε καθεστώς υπερσύνδεσης, έχει σε μεγάλο βαθμό, ελαχιστοποιήσει τη δια ζώσης κοινωνικότητά του. Η τεχνολογία από εργαλείο μετουσιώθηκε σε περιβάλλον! Στην πραγματικότητα όμως, η ψηφιακή ‘συνύπαρξη’ μοιάζει περισσότερο με απέραντη μοναξιά μέσα στην εκκωφαντική σιωπή τής απομόνωσης παρά με κοινωνικοποίηση.

Αποτελεί απόδειξη υπαρξιακής άγνοιας για το ποιόν και την αληθινή φύση του άλλου, του φίλου, του γνωστού, το γεγονός ότι αυτός υπάρχει στην καθημερινή πρακτική μόνο ως μια ψηφιακή αναπαράσταση και ως ένα στοιχείο προς διαχείριση. Η σχέση, η γνωριμία, ενδεχομένως δε και η ίδια η αξιακή υπόσταση του κοινωνείν, διαμορφώνεται και καθορίζεται πια από τον ψηφιακό τρόπο με τον οποίο ομοιόμορφα, ισοπεδωτικά για τις τοπικές ιδιαιτερότητες και αδιακρίτως ηθών κι εθίμων, έχει επιβληθεί σε όλο το μήκος και το πλάτος της Γης, Ταυτόχρονα, η επικοινωνία, υποταγμένη πια κι αυτή στους σύγχρονους ψηφιακούς κανόνες, έχει μετατραπεί σε μια τυποποιημένη διαδικασία, σε μια αλληλουχία ειδοποιήσεων και αντιδράσεων, έχοντας απωλέσει ουσιωδώς τα δομικά και συστατικά της χαρακτηριστικά. Δεν είναι πια συνάντηση αλλά ανταλλαγή, δεν είναι μνήμη παρουσίας και δια ζώσης αλληλεπίδραση αλλά αλγόριθμοι και δεδομένα. Ο χαρακτήρας και η βιωματική παρουσία του ανθρώπου αποσυντέθηκε για να μετατραπεί σε προφίλ!

Στην εποχή της ανθρωπολογικής μεταμόρφωσης και της οριζόντιας επικράτησης του ‘Φαίνομαι άρα υπάρχω’, ο ψηφιακός χρόνος έχει επιβάλλει μια νέα ψυχολογία. Ό,τι δε χωρά στην απάνθρωπα ακούραστη συχνότητα της διαρκούς παραγωγής εντυπώσεων αλλά και στους ρυθμούς τής ταχύτητας ανταπόκρισης και αντίδρασης, απλώς δεν υφίσταται! Ο χρόνος έχει καταστεί αποσπασματικός και ασυνεχής, δεν υπάρχει πια λαχτάρα προσμονής, λαχτάρα αγγίγματος και ανταλλαγής βλέμματος, παρά ένα -συνειδησιακά και ψυχικά πιεστικό- συνεχές ψηφιακό ‘τώρα’, χωρίς προσδοκία ουσιώδους νοήματος, που δεν τελειώνει, που καταναλώνεται χωρίς να δημιουργεί ζωντανές μνήμες. Ένα ιδιόμορφο καθεστώς βραχύτητας το οποίο διαμορφώνει ανθρώπους που δε συνομιλούν αλλά δημοσιεύουν, που δεν βιώνουν την αλληλοεπίδραση αλλά ειδοποιούνται γι’ αυτή, που δεν σκέφτονται αλλά διαχειρίζονται! Το βλέμμα αντικαταστάθηκε από φωτογραφίες, ο διάλογος από ειδοποιήσεις, η εκτίμηση και τα συναισθήματα για τον συνάνθρωπο από κουμπάκια που εμφανίζουν στην οθόνη πολύχρωμα εικονίδια αντιδράσεων, τα οποία όμως δεν φέρουν απολύτως κανένα νοηματικό και ψυχικό βάρος ελλείψει βιωματικότητας στην αποστολή και, κυρίως, στην πρόσληψή τους.

Το κοινωνικό κενό ανάμεσα σε δύο οθόνες που επικοινωνούν είναι ενδεχομένως μεγαλύτερο από όσο η αντιληπτική ικανότητα της κοινωνίας μπορεί να κατανοήσει με σαφήνεια και πληρότητα. Η αβάσταχτη μοναξιά της οθόνης όχι μόνο δεν μπορεί να υπηρετήσει την κοινωνική σχέση και τα ιδανικά αυτής, αντιθέτως την έχει υποκαταστήσει εις βάρος πολιτών και κοινωνιών. Στο πλαίσιο αυτό, ο άνθρωπος ζει διαμέσου της οθόνης μέσα στην ψευδαισθησιακή οικειότητα που του παρέχει το ψηφιακό περιβάλλον της τεχνολογίας και, πνιγμένος μέσα στην εγγενή του ανικανότητα να διαχειριστεί την υπερπληροφόρηση, αναζητά το υπαρκτικό του νόημα. Μπορεί όμως να το βρει μέσα στη συνθήκη αυτή; Η ουσία τής παρουσίας του μέσα στον κόσμο και την κοινωνία έχει αμφισβητηθεί πρώτα από τον ίδιο του τον εαυτό καθόσον έχει συνειδητά επιλέξει τη φυγή από το βλέμμα του συνανθρώπου του και την υπεκφυγή από την κοινωνική σχέση. Σχέση η οποία αναλώνεται και περιορίζεται στην ψηφιακή αλληλεπίδραση χωρίς βάθος συνειδησιακό, με αποτέλεσμα αυτή να χάνεται στην επιφάνεια της γυαλιστερής οθόνης.

Η φιλία αλλά και η βιωματική συνύπαρξη έχει μετουσιωθεί σε κοινή κατανάλωση διαδικτυακού περιεχομένου, εμπλουτισμένου βεβαίως με διαφημίσεις, μέσα από μια διαρκή ψηφιακή σύνδεση, η οποία όμως εκτοπίζει την πολύτιμη, για την κοινωνία, κοινή παρουσία και δια ζώσης αλληλεπίδραση. Η τεχνολογία έχει προσφέρει στον άνθρωπο ένα νέο είδος -εικονικής- ύπαρξης, ελαφρύ, επιφανειακό κι ευκόλως ελεγχόμενο.

Το ερώτημα λοιπόν είναι εύλογο: Είναι η τεχνολογία που απομονώνει τον άνθρωπο ή μήπως τελικά στις μέρες μας ο άνθρωπος, αφού μπορεί λόγω της τεχνολογίας, έχει αυτοθέλητα, εγκαταλείψει την επιθυμία της σχέσης;

(Πηγή: huffingtonpost.gr)

alopsis.gr

Εκ του ιστολόγιου: Είναι ίσως αγαπητοί ένα από τα σημεία των καιρών, να βλέπεις ανθρώπους να κάθονται και οι 9 στους 10 να κοιτάνε το κινητό τους. Αντί να μιλάνε με τον διπλανό τους, κοιτάνε όλοι σχεδόν το κινητό τους.

Την ψηφιακή εποχή, την ονόμασαν και εποχή της πληροφορίας. Μέσα από αυτήν την οθόνη ανά πάσα στιγμή πας σε όποιο μέρος του πλανήτη επιθυμείς. Όμως αυτή η οθόνη μπορεί να σου δείξει κάτι καλό και χρήσιμο αλλά ταυτόχρονα με δική μας πάντα πρωτοβουλία, μπορεί να μας δείξει και αισχρά πράγματα. Σαρκικά και άκρως πρόστυχα.

Σε ένα λεπτό ο άνθρωπος ή μάλλον ο χρήστης αυτής την οθόνης μπορεί να δει τα πάντα. Από κάτι ωφέλιμο, μέχρι δολοφονίες ανθρώπων, θανάτους ανθρώπων, δυστυχήματα, βία κλπ.

Είναι αυτή η οθόνη που κάνει ανήλικους να βιαιοπραγούν σε άλλους ανηλίκους και να ανεβάζουν τις αδιανόητες αυτές πράξεις τους στις οθόνες μας. Είναι αυτή η οθόνη που φουντώνει την ανθρωπαρέσκεια μας όταν ανεβάζουμε διαρκώς φωτογραφίες με εμάς τους ιδίους.

Άλλοτε με το αυτοκίνητό μας, τον ή την σύζυγό μας, τα παιδιά μας και δυστυχώς και τα ανήλικα παιδιά μας, τα σώματά μας και ακραία όπως τώρα το καλοκαίρι οι γυναίκες στην παραλία με ένα μικρό κομμάτι ύφασμα που το λένε μαγιό!. Αυτή η οθόνη ανάβει σαρκικά πάθη. Ανάβει την φιλαυτία μας, την ηδονή μας, την περηφάνειά μας.

Αυτή η οθόνη δεν μας απομακρύνει μόνον από τη φυσική παρουσία του συνανθρώπου μας. Το κυριότερο, μας απομακρύνει από τον Θεό. Από τον Ιησού Χριστό που ήρθε στη γη και ενανθρώπησε για εμάς. Από την Παναγία και τους Αγίους μας.

Ο Απόστολος Παύλος μας λέει: «᾿Αδιαλείπτως προσεύχεσθε»(*). «Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμὸν». (Αʹ Θεσσαλ. εʹ 17· Ματθ. κστʹ 41). Φυσικά αυτό μας το λέει ο Κύριος Ημών Ιησούς Χριστός, δια του Αποστόλου Παύλου. Εμείς όμως τι κάνουμε αδιαλείπτως; Οτιδήποτε άλλο πέραν της προσευχής.

Στον ελεύθερο μας χρόνο, κοιτάμε την οθόνη και όχι την ψυχή μας και τη σωτηρία αυτής. Ποιος αγαπητοί χαίρεται με αυτό; Οπωσδήποτε ο μισάνθρωπος διάβολος. Ο άνθρωπος αγαπητοί, είναι δημιούργημα του Τριαδικού Θεού. Σκοπός μας είναι η Προσευχή. Η Συνομιλία με τον Πατέρα, τον Υιό, την Παναγία και τους Αγίους μας.

Είναι η μελέτη του Λόγου του Θεού. Του Ευαγγελίου και η Ερμηνεία του όπως την κάνουν Θεόπνευστα οι Άγιοί μας Πατέρες. Εμείς όμως, σκοτισμένοι από τα πάθη μας, αντί να είμαστε κοντά στα παραπάνω, τον Λόγο του Θεού και την Θεόπνευστη Ερμηνεία του, κοιτάμε μια οθόνη. Μπορεί να είναι του κινητού, του φορητού ή σταθερού υπολογιστή ή η τηλεόραση.

Δλδ αγαπητοί. Αφήνουμε τον Δημιουργό μας και αφοσιωνόμαστε στο δημιούργημα. Δίνουμε την Καρδιά μας εκεί. Προσέξτε το. Δίνουμε την Καρδία μας στο Δημιούργημα και όχι στον Δημιουργό.

Έχουν φτάσει άνθρωποι σε εξάρτηση από το κινητό τηλέφωνο. Μήπως αγαπητοί, η κατάσταση αυτή είναι ειδωλολατρία; Η Οθόνη αυτή προάγει και μας προσκολλά στο Κοσμικό Πνεύμα. Το Σαρκικό, το εγωιστικό, το φιλήδονο. Μας απομακρύνει από την Πνευματική, Χριστιανικά Ορθόδοξη Ζωή. Μπαίνουμε μέσα από αυτήν την οθόνη στον Κόσμο. Στην υλιστική ζωή. Απορροφούμαστε από αυτήν και ξεχνάμε τον προορισμό μας στη γη που αποτελεί την εξορία του ανθρώπου αφού δεν είμαστε Κοσμοπολίτες αλλά Ουρανοπολίτες. Χάνουμε τον προορισμό μας που είναι η Άνω Ιερουσαλήμ, ο Παράδεισος.

Προσέξτε κάτι που το ακούω συχνά. Πολλοί παρασυρόμενοι από τους λογισμούς που τους βάζει ο πονηρός λένε: είναι αργά για να αρχίσω να διαβάζω το Ευαγγέλιο και την Αγία Γραφή. Είμαι φορτωμένος με πολλές αμαρτίες.

Εδώ αγαπητοί είναι η μεγαλύτερη παγίδα του διαβόλου. Να σε πείσει πως είναι πλέον αργά για να αρχίσεις να περπατάς στην Χριστιανικά Ορθόδοξη Πνευματική Ζωή. Σε αποθαρρύνει. Σε απομακρύνει. Σου λέει: με όλα αυτά που έχεις κάνει, τι την θες την Πνευματική Ζωή. Άργησες να το κάνεις.

Όχι αγαπητοί. Δεν αργήσαμε. Ο Ληστής στο Σταυρό είναι παράδειγμα για όλους μας. Την τελευταία στιγμή δια της Μετανοίας, μπήκε στον Παράδεισο. Ο Θεός με το άπειρο έλεός του μας περιμένει μέχρι την τελευταία μας στιγμή. Μην λοιπόν ακούμε αυτούς τους λογισμούς. Η Μετάνοια, η επιθυμία αλλαγής της ζωής μας, η εξομολόγηση, η παρουσία μας στην Εκκλησία, μας σώζουν.

Δεν λέω να τα κάνουμε αυτά σε όλο τους το μέγεθος. Όσο μπορούμε. Ο Ιησούς Χριστός είναι Καρδιογνώστης. Να κάνουμε προσπάθεια αλλαγής. Η οθόνη λοιπόν αυτή, προκαλεί την απομάκρυνσή μας από τον σκοπό μας που είναι η σωτηρία της ψυχής μας.

Όσο μπορείτε λιγότερο χρόνο να δώσετε σε αυτήν την οθόνη. Αφήστε την στην άκρη. Κοιτάξτε κάποια που θα ωφελήσουν πνευματικά την ψυχή σας και αφήστε την οθόνη. Δεν γεννηθήκαμε για να είμαστε όλη την ώρα σε αυτήν την οθόνη. Μακριά λοιπόν.

Κοντά στον Τριαδικό Θεό, την Υπεραγία Θεοτόκο και τους Αγίους μας.

Α.Η.